پنج توصیه برای افزایش اثربخشی فعالیتهای آنلاین کسب و کارها
نقشه رشد در دنیای دیجیتال
در نهایت، هدف اصلی بازاریابی دیجیتال این است که در هر مرحله از مسیر تعامل مشتری با برند، پیامهایی طراحی و منتقل کنید که با مخاطب ارتباط برقرار کنند و بر او اثر بگذارند؛ و برای رسیدن به این هدف، راههای متنوعی وجود دارد.
استراتژی بازاریابی دیجیتال
استراتژی بازاریابی دیجیتال، یک برنامه منسجم و هدفمند است که مشخص میکند مخاطبان شما چه کسانی هستند، چه پیامی میخواهید به آنها منتقل کنید، این پیام را چگونه بیان میکنید و از چه کانالهایی به دست مخاطبان میرسانید.
به بیان ساده، استراتژی بازاریابی دیجیتال نقشه راه شما برای ساختن و تقویت حضور آنلاین برندتان است. یک استراتژی کارآمد، به پرسشهای کلیدی زیر پاسخ میدهد:
مشتری ایدهآل شما چه کسی است؟
چه ارزش یا مزیت منحصربهفردی به مخاطبان ارائه میکنید؟
کدام پلتفرمها برای کسب و کار شما مناسبتر هستند؟
موفقیت خود را با چه معیارهایی میسنجید؟
در میان انبوه کسب و کارهای مشابه، چگونه خود را متمایز میکنید؟
استراتژی بازاریابی دیجیتال با بهرهگیری از وبسایت، شبکههای اجتماعی، ایمیل، تولید محتوا، موتورهای جستوجو و تبلیغات آنلاین، به شما کمک میکند با مخاطبان در همان فضاهایی ارتباط برقرار کنید که بخش قابلتوجهی از وقت خود را در آنها سپری میکنند.
اگر استراتژی مشخصی نداشته باشید، احتمالا هر از گاهی در اینستاگرام پستی منتشر میکنید، گاهی یک خبرنامه ایمیلی میفرستید یا فقط زمانی که یادتان بیفتد، وبسایتتان را بهروزرسانی میکنید. اما چنین فعالیتهای پراکندهای معمولا نه یکدیگر را تکمیل میکنند و نه به ایجاد رشد و پیشرفت پایدار منجر میشوند.
یک استراتژی بازاریابی دیجیتال که بهخوبی طراحی شده باشد، به فعالیتهای شما انسجام، تمرکز و جهت میدهد. این استراتژی به شما کمک میکند آگاهانه تصمیم بگیرید زمان، انرژی و منابع خود را در کجا سرمایهگذاری کنید. مهمتر از همه، باعث میشود تمام اقداماتی که در فضای آنلاین انجام میدهید، در راستای یک پیام واحد باشند و شما را به سمت اهدافی مشخص، قابلاندازهگیری و دستیافتنی هدایت کنند.
استراتژی بازاریابی دیجیتال در واقع یک برنامه مدون است و معمولا در قالب یک سند که اهداف، مخاطبان هدف، پیامهای کلیدی، کانالهای ارتباطی، برنامه تولید محتوا و شاخصهای سنجش موفقیت را مشخص میکند، تدوین میشود.
یک استراتژی بازاریابی دیجیتال حداقل باید به این پرسشهای اساسی پاسخ دهد:
قرار است به چه کسانی دسترسی پیدا کنید؟
میخواهید مخاطبان چه اقدامی انجام دهند؟
چگونه توجه آنها را جلب خواهید کرد؟
در چه کانالها و پلتفرمهایی حضور خواهید داشت؟
از کجا میفهمید که استراتژی شما موفق بوده و به درستی عمل میکند؟
یک استراتژی موثر بازاریابی دیجیتال، مراحل مختلف سفر خریدار یا سفر مشتری را ترسیم میکند. این دو اصطلاح به مسیری اشاره دارند که یک فرد از لحظه آشنایی اولیه با برند شما تا تبدیل شدن به مشتری طی میکند.
مراحل مختلف سفر خریدار
مرحله آگاهی: مخاطبان چگونه با شما آشنا میشوند؟
این مرحله، نقطه آغاز قیف بازاریابی است؛ جایی که افراد برای نخستین بار با کسب و کار یا برند شما آشنا میشوند. در این مرحله، ابزارها و فعالیتهایی مانند بهینهسازی موتورهای جستوجو (SEO)، حضور فعال در شبکههای اجتماعی، تبلیغات آنلاین، حضور بهعنوان مهمان در پادکستها یا وبلاگها و همکاری با کسب و کارهای مکمل، به افزایش آگاهی از برند کمک میکنند.
هدف در این مرحله فروش نیست؛ بلکه باید کاری کنید نام برند شما در ذهن مخاطب ثبت شود و نخستین برداشت او از کسب و کارتان، مثبت و ماندگار باشد.
