شلیک کنست به دیپلماسی اردوغان؟

گزارشگر المانیتور افزود که انتظار می‌رود کابینه اسرائیل در جلسه هفتگی خود طی امروز یکشنبه در مورد به رسمیت شناختن این مرگ‌ها به عنوان نسل‌کشی رأی‌گیری کند. با این حال، برای اینکه این موضوع به یک موضع رسمی اسرائیل تبدیل شود، کابینه باید آن را برای رأی‌گیری به کنست ارائه دهد؛ اقدامی که ساعر به آن اشاره نکرد. «یائیر ناووت»، تحلیلگر ژئوپلیتیک، که برای «وای نت» می‌نویسد، به المانیتور گفت: «واضح است که ما یهودیان... وظیفه... داریم که نسل‌کشی ارمنی‌ها و رواندا را به رسمیت بشناسیم... اما شناسایی فعلی صرفا یک حرکت بدبینانه است؛ راهی برای سیلی زدن به اردوغان.»

کنست [پارلمان اسرائیل] سال‌هاست که در مورد به رسمیت شناختن نسل‌کشی ارامنه بحث می‌کند. در سال۲۰۱۵، کمیته آموزش کنست، صدمین سالگرد نسل‌کشی را گرامی داشت. در آن زمان، «یولی ادلشتاین»، رئیس کنست، از کابینه و کنست خواست تا به رسمیت شناختن را آغاز کنند؛ اما درخواست او مورد توجه قرار نگرفت. سه سال بعد، «تامار زندبرگ»، نماینده مجلس از حزب «مِرِتز»، طرحی را در کنست ارائه کرد که خواستار به رسمیت شناختن رسمی نسل‌کشی بود. ائتلاف حاکم به رهبری لیکود و وزارت امور خارجه با آن مخالفت کردند. وزارت امور خارجه با هدف حفظ روابط با ترکیه و رد استفاده از کلمه «شوآ»، نام عبری هولوکاست، برای توصیف نسل‌کشی ارمنی‌ها، برای جلوگیری از ایجاد یک تشابه مستقیم، پیشنهاد داد که در این طرح به «تراژدی ارمنی‌ها» اشاره شود. زندبرگ این پیشنهاد را رد کرد و این طرح شکست خورد.

در ژانویه ۲۰۲۴، یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه، پس از پیوستن ترکیه به پرونده آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری به دلیل نسل‌کشی فلسطینی‌ها در غزه، این موضوع را دوباره مطرح کرد. در ماه اوت گذشته، بنیامین نتانیاهو، ادعا کرد که اسرائیل نسل‌کشی ارامنه را به رسمیت شناخته است. او در مصاحبه‌ای با «پاتریک بت-دیوید»، مجری ارمنی‌تبار پادکست PBD، گفت: «فکر می‌کنم کنست قطعنامه‌ای در این مورد تصویب کرد.» حدود ۶۰۰۰ ارمنی در اسرائیل زندگی می‌کنند. اکثر آنها متعلق به کلیسای باستانی حواری ارمنی هستند، اما برخی دیگر کاتولیک، پروتستان یا یهودی هستند که دومی [یعنی پروتستان‌ها] از اتحاد جماهیر شوروی سابق آمده‌اند.

اسرائیل و ارمنستان در سال ۱۹۹۲، یک سال پس از استقلال ارمنستان از شوروی، روابط دیپلماتیک برقرار کردند. در سال۱۹۹۷، خطوط هوایی اسرائیل و ارمنستان پروازهای مستقیمی بین تل‌آویو و ایروان راه‌اندازی و در سال۲۰۱۵، دو طرف اتاق‌های بازرگانی را برای تقویت تجارت دوجانبه افتتاح کردند. با این حال، روابط دیپلماتیک بین آنها هرگز گرم نشد. ارمنستان تنها در سال۲۰۲۰ سفارت خود را در تل‌آویو افتتاح کرد؛ درحالی‌که اسرائیل هنوز سفارتی در ارمنستان تاسیس نکرده است. روابط قوی دیپلماتیک، استراتژیک، انرژی و امنیتی اسرائیل با آذربایجان مدت‌هاست که نقطه اختلاف در روابط این رژیم با ارمنستان بوده است.

روابط بین اسرائیل و ترکیه پس از حادثه ناوگان غزه در سال۲۰۱۰ به شدت رو به وخامت گذاشت؛ حادثه‌ای که در آن نیروهای اسرائیلی پس از سوار شدن به کشتی ماوی مرمره برای جلوگیری از تحویل کمک‌های بشردوستانه به فلسطین، ۹ تبعه ترکیه را کشتند. سپس ۱۲سال طول کشید تا روابط شروع به بهبود کند. در مارس۲۰۲۲، اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم اسرائیل، به‌عنوان نشانه‌ای از گرم شدن روابط، از آنکارا بازدید کرد، اما حملات ۷ اکتبر به این آشتی کوتاه‌مدت پایان داد. اردوغان بارها اسرائیل را به‌خاطر جنگ غزه و دو جنگی که (با مشارکت آمریکا) علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ آغاز کرد، محکوم کرد. از سوی دیگر، نفوذ فزاینده ترکیه در سوریه پس از سقوط اسد در دسامبر ۲۰۲۴ و ظهور احمد الشرع نیز مقامات اسرائیلی را نگران کرده است. رهبران اسرائیل به نیات الشرع اعتماد ندارند. محور جدید دمشق-آنکارا، ترکیه را در مرز اسرائیل قرار می‌دهد.