پس از فاجعه انتخاباتی، فشار بر صدراعظم آلمان برای کنارهگیری افزایش یافته است
رویای ۱۶ماهه مرتس در خط پایان؟
بر اساس پیشبینیهای شبکه تلویزیونی عمومی «اِی.آر.دی»، حزب «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) - که حزبی مخالف مهاجرت و متمایل به کرملین است- با کسب ۳۸.۳درصد آرا در این منطقه که پیشتر کمونیستی بود، به پیروزی رسید و رکورد موفقیتهای اخیر خود را تداوم بخشید؛ این میزان رأی بیش از دوبرابر نتیجه قبلی این حزب در منطقه مذکور است. در پایتخت، برلین (که یکی از ۱۶ایالت فدرال آلمان است)، حزب چپگرای افراطی «دی لینکه» با کسب حدود ۲۵درصد آرا در مسیر پیروزی قرار گرفت و با اختلاف ۵درصدی از حزب حاکم «اتحادیه دموکرات مسیحی» پیشی گرفت. حزب «آلترناتیو برای آلمان» در آنجا نیز پیشرفت قابلتوجهی داشت و نتیجهای دورقمی و قاطع کسب کرد. مرتس که محبوبیت بسیار پایینی دارد، پس از یک رشته شکستهای تحقیرآمیز در جلب آرای مردم در سال جاری، برای بقای سیاسی خود میجنگد.
گمانهزنیها درباره توانایی او برای حفظ مقام صدراعظمی پس از آن به اوج رسید که شاخه ایالتی «آلترناتیو برای آلمان» در «زاکسن-آنهالت» دو هفته پیش با کسب رکورد ۴۴درصد آرا، حزب «اتحادیه دموکرات مسیحی» را به سختی شکست داد. نتیجه انتخابات «مکلنبورگ-فورپومرن» سومین باری بود که حزب «آلترناتیو برای آلمان» بهعنوان قویترین حزب در یک ایالت ظهور کرد؛ اگرچه به نظر میرسید این حزب بهدلیل «دیوار آتشین» (پیمان عدم همکاری) که مورد توافق سایر احزاب اصلی قرار گرفته، همچنان از دستیابی به قدرت در این ایالت بازخواهد ماند.» مرتس در سخنرانی نادر شب انتخابات ایالتی اذعان کرد که حزب دموکرات مسیحی در هر دو رقابت روز یکشنبه، از «بادهای موافق از جانب برلین» [پشتیبانی حکومت مرکزی] محروم بوده است. با این حال، او تاکید کرد که در سمت صدراعظم و رهبر حزب باقی خواهد ماند و به مسیر اصلاحات در جبهههای گوناگون از جمله مالیات، بهداشت و درمان، بازنشستگی و کاهش دیوانسالاری ادامه خواهد داد.
مرتس گفت که اقتصاد آلمان با «تحولات عمیقی» روبهرو است؛ درحالیکه گفتمان عمومی «خشنتر و آشتیناپذیرتر» شده است. او گفت: «اعتماد به نهادهای کشور ما رو به کاهش است و احزاب رادیکال در هر دو جناح چپ و راست بهطور فعال آن را تضعیف میکنند.» اما او افزود: «آلمان قادر به اصلاح است. من حتی پا را فراتر گذاشته و میگویم که این اصلاحات پادزهر سم اقتدارگرایی است که با افزایش جذابیت اقتدارگرایی، عمیقتر در جامعه ما نفوذ میکند.» «تینو چروپالا»، یکی از رهبران «آلترناتیو برای آلمان»، پیش از سخنرانی مرتس، او را به سخره گرفت و گفت که رأیدهندگان به حزب خودش «نتیجه بسیار روشنی» دادهاند و از صدراعظم خواست که استعفا دهد.
حدود ۲.۵میلیون نفر در برلین و نزدیک به ۱.۳میلیون نفر در مکلنبورگ-فورپومرن واجد شرایط رأی دادن بودند. انتظار میرفت که ضربات شدید انتخابات اخیر، مرتس را حداقل برای واگذاری رهبری حزب دموکرات مسیحی تحت فشار قرار دهد که در واقع نامزدی برای انتخاب مجدد در انتخابات ملی بعدی را که قرار است در سال۲۰۲۹ برگزار شود، منتفی میکرد. حمایت رو به کاهش مرتس، حس بیثباتی را در اقتصاد برتر اروپا ایجاد کرده است؛ اقتصادی که با صنعتیزدایی، رشد کند و افزایش هزینههای انرژی دست و پنجه نرم میکند. اگر کاهش محبوبیت مرتس منجر به ترک زودهنگام صدراعظمی توسط او شود، این امر به راست افراطی قدرت بیشتری میدهد؛ زیرا فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و لهستان سال آینده با احزاب بومیگرا در حال پیشروی به سمت انتخابات هستند. آلمان برای برکناری صدراعظم برخلاف میل او، موانع حقوقی و قانون اساسی سختی دارد و هر جانشین انتصابی باید بتواند داشتن اکثریت حاکم را به اثبات برساند. عدم موفقیت در جلب این اکثریت میتواند به برگزاری انتخابات جدید منجر شود.
حزب «آلترناتیو برای آلمان» بزرگترین نیروی مخالف در پارلمان است و با حدود ۳۰درصد آرا در نظرسنجیهای ملی پیشرو است. این حزب خواستار خروج آلمان از حوزه یورو، پایان دادن به حمایت از اوکراین و اخراج گسترده مهاجران «غیرقانونی» شده و در عین حال، «نابودی» حزب دموکرات مسیحی را بهعنوان یکی از اهداف اصلی خود تعیین کرده است. شکست فاجعهبار حزب دموکرات مسیحی در ایالت کوچک و نسبتا فقیر «مکلنبورگ-فورپومرن» برای «مرتس» بسیار تلخ است؛ چراکه این منطقه حوزه انتخابیه رقیب سرسخت او، یعنی آنگلا مرکل، محسوب میشد. درحالیکه مرکل ۱۶سال بر آلمان حکومت کرد، به نظر میرسد مرتس تنها پس از ۱۶ماه در آستانه سقوط قرار گرفته است.
مرتس در ماه مه ۲۰۲۵ و در رأس ائتلافی با حزب میانهروی چپگرای «سوسیال دموکرات» (SPD) کار خود را آغاز کرد و وعده داد که اقتصاد آلمان را احیا میکند و از میزان حمایتها برای حزب «آلترناتیو برای آلمان» میکاهد. عدم دستیابی به پیشرفتی قاطع در این دو جبهه، موجب ناامیدی عمیقی نسبت به رهبری او شده است؛ بهطوریکه تنها یک نفر از هر ۱۰آلمانی از عملکردش ابراز رضایت میکند. ناتوانی در برقراری ارتباط با رأیدهندگان بهویژه در مناطق شرقیِ سابقا کمونیستی - که پایگاه اصلی قدرت حزب «آلترناتیو برای آلمان» است - کاملا مشهود به نظر میرسد. پیروزی قطعی حزب چپ افراطی در برلین، جایی که این حزب چپ افراطی خواستار سلب مالکیت از مالکان شرکتها برای مبارزه با افزایش هزینههای مسکن شده است، میتواند منجر به این شود که نامزد آن، الیف ارالپ، اولین رهبر ترکتبار پایتخت شود.
