جامعه اطلاعاتی آمریکا از تغییر دکترین نظامی این کشور در خاورمیانه خبر میدهد
پایان عصر حضور دائمی؟
اخیرا در دفاتر مختلف ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا، بحثهای بیسروصدایی در مورد کاهش تعداد افراد و تاسیساتی که معمولا در خاورمیانه مستقر هستند، صورت گرفته است. اگر این کاهشها اتفاق بیفتد، نشاندهنده تغییر دیگری در نحوه برخورد دستگاه امنیت ملی ایالات متحده با منطقهای خواهد بود که روسایجمهور متوالی به دنبال رها کردن آن بودهاند. ۶منبع به سیانان میگویند در پی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، ایالات متحده بهطور تصاعدی مجموعهای از تاسیسات نظامی و اطلاعاتی دائمی را برای جنگیدن و انجام حملات در چند کشور گسترش داد: عراق، افغانستان، سوریه، یمن و لیبی. اما جنگ اخیر با ایران، آسیبپذیریهای عمیقی را در زیرساختهای آمریکا در خاورمیانه آشکار کرده است؛ زیرا بسیاری از این مکانها هدف حملات مکرر ایران قرار گرفتهاند.
«کیتی بو لیلیس» و «زاخاری کوهن» در گزارش دیروز سهشنبه (۸سپتامبر) در سیانان نوشتند، این بحثها در حالی در جریان است که هنوز ۵۰هزار نیرو و تعداد زیادی از تجهیزات نظامی در خاورمیانه، از جمله دو ناو هواپیمابر و بیش از ۱۲ناوشکن موشکانداز، وجود دارد. ارتش آمریکا همچنین در حال ارزیابی چگونگی تقویت دفاع خود برای آن دسته از نیروهایی است که انتظار میرود حتی پس از پایان جنگ در منطقه باقی بمانند. به گفته دو منبع آگاه، این شامل انتقال برخی از تاسیسات به زیر زمین برای دفاع بهتر در برابر حملات موشکی و پهپادی میشود. این ایده پس از هفتههای اول جنگ، فوریت جدیدی پیدا کرد. یک مقام آمریکایی گفت: «آسیبپذیریها همیشه شناخته شده بودند، اما ایالات متحده هرگز با فوریت به آن واکنش نشان نداد.» دو منبع گفتند که ارتش چندین مسیر عملیاتی بالقوه را برای تغییر ساختار نیروهای آمریکایی در خاورمیانه تا سال آینده تدوین کرده است.
ارتش ایالات متحده در سالهای قبل از ۱۱سپتامبر شروع به افزایش چشمگیر حضور خود در خاورمیانه کرد و از سال۱۹۹۸ حضور تقریبا ۲۷۰۰۰ نیروی فعال در سراسر منطقه را حفظ کرد که بهطور قابلتوجهی بیشتر از دهههای قبل از آن بود. این تعداد پس از حملات ۱۱سپتامبر همچنان رو به افزایش بود؛ چراکه پایگاههای ایالات متحده ابتدا برای حمایت از جنگ در افغانستان، سپس عراق و سپس مجموعهای از درگیریهای ضد تروریستی در نقاط حساس منطقه گسترش یافت. ۲سال پس از حملات ۱۱سپتامبر، ایالات متحده در طول حمله به عراق حدود ۲۵۰هزار سرباز در خاورمیانه داشت. بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱، تعداد آمریکاییها در منطقه نوسان داشت؛ اما هرگز طبق برآوردهای عمومی، از حدود ۱۰۰هزار نفر کمتر نشد.
در سال ۲۰۱۱، باراک اوباما، رئیسجمهور وقت، اعلام کرد که «موج جنگ در حال فروکش کردن است» و ایالات متحده شروع به کاهش دهها هزار سرباز خواهد کرد. در همان سال، اوباما نیروهای رزمی را از عراق خارج کرد تا ایالات متحده را از جنگی که بهعنوان یک شکست دیده میشد، نجات دهد. اما وقتی خلأ قدرت آمریکا به ظهور داعش منجر شد، مجبور به بازگشت شد. حتی با اینکه تعداد کل نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در سالهای پس از ۲۰۱۱ کاهش یافت، اما همچنان بین ۳۰ تا ۶۰هزار نفر در نوسان بود. اگرچه برنامهریزان اکنون در حال بررسی گزینههایی برای کاهشهای احتمالی هستند، اما به نظر نمیرسد ایالات متحده به مذاکره برای توافق با ایران که به درگیری پایان دهد، نزدیکتر شده باشد. به گفته یک مقام آمریکایی و یک افسر اطلاعاتی سابق، پایگاه سیا در ریاض، عربستان سعودی، بر اثر حمله ایران عملا نابود شد.
اگرچه مقامات پنتاگون سعی در کماهمیت جلوه دادن این تاثیر داشتهاند، اما تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین، قطر، عربستان سعودی و کویت همگی مورد اصابت پهپادها و موشکهای ایرانی قرار گرفتهاند و منابع میگویند که این خسارت قابلتوجه بوده است. مقامات ارشد پنتاگون بهطور خصوصی تصریح کردهاند که میخواهند حضور نیروهای نظامی ایالات متحده در چندین کشور خلیجفارس را بهعنوان بخشی از تلاش گستردهتر برای انتقال بیشتر بار دفاعی به شرکای منطقهای کاهش دهند. به گفته «جفری راگ»، مورخ اطلاعاتی در دانشگاه تگزاس در آستین، تعداد کارکنان در منطقه احتمالا به صدها نفر میرسید. پس از یازده سپتامبر، همه چیز تغییر کرد. این آژانس به شدت استخدام کرد و کادر بسیار بزرگتری از افسران شبهنظامی را پرورش داد که اسلحه حمل میکردند و از نزدیک با ارتش ایالات متحده برای شکار تروریستها همکاری میکردند.
اوباما تلاش کرد چرخش استراتژیک (Pivot) منابع نظامی و اطلاعاتی آمریکا به سمت آسیا را رقم بزند و دولت ترامپ نیز در نخستین سند استراتژی امنیت ملی خود، چین را بهعنوان بزرگترین تهدید پیش روی آمریکا رتبهبندی کرد. با این حال، واژه «چرخش» در محافل امنیت ملی به یک شوخی رایج بدل شد؛ چراکه بحرانهای پیدرپی همچنان ایالات متحده را به درون باتلاق خاورمیانه بازمیگرداند. یکی از منابع به سیانان گفت، مقامات پنتاگون انتظار دارند برخی از پایگاههای نظامی بزرگ و دائمی در منطقه را حفظ کنند؛ اما بازسازی این تاسیسات ممکن است به تمایل کشور میزبان برای مشارکت در هزینه بستگی داشته باشد، که احتمالامیلیاردها دلار خواهد بود.
