حجم قاچاق در بازارهای هنری جهان
دنیای‌اقتصاد : سلامت بازارهای هنری همواره مورد تشکیک و تردید کارشناسان بوده است. گردش مالی ۵۰ تا ۶۰میلیارد دلاری این بازارها و روند شتابنده روبهرشد آن باعث شده است تا حساسیت رسانه‌‌‌ها و نهادهای نظارتی بر آنها بیشتر شود. با این حال به نظر می‌رسد که بازارهای سیاه آثار هنری و به‌ویژه عتیقهجات همچنان رونق بسیاری دارد. به گفته کارشناسان در چند سال اخیر با توجه به بحران‌های خاورمیانه و جنگ در کشورهای سوریه، عراق، یمن و... قاچاق آثار هنری و عتیقهجات افزایش گسترده‌ای پیدا کرده و نگرانی‌های بسیاری را نیز دامن زده است. چنانکه یورونیوز نوشته: در جریان قرنطینه‌‌‌های پس از همه‌گیری بسیاری از بازارهای جهان دچار رکود شدند اما بازار سیاه عتیقه و آثار هنری بیش از همیشه فعال بود و تنها در ۲ سال بیش از ۱۰میلیارد دلار گردش مالی داشت. سهم تجارت غیرقانونی از بازار آثار هنری حدود ۵درصد است، و گرچه کم به نظر می‌‌‌آید اما مشکلی دائمی و روبهرشد است که تصویر این بازار را خدشه‌‌‌دار می‌کند.
سازمان‌هایی نظیر یونسکو و اینترپل می‌‌‌گویند مبالغ نگران‌‌‌کننده‌‌‌ای از این پول‌‌‌ها صرف تامین مالی جرم‌‌‌وجنایت می‌شود. با توجه به افزایش علاقه به جمع‌‌‌آوری آثار هنری، خریدار باید بیش‌‌‌ازپیش مراقب باشد. ارنستو اوتونه رامیرز، معاون یونسکو، چرایی این اتفاق را چنین شرح می‌دهد: «امروز قاچاق عتیقهجات آسان‌‌‌تر شده چون این آثار عمدتا متعلق به اماکن میراث جهانی‌‌‌اند، که خیلی از آنها را می‌‌‌شناسیم و البته دلیل این اتفاق روشن است، چون برخی از این اماکن هنوز کشف‌‌‌نشده یا تحت بررسی هستند، اشیاءشان هم در جایی ثبت نشده، و اینها آثاری است که ما از وجودشان بی‌‌‌خبریم.»
مقابله اینترپل با قاچاق عتیقهجات و آثار هنری
مسوولان اینترپل می‌‌‌گویند درحال‌‌‌حاضر با غارت بی‌‌‌سابقه میراث فرهنگی در کشورهای جنگ‌‌‌زده روبه‌‌‌رو هستیم و تشخیص اینکه این آثار از راه غیرقانونی به دست موزه و مجموعه‌‌‌دار می‌رسد کار آسانی نیست. آنها اپلیکیشنی به نام آی.دی.آرت ساخته‌‌‌اند که به تشخیص اصالت آثار کمک می‌کند. کورادو کاتسی، رئیس دایره آثار هنری اینترپل درباره این اپلیکیشن می‌‌‌گوید: «اپلیکیشن آی.دی.آرت نشان می‌دهد که آیا شی موردنظر در لیست ما ثبت شده یا نه، و اگر این شی ثبت شده باشد یعنی دزدیده شده است. مهم‌ترین ویژگی این اپلیکیشن دکمه قرمزی است که با فشردنش، پیداشدن شیئی را به اینترپل اطلاع می‌‌‌دهید. آی.دی.آرت ابزار فوق‌‌‌العاده‌‌‌ای برای افسران پلیس، ماموران گمرک، فروشندگان آثار هنری و حتی افراد عادی به‌‌‌شمار می‌رود و اخیرا در اسپانیا و رومانی به این وسیله اشیای هنری مسروقه را شناسایی کرده‌‌‌اند.»
اما همزمان با آنکه یونسکو و اینترپل مشغول آگاهی‌‌‌رسانی به عموم و مجموعه‌‌‌داران درباره اشیای هنری مسروقه‌‌‌اند، برای کاهش جرائم در این زمینه، دیگر چه می‌توان کرد؟ دبورا لِر، عضو انجمن محافظت از اشیای باستانی در پاسخ این پرسش می‌‌‌گوید: «باید ساختار قانونی بین‌المللی در این زمینه تغییر کند. باید این مساله جرم به‌‌‌شمار بیاید و مجازات سفت‌‌‌وسختی داشته باشد. این کار درست مانند ورود به خانه شخصی و دزدی از آن است، یعنی کسی وارد یک محوطه تاریخی یا یک موزه می‌شود و اشیای آن را می‌‌‌دزد و کسی همین اموال مسروقه را می‌‌‌خرد. باید مساله را این‌‌‌طور دید، چون پول چنین معاملاتی غالبا صرف جرم و جنایت سازمان‌‌‌یافته می‌شود. پس این‌‌‌کار نوعی جنایت علیه بشریت است.»