مرحله بررسی و ارزیابی: مخاطبان چگونه شما را میسنجند؟
پس از آنکه مخاطبان با برند شما آشنا شدند، به اطلاعات بیشتری نیاز دارند تا تصمیم بگیرند آیا محصولات یا خدمات شما برای آنها مناسب است یا خیر. در این مرحله، ابزارها و فعالیتهایی مانند انتشار مقالات و ویدئوهای آموزشی، ارائه منابع رایگان (مانند راهنماها، کتابچهها یا ابزارهای کاربردی)، ارسال خبرنامههای ایمیلی ارزشآفرین، تولید محتوای شبکههای اجتماعی که شخصیت و هویت برندتان را نشان دهد و همچنین ارائه مطالعات موردی و نظرات مشتریان، نقش مهمی ایفا میکنند.
در این مرحله، هدف اصلی شما ایجاد اعتماد و کمک به مخاطبان است تا بهخوبی درک کنند کسب و کار شما چگونه میتواند مسائل و نیازهای آنها را برطرف کند.
مرحله تبدیل: مخاطبان چگونه به مشتری تبدیل میشوند؟
در این مرحله، تولید محتوای عمیقتر و ایجاد ارتباطی مستحکمتر با مخاطب اهمیت پیدا میکند. از جمله اقداماتی که به تبدیل مخاطبان به مشتری کمک میکنند میتوان به تولید محتوای بلند مانند پادکستها و مقالات تحلیلی، ارائه چارچوب فکری یا روش اختصاصی کسب و کار، توسعه محتوا در رسانههای اختصاصی برند، گفتوگوهای مستقیم یا جلسات فروش و همچنین استفاده از دعوت به اقدام (Call to Action) شفاف و هدفمند اشاره کرد.
استراتژی بازاریابی دیجیتال شما باید برای هر یک از مراحل سفر مشتری، تاکتیکهای مشخصی در نظر بگیرد؛ به گونهای که فعالیتهایتان تنها به جلب توجه مخاطبان محدود نشود، بلکه آنها را گامبهگام به سمت تبدیل شدن به مشتری هدایت کند.
توصیههای کاربردی: تدوین یک استراتژی اثربخش
اکنون که با اجزای اصلی یک استراتژی بازاریابی دیجیتال آشنا شدهاید، نوبت آن است که با چند توصیه کاربردی، استراتژیای طراحی کنید که فقط روی کاغذ خوب به نظر نرسد، بلکه در عمل نیز نتایج مطلوبی برای کسب و کار شما به همراه داشته باشد.
۱- یک کانال بازاریابی را انتخاب کنید و به آن پایبند بمانید
هنگام تدوین استراتژی بازاریابی و بررسی روشهای مختلف ارتباط با مخاطبان، ابتدا روی تسلط بر یک کانال بازاریابی تمرکز کنید. شاید وسوسه شوید که همزمان خبرنامه ایمیلی، پادکست و صفحات شبکههای اجتماعی را راهاندازی کنید، اما واقعیت این است که موفقیت در هر یک از این کانالها به زمان، تلاش و تعهد مستمر نیاز دارد.
پراکنده کردن انرژی و منابع میان چند کانال، اغلب باعث میشود هیچیک از آنها به اندازه کافی رشد نکنند و نتایج قابلتوجهی به دست نیاورند.
در عوض، کانالی را انتخاب کنید که هم با تواناییها و علایق شما همخوانی داشته باشد و هم مخاطبان هدف شما بیشترین حضور را در آن داشته باشند. برای مثال، اگر به نوشتن علاقه دارید، روی وبلاگ یا خبرنامه تمرکز کنید. اگر در تولید ویدئو راحتتر هستید، یوتیوب یا اینستاگرام انتخاب مناسبتری است. اگر از گفتوگو و مصاحبه لذت میبرید، راهاندازی یک پادکست میتواند گزینه بهتری باشد.
۲- ابتدا رسانههای اختصاصی خودتان را بسازید
فرقی نمیکند تمرکز شما روی کدام روش بازاریابی دیجیتال باشد؛ در هر صورت، باید استراتژی خود را با نگاهی بلندمدت طراحی کنید.
«چلسی ریف»، استراتژیست در فضای دیجیتال و مجری پادکست In My Non-Expert Opinion، به صاحبان کسب و کار توصیه میکند استراتژی بازاریابی خود را بر پایه داراییهایی بنا کنند که مالک واقعی آنها هستند، نه صرفا فضاهایی که در شبکههای اجتماعی در اختیارشان قرار گرفته است. هرچند شبکههای اجتماعی ابزار ارزشمندی برای جذب مخاطبان جدید هستند، اما الگوریتمهای آنها دائما تغییر میکنند، ممکن است محبوبیت خود را از دست بدهند یا حتی فعالیتشان متوقف شود. در چنین شرایطی، افرادی که تمام حضور آنلاین خود را بر این پلتفرمها بنا کردهاند، ناچار میشوند همهچیز را از نو آغاز کنند.
به همین دلیل، بهتر است ساخت و توسعه رسانههایی را در اولویت قرار دهید که کنترل کامل آنها در اختیار خودتان است؛ مانند وبسایت، فهرست ایمیل مخاطبان و یک بستر اصلی تولید محتوا، مثل وبلاگ یا پادکست. این رسانههای اختصاصی، پایگاه اصلی برند شما هستند؛ جایی که مخاطبان، فارغ از تغییرات و ترندهای شبکههای اجتماعی، همیشه میتوانند شما را پیدا کنند.
