آیا نخستوزیر بریتانیا خانه شماره۱۰ را ترک خواهد کرد؟
شمارش معکوس برای پایان استارمر
یک مقام سابق میگوید: «رهبران ارشدی که در دوره چندین نخستوزیر حضور داشتهاند، میگویند وضعیت حتی از بدترین روزهای بوریس هم بدتر است. مردم از نحوه برخورد نخستوزیر با الی [الیور] خشمگین هستند.» یک کهنهکار دیگر در وستمینستر میگوید: «امیدوارم این اتفاق در نهایت به روایت مضحک «کر استارمر مردی شریف است» پایان دهد. او آدم حقیری است که تنها استعداد سیاسیاش مقصر دانستن دیگران به خاطر ناکامیهای خودش است.»
استارمر در عرض ۲۲ماه، اکنون سومین رئیس دفتر، سومین دبیر کابینه و پنجمین مدیر ارتباطات خود را تجربه میکند. یک مقام سابق خاطرنشان میکند: «آمار تلفات او از زمان تاچر تاکنون بیسابقه است. بوریس زیاد درباره اخراج افراد حرف میزد، اما فقط شعار میداد و عمل نمیکرد.» حتی مورگان مکسوئینی، رئیس دفتر سابق استارمر که مسوولیت این انتصاب را بر عهده داشت، اخیرا به یکی از دوستانش گفته است: «همیشه میدانستم استارمر در نهایت مرا قربانی خواهد کرد.»
فایننشالتایمز هم در گزارش دیگری نوشت، استارمر در بحبوحه ادعاهایی مبنی بر افول سریع اقتدار نخستوزیر، مسکوت ماندن تصمیمات و به خطر افتادن جایگاه رهبریاش، با موج تازهای از بحران و دردسر بر سر رسوایی تایید صلاحیت «پیتر مندلسون» مواجه است. یکی از مقامات حزب کارگر که معمولا از حامیان استارمر به شمار میرود، پس از هفتهای پرالتهاب که در آن نخستوزیر هنگام ارائه توضیحات درباره آنچه خود افشاگریهای «باورنکردنیِ» ماجرای مندلسون خواند با خندههای تمسخرآمیز نمایندگان پارلمان مواجه شد، گفت: «انگار به آخر خط رسیدهایم.» وزرا و نمایندگان پارلمان اکنون آشکارا درباره سازوکار احتمالی برکناری استارمر از ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت بحث میکنند؛ آن هم در شرایطی که پیشبینی میشود حزب حاکم در انتخابات ۷ مه (۱۷اردیبهشت) نتایج اسفباری کسب کند. تصمیم استارمر مبنی بر انتصاب مندلسون به عنوان سفیر بریتانیا در واشنگتن در دسامبر ۲۰۲۴، ماههاست که اقتدار وی را تضعیف کرده است. با وجود اینکه نخستوزیر بابت این اشتباه محاسباتی عذرخواهی کرده، اما روزهای سخت او هنوز به پایان نرسیده است.
روز سهشنبه (۱اردیبهشت)، «مورگان مکسوینی»، رئیسدفتر پیشین استارمر، به همراه «سر فیلیپ بارتون»، رئیس وزارت خارجه در زمان انتصاب اولیه مندلسون، روایت خود از این رویدادها را در کمیته روابط خارجی مجلس عوام ارائه کردند. محافظهکاران مدعیاند که استارمر پارلمان را گمراه کرده است. ادعای نخستوزیر مبنی بر اینکه هیچ فشاری بر وزارت امور خارجه و توسعه مشترکالمنافع برای تایید انتصاب مندلسون وارد نشده، به شدت زیر ذرهبین نمایندگان قرار گرفته است. فارغ از جزئیات رسوایی تایید صلاحیت، این ماجرا این باور را در ذهن برخی وزرا و نمایندگان حزب کارگر تقویت کرده است که استارمر در حد و اندازه این مقام نیست، فاقد قضاوت صحیح سیاسی است و تسلطی بر اوضاع ندارد. مقامات دولتی اذعان دارند که چرخهای دولت کندتر از قبل میچرخد. ناتوانی استارمر در مدیریت طرح سرمایهگذاری نظامی که بارها به تعویق افتاده، بیش از پیش نمایان شده است؛ آن هم زمانی که وزارت دفاع اعلام کرد قرار است بهروزرسانی وضعیت برنامه پردردسر ۶.۳میلیارد پوندی خودروی زرهی رزمی «آژاکس» (مبنی بر لغو یا ادامه آن) را به مجلس عوام ارائه دهد، اما بلافاصله آن را پس گرفت.
یک مقام حزب کارگر گفت: «استارمر در هفتههای اخیر مرددتر شده است. او به خود فرورفته و حلقه مشاورانش در حال کوچکتر شدن است. کارها و پروندهها صرفا روی میز او تلنبار میشوند.» اکنون پرسشی که تمام ارکان حزب کارگر از اعضای کابینه گرفته تا فعالان حزبی را به خود مشغول کرده این است که در ساعتها و روزهای پس از شکست قطعی این حزب در انتخابات ۷ مه، چه رخ خواهد داد. یک مقام حزب کارگر گفت: «من برای تبلیغات خانهبهخانه رفتهام؛ مردم از ما متنفرند. این کار بیشتر شبیه یک تورِ «بیا تا سرمان فریاد بکشند» شده است.» در شرایطی آرامتر، استارمر شاید میتوانست به عبور از این بحران امیدوار باشد. جناح «چپ میانهرو» حزب کارگر که اکثریت نمایندگان را تشکیل میدهند هنوز برای ایجاد چالشی جدی آماده نیستند و ترجیح میدهند پیش از سرنگونی نخستوزیر، چند ماهی صبر کنند.
