دوئل هوایی و دریایی چین با غرب
دنیایاقتصاد : جتهای چینی بارها و بارها مزاحم یک هواپیمای کانادایی شدند که کرهشمالی را زیر نظر داشت. این خلبانهای جنگنده های چینی گاهی آنقدر نزدیک میشدند که خلبانان میتوانستند یکدیگر را ببینند. صدها مایل به سمت جنوب، یک هواپیمای جنگنده چینی پوشال های فلزی را در مسیر یک کشتی تجسسی استرالیایی پاشید؛ مانوری که استرالیا آن را «بسیار خطرناک» نامید. «اوستین رمزی» در گزارش ۹ژوئن برای نیویورکتایمز نوشت، از نظر مقامات چینی، اینها پاسخهای معقولی به گشتهای نظامی خارجی است که امنیت چین را تهدید میکنند. از نظر متحدان آمریکا، اقدامات خلبانان چینی در هفتههای اخیر نگرانکننده بوده و خطر برخورد هوایی یا سقوط را به دنبال دارد. چنین اتفاق ناگواری میتواند منجر به تقابل گستردهتری شود. «جان بلکسلند» استاد مطالعات امنیتی و اطلاعاتی در دانشگاه ملی استرالیا در کانبرا گفت: «تفاوتهایی چند ثانیهای بین این یک اقدام گذرا و یک حادثه بزرگ با پیامدهای بینالمللی پایدار وجود دارد.»
تحریکات در آسیا و اقیانوسیه و لفاظیهای مربوط به آن، با رویارویی چین با ایالات متحده و متحدانش به تنشهای فزاینده انجامیده است. در سالهای اخیر، چین بهطور فزایندهای در منطقه رویکردی تهاجمی در پیش گرفته است: از ساخت زیرساختهای نظامی در دریای مورد مناقشه چین جنوبی گرفته تا ارسال کشتیها و هواپیماها در نزدیکی جزایر مورد ادعای ژاپن و چین. ماه گذشته، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه، چین را بزرگترین چالشگر نظم بینالمللی خواند و گفت که ایالات متحده با متحدانش برای مهار اقدامات تهاجمی چین همکاری خواهد کرد. پکن چنین تلاشهایی را بهعنوان تلاشهایی برای خنثی کردن رشدِ بحقِ خود محکوم کرده و گفته است که با قلدری آمریکا رشد چین محدود نخواهد شد. ماه گذشته، همزمان با بازدید رئیسجمهور آمریکا از منطقه، چین و روسیه در اولین رزمایش هماهنگ خود از زمان حمله مسکو به اوکراین، بمبافکنهایی را بر فراز دریاهای شمال شرق آسیا فرستادند.
هواپیماهای نظامی چین بهطور منظم در نزدیکی تایوان، رزمایشهایی برگزار میکند. حمله روسیه به اوکراین این نگرانی را تشدید کرده است که چین هم میتواند دست به اقدام مشابهی بزند و تایوان را تصرف کند و به این ترتیب امکان بالقوهای برای درگیری مستقیم چین و آمریکا فراهم میشود؛ مسالهای که بایدن ماه گذشته قول دفاع از آن را داد. به نوشته رمزی، گزارشگر نیویورکتایمز، اما برخوردهای هوایی اخیر یادآور یک نقطه اشتعال بالقوه فوری است: یعنی قضاوت نادرست خلبان از یک رویارویی نزدیک که میتواند باعث یک سقوط مرگبار و یک حادثه بینالمللی شود. چنین اقداماتی قبلا هم اتفاق افتاده بود، مانند برخورد یک جنگنده چینی با یک هواپیمای تجسسی نیروی دریایی آمریکا بر فراز دریای چین جنوبی در سال۲۰۰۱. خلبان چینی کشته شد و EP-۳E Aries II آمریکایی مجبور به فرود اضطراری در جزیره هاینان شد.
چین خدمه آمریکایی را به مدت ۱۱ روز نگه داشت. تنها پس از مذاکرات گسترده و انتشار نامهای مبنی بر اینکه ایالات متحده از مرگ خلبان «بسیار متاسف است» اجازه آزادی آنها را داد. این حادثه به نوعی «تجدید قوا» در چین تبدیل شده است. پس از مرگ خلبان «وانگ وی»، به او لقب افتخاری «نگهبان حریم هوایی و آبهای سرزمینی» داده شد و تاریخ مرگ او، برابر با یکم آوریل، همچنان در تبلیغات رسمی به شکل گستردهای بازتاب داده میشود. سال گذشته، روزنامه «گلوبال تایمز» حزب کمونیست با یکی از کارمندان گورستانی که وانگ در آن دفن شده است، مصاحبه کرد. او گفت که قبر وانگ اغلب با گلها و ماکت هواپیماها به نشانه عزا پوشیده میشود. او خواندن نامه یکی از بازدیدکنندگان را توصیف میکرد که گفته بود به خاطر وانگ به نیروی دریایی چین پیوسته است.
«شن لو» که یک کارگر است، گفت: «او می خواهد مانند وانگ وی از کشور محافظت کند. من فکر میکنم به این دلیل است که روحیه قهرمانان ما بر نسل بعدی ما تاثیر گذاشته است.» «کالین کُح»، محقق موسسه مطالعات دفاعی و استراتژیک در سنگاپور گفت: اما چنین بزرگداشتهایی به این معناست که یک مدل تقابلی از پرواز برای خلبانان جدید چینی آموزش داده میشود تا از آن الگوبرداری کنند. وی با اشاره به برخوردهای هوایی اخیر گفت: «این حوادث به خوبی نشان داد که تلاشی برای مهار خلبانان صورت نگرفته است. من فکر میکنم آنها آن را تشویق میکنند و یکی از این راه های تشویق از طریق وانگ وی است.» چین در رویارویی با هواپیماهای استرالیا و کانادا، این دو متحد نزدیک آمریکا را به چالش میکشد. هر کدام از این دو کشور روابط دشواری با پکن دارند و هر دو از جمله کشورهایی هستند که کاخ سفید امیدوار است به تلاشی هماهنگ برای محدود کردن چین بپیوندند.