ریف برای توضیح این موضوع از یک تشبیه جالب استفاده میکند: رسانههای اختصاصی شما مانند فانوس دریایی هستند که مسیر را به مخاطبان نشان میدهند، در حالی که شبکههای اجتماعی نقش نورافکن را دارند و باعث میشوند افراد جدید آن فانوس دریایی را پیدا کنند. چنین رویکردی به شما کمک میکند حضور دیجیتال خود را بر پایهای پایدار و تحت کنترل خودتان بنا کنید.
۳- قبل از احساس آمادگی، کار را شروع کنید و بهبود استراتژی را در مسیر دنبال کنید
فرقی نمیکند در حال تولید محتوای آگاهیبخش باشید یا محتوایی که به تبدیل مخاطب به مشتری کمک میکند؛ تداوم و استمرار، بسیار مهمتر از بینقص بودن است. چلسی ریف هنگام کار با تولیدکنندگان محتوای تازهکار، همواره بر این نکته تاکید میکند و میگوید: «به افراد میگویم فقط شروع کنید. سه قسمت اول را تولید کنید. نگران بهترین میکروفون یا کامل بودن هویت بصری برندتان نباشید. چون اگر هیچوقت کار را آغاز نکنید، نه متوجه میشوید تولید محتوا چه حسی دارد و نه میفهمید چه چیزی برای شما بهتر جواب میدهد.»
به گفته او، ترس از شروع، بزرگترین مانع بسیاری از صاحبان کسب و کارهای کوچک است. به همین دلیل، به محض آنکه برنامهای مشخص داشتید، باید آن را به اجرا بگذارید. ریف در ادامه میگوید: «خیلی از تولیدکنندگان محتوا از من سوالهای بسیار جزئی میپرسند؛ مثلا از چه نرمافزار تدوینی استفاده کنم؟ روی کدام پلتفرم فعالیت کنم؟ اول محتوای ویدئویی تولید کنم یا صوتی؟ اما پاسخ من همیشه این است که تا زمانی که حداقل ۱۰ بار ننشستهاید و عملا تولید محتوا را تمرین نکردهاید، هیچیک از این سوالها اهمیت چندانی ندارد.»
4- ارتباطگیری فعال را به بخشی از استراتژی بازاریابی دیجیتال خود تبدیل کنید
یکی از موثرترین و در عین حال کماستفادهترین روشهای بازاریابی دیجیتال، ارتباطگیری و معرفی فعالانه خود به دیگران است. بسیاری از صاحبان کسب و کار تمام تمرکز خود را بر تولید محتوا میگذارند و امیدوارند مخاطبان بهصورت طبیعی آنها را پیدا کنند. اما یک استراتژی بازاریابی دیجیتال قوی، شامل اقداماتی هدفمند مانند پیشنهاد حضور در پادکستها، نگارش مقاله برای وبلاگهای دیگر، سخنرانی در رویدادها و همکاری با افراد یا برندهای همسو نیز میشود.
بسیاری از صاحبان کسب و کار از برقراری این ارتباطها خودداری میکنند، زیرا تصور میکنند وبسایتشان هنوز به اندازه کافی حرفهای نیست، صفحات شبکههای اجتماعیشان جذابیت لازم را ندارد یا تعداد دنبالکنندگانشان چشمگیر نیست. اما از نگاه ریف، آنچه در وهله نخست اهمیت دارد، خود شما هستید، نه ظاهر وبسایت یا آمار شبکههای اجتماعیتان. وقتی فردی یک پیشنهاد همکاری جالب دریافت میکند، بیش از هر چیز به این فکر میکند که آیا گفتوگو یا همکاری با شما ارزشمند خواهد بود یا نه؛ نه اینکه تعداد دنبالکنندگان شما را بررسی کند یا ظاهر صفحه اینستاگرامتان را قضاوت کند.
5- منتظر آمارهای چشمگیر نمانید؛ از همین امروز شروع کنید
یکی از باورهای نادرست در بازاریابی دیجیتال این است که تا زمانی که تعداد زیادی دنبالکننده یا آمار و ارقام خیرهکننده نداشته باشید، نمیتوانید خودتان را معرفی کنید، با دیگران همکاری داشته باشید یا جدی گرفته شوید. اما چلسی ریف این باور را رد میکند.
توصیه او ساده است: کیفیت ایدههای شما و آمادگیتان برای حضور و فعالیت، بسیار مهمتر از تعداد دنبالکنندگان شماست. بسیاری از صاحبان کسب و کارهای موفق، جامعه بزرگی از دنبالکنندگان در شبکههای اجتماعی ندارند، اما با ارائه محتوای ارزشمند و تخصصی، اعتبار و جایگاه خود را تثبیت کردهاند.
در بازاریابی دیجیتال، دستکم در این زمینه، کیفیت همیشه بر کمیت برتری دارد.
منبع: Forbes
