«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
راههای دیگر را دریابید
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر پویا جبل عاملی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اقتصاد ایران در ۶ماه نخست سال۱۴۰۵، وارد مرحلهای از حیات خویش شده است که شاید با هیچ یک از دوران پیشین خود مشابهتی نداشته باشد. هرچند در طول جنگهای جهانی و اشغال ایران، وضعیت به غایت بغرنج بود؛ اما در آن زمان محاصرهای به شکل کنونی وجود نداشت. حتی تحریمهای سختی که بیش از یک دهه است بر آسمان اقتصاد ایران سایه افکنده با محاصره قابل مقایسه نیست.
تحریمها به شکل نرمافزاری با تکیه بر کانالهای مالی و نفت سعی بر فشار آوردن بر دولت ایران داشت؛ اما محاصره علاوه بر بخش نرمافزاری با مسدود ساختن راههای آبی از جنوب و مرزهای زمینی و هوایی که تا اینجا هنوز کامل نشده است، به شکل سختافزاری تجارت و حیات ایرانیان را گرو گرفته است.
اگر تحریمها هزینه تجارت ایران را افزایش داده بود، محاصره نه تنها این هزینهها را دو چندان کرده، بلکه برای بخشی از کالاها امکان تجارت از بین رفته و برای بخشی دیگر بهطور چشمگیری کاهش یافته است.
از این رو نه تنها درآمد دولت در حوزه انرژی کاهش یافته و درآمد ارزی کشور در بخش پتروشیمی و فرآوردههای نفتی بهطور محسوسی افت کرده، بلکه بهدلیل کاهش درآمد و منابع ارزی، امکان واردات بسیاری از کالاهای سرمایهای و مواد اولیه عملا حذف و برای دارو و اقلام ضروری سخت شده است.
با وجودی که کالاهای بشردوستانه فعلا از محاصره مستثنی شده است، به نظر میرسد که با بهره بردن از راههای جایگزین تا زمانی که مشمول محاصره نشدهاند در بهترین حالت درآمد ارزی به یکپنجم سطح پیش از محاصره برسد و این یعنی فشاری بیش از اندازه که اثر چشمگیری را بر معاش ایرانیان خواهد گذارد.
افت تجارت به این حجم از یکسو صنایع مختلف را برای ادامه کار با مشکلات جدی روبهرو خواهد کرد و از سوی دیگر دولت که درآمد ارزی خود را از دست داده است، با کسری بودجه غیرقابل جبران مواجه میشود.
درآمدهای نفتی تقریبا ۳۵درصد کل منابع دولت را پوشش میدهد که این رقم بسیار بزرگی است و پوشش دادن آن در کوتاهمدت با منبعی غیرتورمزا تقریبا غیرممکن است.
