چرا دکترین «اقدام انفرادی» امارات یک بنبست استراتژیک است؟
تنهایی خودخواسته ابوظبی در خاورمیانه جنگ زده
امارات با این اقدام پنهان، تلاش کرد بازدارندگی خود را احیا کند. این پاسخ تهاجمی، امارات را از همسایگان محافظهکارترش متمایز ساخت. «اندرو لبر» در مقالهای در «فارن افرز» به بررسی جاهطلبیهای استراتژیک، اقدامات نظامی پنهان و چالشهای ژئوپلیتیک امارات متحده عربی در مواجهه با بحرانهای خاورمیانه پرداخته است. او نوشت، استراتژی امارات تلاشی برای بلوغ و استقلال استراتژیک است. رهبران این کشور تمایلی ندارند که جنگ مانع تبدیل این کشور به یک قدرت جهانی همتراز با فرانسه یا ژاپن شود. ابوظبی به جای عقبنشینی، بر چهار محور تکیه کرده است:
اول) ائتلاف استراتژیک با اسرائیل: این رابطه اکنون از یک ابزار دیپلماتیک به سنگبنای امنیتی امارات تبدیل شده است؛ به ویژه با این فرض که اسرائیل برعکس آمریکا، هرگز خاورمیانه را ترک نخواهد کرد.
دوم) فاصلهگیری از کشورهای عربی: امارات رویکرد دیپلماتیک و صلحجویانه همسایگان خود در قبال تحولات جنگی اخیر در منطقه را «ضعیف» قلمداد میکند.
سوم) خروج از اوپک: در اول مه ۲۰۲۶، امارات رسما از اوپک خارج شد تا سیاست نفتی خود را از عربستان مستقل کند.
چهارم) توسعهطلبی در آفریقا: امارات برای تضمین رفاه اقتصادی خود، از طریق شرکتهایی مانند «دی پی ورلد» و حمایت از گروههای شبهنظامی مانند «نیروهای پشتیبانی سریع» (RSF) در سودان، به دنبال کنترل معادن، بنادر و خطوط تامین در آفریقاست. با این حال، به نوشته تحلیلگر فارن افرز، اقدامات یکجانبه امارات با مقاومتهای جدی روبهرو شده است. در سودان، حمایت امارات از «نیروهای پشتیبانی سریع» اتهامات بینالمللی مبنی بر مشارکت در نسلکشی را به همراه داشته و به تحریم شرکتهای اماراتی از سوی آمریکا منجر شده است. همچنین مداخلات امارات در یمن با پاتک نظامی عربستان مواجه شد. در جیبوتی و سومالی نیز شرکت «دی پی ورلد» به دلیل زیادهخواهیهای سیاسی و اقتصادی اخراج گردید. اما در بعد آسیبپذیری داخلی میتوان گفت که جنگ اخیر در منطقه فرضِ امنیتِ مطلقِ امارات را باطل کرد. اصابت موشکها به هتلها، فرودگاهها و دیتاسنترها، هرچند تلفات جانی کمی داشت، اما وجهه امارات را به عنوان «پناهگاه امن سرمایهگذاری» مخدوش کرد و بستن تنگه هرمز، بنادر و هتلهای دبی را خالی از مسافر ساخت.
بر اساس استدلال نویسنده مقاله، امارات با اتخاذ این استراتژی، ریسکهای بیهودهای را متحمل میشود. ابوظبی با طرد همکاریهای منطقهای و ایجاد شکاف با عربستان، وزن دیپلماتیک شورای همکاری خلیج فارس را کاهش داده است. اگر وضعیت تعلیق میان ایران و آمریکا ادامه یابد، اصرار امارات بر حرکت انفرادی نتیجه معکوس خواهد داد؛ این کشور به جای دستیابی به «خودمختاری استراتژیک»، بیش از پیش به تصمیمات سیاسی واشنگتن و تلآویو وابسته خواهد شد.