وقتی سایه پول بر دوستی‌های نسل زد سنگینی می‌کند

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نیلوفر ادیب‌نیا: نظرسنجی اخیر شرکت «زل» (Zelle) از میان ۱۰۰۰مصرف‌کننده آمریکایی نشان می‌دهد که چالش‌های مالی، فشاری بی‌سابقه بر روابط دوستانه وارد کرده است؛ پدیده‌ای که بیش از همه، دامن‌گیر نسل جدید یا همان «نسل زد» شده است. افزایش هزینه‌های معیشتی، بار سنگین بدهی‌های تحصیلی و رشد ناچیز درآمدها سبب شده تا پول به یکی از کانون‌های اصلی تنش میان جوانان تبدیل شود و تاروپود روابط شخصی و حیات اجتماعی آنان را تحت تأثیر قرار دهد.

براساس گزارشی از نیوزویک، یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که ۵۵ درصد از پاسخ‌دهندگان متعلق به نسل زد، هزینه‌هایی را به نیابت از دوستان خود متقبل شده‌اند که هرگز به طور کامل به آن‌ها بازپرداخت نشده است؛ امری که بذر دلخوری و تزلزل را در روابطشان کاشته است.

در مجموع، ۶۹ درصد از جوانان این نسل اعلام کرده‌اند که بدقولی در بازپرداخت پول، به پیوند دوستی آن‌ها صدمه زده است؛ آماری تکان‌دهنده که در مقایسه با میانگین کل جامعه آمریکا (حدود ۵۰ درصد)، تفاوت چشمگیری را نشان می‌دهد. به باور تحلیلگران، پلتفرم‌های پرداخت دیجیتال نظیر «زل» و «ونمو» با تسهیل فرآیند انتقال پول، به این چالش دامن زده‌اند.

الکس بین، مدرس سواد مالی در دانشگاه تنسی (واحد مارتین)، معتقد است هرچند فناوری، جابه‌جایی پول را ساده‌تر از همیشه کرده، اما هم‌زمان موجب شده افراد بدون تانی و نسنجیدن پیامدها، به یکدیگر قرض دهند. او هشدار می‌دهد که انباشت این تعهدات مالی پرداخت‌نشده، خیلی زود غبار کدورت را بر دوستی‌ها می‌نشاند و می‌تواند صمیمانه‌ترین رابطه‌ها را برای همیشه به ویرانی بکشاند. 

بر اساس این نظرسنجی، جوانان نسل زد در مقایسه با نسل‌های پیشین، تمایل بیشتری دارند که در مخارج گروهی نظیر سفر، رستوران یا تفریحات مشترک، یک نفر کل فاکتور را تسویه کند و دیگران بعداً سهم خود را بپردازند. نزدیک به ۴۲ درصد از نسل زد این الگو را دنبال می‌کنند که این میزان تقریبا دو برابر آمار ثبت‌شده برای نسل میلنیال (نسل پیش از خود) است.

پیامد ناگوار این رویه آن است که ۴۷ درصد از جوانان، برای پوشش هزینه‌های جمعی خود زیر بار بدهی می‌روند، به این امید که دوستانشان به تعهد خود عمل کنند. علاوه بر این، ۸۵ درصد از آنان دست‌کم یک‌بار برای هزینه‌های گروهی وام‌دار شده‌اند و در حال حاضر ۷۱ درصدشان به دوستان یا نزدیکان خود بدهکارند؛ بدهی‌هایی که رقم آن برای نیمی از این افراد، از مرز ۱۰۰۰ دلار فراتر می‌رود.

این تنگناهای مالی، الگوهای رفتاری جوانان را نیز دستخوش تغییرات نامطلوبی کرده است؛ ۳۲ درصد از پاسخ‌دهندگان اعتراف کرده‌اند که بازپرداخت بدهی خود را به تعویق انداخته‌اند، ۱۹ درصد درخواست‌های تسویه حساب را بی‌پاسخ گذاشته‌اند، ۲۰ درصد برای فرار از مواجهه مالی، برنامه‌های دورهمی را لغو کرده‌اند و ۲۰ درصد دیگر نیز ترجیح داده‌اند گروه‌های چت دوستانه را بی‌صدا یا نادیده بگیرند.

برآیند تلخ این گریزهای مالی این است که ۲۵ درصد از پاسخ‌دهندگان، اختلاف بر سر پول را عامل آسیب‌های بلندمدت به رابطه‌شان می‌دانند؛ تا جایی که ۱۴درصد به دوستی خود پایان داده‌اند و ۱۲ درصد نیز طعم تلخ طرد شدن از سوی دوستشان را چشیده‌اند. تحلیلگران حوزه مالی بر این باورند که نسلزد با شرایط اقتصادی سخت‌تری مواجه است؛ چراکه قدرت خرید آن‌ها در مقایسه با نسل‌های سلف خود در سنین مشابه، به مراتب کمتر است.

گرچه برنامه‌های پرداخت دیجیتال، دنگ‌کردن مخارج را ساده جلوه می‌دهند، اما هم‌زمان با عادی‌سازی فرهنگ قرض‌دهی خرد، ناخواسته بستر اختلاف و تنش را پهن‌تر کرده‌اند. در نهایت، کارشناسان توصیه می‌کنند که پیش از شروع هرگونه مخارج گروهی، درباره نحوه تقسیم و بازپرداخت آن به صراحت و شفافیت گفتگو شود تا سنگینی بار مالی گروه، بر دوش یک نفر آوار نشود.

همچنین به عنوان یک اصل طلایی پیشنهاد می‌شود که افراد تنها به اندازه‌ای به دوستان خود قرض دهند که در صورت عدم بازگشت، لطمه‌ای به معیشتشان نزند و بتوانند آن را در ذهن خود به عنوان یک هدیه بپذیرند؛ چراکه گفتگوی صادقانه و ترسیم مرزهای مالی واقع‌بینانه، اصلی‌ترین پادزهر برای بقا و صیانت از پیوندهای دوستانه در دنیای امروز است.