«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر حسین عبدهتبریزی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم بالا مسالهای جدی است، اما ابرتورم دیگر صرفا به معنای افزایش بیشتر قیمتها نیست. ابرتورم بنیان اقتصاد، اعتبار پول ملی، نظام بانکی، بازار سرمایه و حتی نظم اجتماعی را از میان میبرد. از این رو، لازم است میان تورم بالا و ابرتورم تفاوت روشنی قائل شویم.
مسیر رسیدن به ابرتورم الزاما مسیری تدریجی و خطی نیست. چنین نیست که تورم از ۷۰ یا ۸۰درصد، آرامآرام به ۱۰۰، ۱۲۰ و سپس ۱۵۰درصد برسد و بعد نیز با همان نظم ادامه پیدا کند. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که اقتصاد ممکن است تا مدتی تورم بسیار بالا را تحمل کند؛ اما در یک نقطه از آستانهای عبور کند که پس از آن رفتار مردم بهسرعت تغییر میکند. این آستانه همان نقطهای است که اعتماد عمومی به پول ملی از میان میرود.
تا زمانی که مردم هنوز تصور میکنند پول ملی، با وجود کاهش ارزش، تا حدی قابلنگهداری است، نظام اقتصادی به کار خود ادامه میدهد. اما هنگامی که این باور از بین برود، سرعت تحولات بسیار بالا میرود. مردم دیگر حاضر نیستند حتی برای مدت کوتاه ریال نگه دارند. هر درآمدی که دریافت میکنند، بلافاصله به طلا، ارز، پول خارجی، کالا یا داراییهای دیگری تبدیل میشود که تصور میشود بهتر ارزش خود را حفظ میکنند.
در چنین شرایطی، سرعت گردش پول افزایش مییابد. مردم تلاش میکنند هرچه زودتر از ریال خارج شوند و همین رفتار، تقاضا برای کالا و دارایی را بالا میبرد و تورم را بیشتر میکند. افزایش تورم نیز دوباره انگیزه خروج از ریال را تشدید میکند. به این ترتیب، چرخه خودتقویتشونده شکل میگیرد که در آن تورم، بیاعتمادی ایجاد میکند و بیاعتمادی نیز تورم را شدت میبخشد.
