روزهایی که سرمایهگذاری «مشوق رشد» بود
بازخوانی تاریخ اقتصاد ایران و بررسی آمارهای رشد کشور از دهه۴۰ به اینسو نیز نشان میدهد هرگاه عقلانیت در روابط خارجی با سیاستگذاری اقتصادی با کیفیت همراه شده، یک دوره باثبات از رشد اقتصادی را خلق کرده است.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ بررسی شواهد تاریخی نشان میدهد اقتصاد ایران در فاصله ۱۰سال بین ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۱ به لطف سرمایهگذاری گسترده و رشدهای دورقمی اقتصادی موفق شده تولید ناخالص خود را دوبرابر کند؛ اقدامی که از یکسو محصول سیاستهای اقتصادی معقول بوده و از دیگر سو با سطحی از ثبات همراه بوده است. ترکیب این دو موضوع سبب شده است تا نظام انگیزشی ایجاد شود که فعالان اقتصادی را به اهداف ملی گره زده و امکان جهش بزرگ در کشور را ممکن سازد.
این اتفاق اگرچه در ایران تنها در دهه ۴۰ و بعد در سطحی محدود در اواخر دهه۷۰ و اواسط دهه ۸۰ تکرار شده، اما در چین به مدت سهدهه مسبوق به سابقه است، ضمن اینکه هند و کرهجنوبی به عنوان دو غول صنعتی معاصر فرمان اقتصاد را به شکلی مشابه به سمت جهش بزرگ سوق دادهاند.
دهه ۱۳۴۰ را بسیاری «طلاییترین» دوره تاریخ اقتصادی ایران میدانند
در این دهه، نسبت تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به تولید ناخالص داخلی در مسیر صعودی قرار گرفت و با سیاستهای صنعتی و اصلاحات کشاورزی، موتور رشد اقتصادی روشن شد. در سال ۱۳۴۱، نرخ رشد اقتصادی ایران حدود ۱۰درصد بود و تشکیل سرمایه در سطح بالایی معادل حدود ۱۸درصد از GDP قرار داشت.
بین سالهای ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۱، اقتصاد ایران بهطور متوسط رشد سالانهای نزدیک به ۱۳درصد و تشکیل سرمایه میانگین رشد سالانه ۱۵درصدی را تجربه کرد. البته نرخ رشد تشکیل سرمایه در برخی سالها مانند سال ۱۳۴۴ حدود ۴۸درصد و در سال ۱۳۴۶ حدود ۲۶درصد بود.
پس از آغاز برنامههای توسعه پنجساله، دولت ایران در این دوره تمرکز زیادی بر صنعتیسازی و مدرنیزاسیون داشت. برنامههای توسعه اقتصادی مانند برنامه اول تا سوم توسعه، موجب رشد بخشهای صنعتی، کشاورزی و نفتی شد.
نکته مهمتر آنکه سرمایهگذاری نهتنها کمی، بلکه کیفی نیز بود: دولت با طرحهای عمرانی و صنعتی مانند ایجاد ذوبآهن، پالایشگاهها و توسعه صنایع سنگین، بنیان تولید صنعتی را گذاشت.
مشروح این گزارش را از اینجا بخوانید.