نگاه دیگران/ بخش بخش پنجاهوششم
بازی بزرگان؛ سناریوهایی برای همزیستی چین و آمریکا در دهه ۲۰۳۰
آنچه چین میخواهد: ثبات مالی و امنیت جهانی
با توجه به همه این چالشها برای صعود رنمینبی بهعنوان یک ارز پرکاربرد، جای تعجب نیست که رهبری چین اهداف بلندپروازانه بسیار کمتری را برای ارز خود تعیین میکند، نسبت به آنچه بسیاری در ایالات متحده تصور میکنند. پکن بهوضوح به دنبال نقش برجستهتری در نظام بینالمللی است؛ اما نه برتری، تا ثبات مالی و امنیت اقتصادی را افزایش دهد. این کشور در برابر ازدستدادن حاکمیتی که یک ارز ذخیره برتر به همراه دارد، مقاومت میکند. درحالیکه بینالمللی شدن به معنای افزایش اعتبار، نفوذ بیشتر در نظام بینالمللی و بهبود کارآیی تجارت است، همچنین باعث افزایش قرارگرفتن در معرض شوکهای خارجی و کاهش کنترل بر سیاست پولی داخلی میشود. پکن در تلاش است تا باتوجهبه اهداف توسعهای دیرینه خود، تعادل مناسبی بین این هزینهها و مزایا برقرار کند.
شی جینپینگ با اولویتدادن به کنترل حزب کمونیست چین بر بخش مالی و ثبات نسبت به سایر اهداف، به چالشهای اقتصادی و مالی داخلی، از جمله افزایش بدهیهای دولتهای محلی و شرکتها و همچنین کوچکسازی دردناک بخش املاک و مستغلات، پاسخ داده است. در این زمینه، اگر ایالات متحده بینالمللی شدن رنمینبی را تشویق کند، این امر اصلاحات داخلی در چین را نیز تشویق خواهد کرد. علاوه بر این، اگر دلار همچنان لنگر سیستم پولی بینالمللی باقی بماند و رنمینبی نقش ثانویهای ایفا کند، این امر اثربخشی تحریمهای مالی را بهعنوان یک عامل بازدارنده حفظ خواهد کرد. سناریوی دوگانگی که در آن دلار و رنمینبی لنگرگاههای جداگانه سیستمهای ارزی بینالمللی باشند، تحریمها را برای این منظور بیاثر خواهد کرد. اگرچه اصلاحطلبان در دوره سوم شی به قدرت نرسیدهاند، اما دوران تصدی او به سمت دولتگرایی اقتصادی و عقبنشینی از اصلاحات بازار، حرکت خطی نبوده است و سیاستگذاران اصلاحطلب همچنان باقی ماندهاند.
در دوره اول ریاستجمهوری شی، تلاش برای آزادسازی مالی شامل تلاشهایی برای تقویت بازار سهام، جذب سرمایه بینالمللی بیشتر و افزایش شفافیت در سیاستگذاری مالی بود. این امر به حباب بازار سهام و بیثباتی مالی منجر شد و در نهایت مهار شد، اما نشان داد که سیاستگذاران اقتصادی اصلاحطلب تمایل دارند در موسسات نظارتی مالی، از جمله بانک خلق چین، متمرکز شوند. کارکنان ارشد در آژانسهای نظارتی مالی و مقامات پولی تمایل دارند در غرب آموزش ببینند و نقش شفافیت و قوانین را بهجای اختیار، در ایجاد یک سیستم مالی معتبر و سالم تشخیص میدهند. تشویق بینالمللیسازی رنمینبی، این صداهای طرفدار اصلاحات و شفافیت را که در حال حاضر محدود شدهاند، تقویت میکند و راهی نسبتا ارزان برای ایالات متحده فراهم میکند تا به چین اطمینان دهد که یک شرکتکننده خوشایند در سیستم اقتصادی جهانی است. پس از اعمال تحریمهای مالی بیسابقه علیه روسیه در پاسخ به تهاجم این کشور به اوکراین، «بانک خلق چین» ارزیابی چگونگی تفکر و پیشبینی خطر در مورد استفاده ابزاری از مسائل مالی را آغاز کرد.
مقالاتی که توسط محققان وابسته به این بانک تهیه شد، به برخی نتایج مشترک اشاره دارند: اول، اگرچه هیچکدام تحریمها علیه روسیه را محکوم نمیکنند، اما مقامات پولی چین از استفاده ابزاری ایالات متحده از برتری دلار برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیک خود ناامید شدهاند. آنها استدلال میکنند که تحریمهای مالی در چند دهه گذشته گسترش یافتهاند که بهسختی میتوان آن را دیدگاهی بحثبرانگیز دانست. تحلیلگران چینی سیستم دلار را یک «رژیم کالاهای عمومی» میدانند و «چسبندگی» و تعهدات سیاسی نهفته در آن را تصدیق میکنند. دوم، اگرچه این تحلیلگران به «تله کیندلبرگر» اشاره میکنند؛ اما هیچکدام نتیجه نمیگیرند که رنمینبی میتواند یا باید جایگزین دلار بهعنوان ارز اصلی مبادلات جهانی شود؛ زیرا این امر ثبات مالی داخلی چین را به چالش میکشد و مستلزم تغییرات چشمگیر در قابلیت تبدیل ارز است.
