کارنامه ۱۱ماهه تولید خودروسازان بررسی شد؛
جاماندگی ۲۰درصدی تولید خودرو از هدف ۱۴۰۴
طبق آمار و اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو از ابتدای امسال تا انتهای بهمنماه ۷۳۵هزار و ۳۳۴دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند. این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سالگذشته به ۸۰۹هزار و ۹۶۸ دستگاه میرسید، بنابراین تولید خودروی سواری توسط خودروسازان در بازه زمانی مذکور افت ۷۴هزار و ۶۳۴ دستگاهی و ۹.۲درصدی داشتهاست.
بر این اساس میتوان گفت؛ این سه خودروساز از ابتدای امسال تا انتهای بهمن، هر ماه بهطور میانگین ۶۶هزارو ۸۴۸ دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند. اگر همین میزان تولید در اسفندماه نیز ثبت شود، مجموع تولید این خودروسازان طی سال۱۴۰۴ به ۸۰۲هزار و ۱۸۲ دستگاه میرسد که فاصله زیادی تا برنامههای اعلامی سیاستگذاران دارد. طبق اهداف اعلامی وزارت صمت برای سالجاری سه خودروساز بزرگ کشور تا انتهای سالجاری باید یکمیلیون دستگاه خودرو سواری تولید کنند، بنابراین در هر ماه باید بهطور میانگین ۸۳هزار و ۳۳۳ دستگاه تولید داشتهباشند. اگر اوضاع تولید به همین منوال پیشمیرفت، در پایان ۱۱ماه تولید این خودروسازان باید به ۹۱۶هزار و ۶۶۳ دستگاه میرسید، بنابراین تولید خودرو در پایان ۱۱ماه ۱۸۱هزار و ۳۲۹ دستگاه معادل ۱۹.۸درصد از برنامه اعلامی عقب است.
اما دلایل مختلفی روی افت تولید خودروسازان و عقبماندن از برنامه تولید موثر بودهاست. اولین دلیلی که میتوان به آن اشاره کرد وضعیت سیاسی و اقتصاد کلان کشور طی این ۱۱ماه است. طی این مدت کشور درگیر یک جنگ و یک دوره از اعتراضات شد که منجر به قطع اینترنت و رشد نرخ ارز شد و عملا ارتباطات خارجی برای تامین مواد اولیه و قطعات را با مشکل مواجه کرد. علاوهبر این طی این مدت تورم عمومی با سرعت بالایی روبهرشد بوده و ارزش پول ملی نیز با سقوط همراه بودهاست. این موضوع نیاز به نقدینگی در خودروسازیها را افزایش داد که البته بهدلیل چالشهای مربوط به قیمتگذاری، تامین این نقدینگی کار سختی بودهاست. موضوع قیمتگذاری خودروهای تولیدی این شرکتها نیز طی سالجاری چالشهای زیادی را ایجاد کرد. از خردادماه امسال یکی از طولانیترین تنشها بین خودروسازان و سیاستگذاران حول موضوع قیمتگذاری آغاز شد و تا مهرماه ادامه داشت. این موضوع بهشدت فضای نااطمینانی را در صنعت خودرو افزایش داد و حتی چندبار صحبت از توقف خطتولید به میان آمد. در نهایت در مهرماه امسال سیاستگذاران زیربار خواسته خودروساز رفتند و این چالش به پایان رسید. اما موضوع موثر دیگر را میتوان بلاتکلیفی در واگذاری سایپا دانست. بعد از انتقال مدیریت ایرانخودرو به بخشخصوصی در بهمنماه سالگذشته انتظار برای واگذاری سایپا نیز بالا گرفت اما در تمام این مدت دومین خودروساز بزرگ کشور تنها درگیر بلاتکلیفی بود. مدیران حاضر نمیدانستند که تا چه زمانی روی کار خواهند بود و اساسا آینده این شرکت به چه سمتی حرکت میکند. این بلاتکلیفی کار را برای این خودروساز و زیرمجموعه آن یعنی پارسخودرو سخت کرده است.
اما دلیل دیگری که روی این فرآیند تاثیرگذار بوده، کمبود قطعه است. از ابتدای امسال تاکنون خودروسازان با مشکل جدی در تامین قطعات داخلی و خارجی مواجه بودهاند. گواه این موضوع نیز تولید خودروهای ناقص است. البته تنها ایرانخودرو در آمار تولیدی خود مشخص میکند که چه تعداد خودروی ناقص داشتهاست. این خودروساز سههزار و ۷۶۷ دستگاه خودرو از ابتدای سالجاری تا انتهای بهمنماه بهصورت ناقص تولیدکرده است. وضعیت دو خودروساز دیگر از این حیث احتمالا چندان بهتر از ایرانخودرو نیست، چراکه کمبود مواد اولیه و قطعات، همه خودروسازان را تحتتاثیر قرارداده و احتمالا حتی این مشکل برای سایپا و پارسخودرو پیچیدهتر است. طی ماههای گذشته تعهدات معوق سایپا رشد قابلتوجهی داشتهاست. این موضوع از سویی میتواند بهدلیل کاهش تولید باشد و از سوی دیگر بهدلیل تولید خودروهای ناقص.
جزئیات تولید خودروسازان
بررسی جزئیات تولید خودروسازان نشان از عملکرد متفاوت آنها دارد. ایرانخودرو از ابتدای سالتا انتهای بهمنماه ۵۳۳هزار و ۴۴۹ دستگاه محصول سواری را به تولید رساندهاست. این شرکت در ۱۱ماه ابتدایی سالگذشته، ۴۷۷هزار و ۶۵۱ دستگاه تولید داشته، بنابراین تیراژ این شرکت در مدت زمان یادشده نسبت به مدت مشابه سالگذشته رشد ۵۵هزار و ۷۹۸ دستگاهی معادل ۱۱.۷درصد را تجربه کردهاست. در این بین بیشترین تولید آبیپوشان جادهمخصوص به گروه پژو اختصاص دارد که درحالحاضر فقط پژو۲۰۷ از این خانواده به تولید میرسد. این شرکت در بازه زمانی تحتبررسی، ۱۵۶هزار و ۴۳۶ دستگاه پژو تولید کردهاست. با توجه به تولید ۱۵۴هزار و ۱۲۶دستگاهی خانواده پژو در ۱۱ماه سالگذشته، تولید این خودرو دوهزار و ۳۱۰ دستگاه معادل ۱.۵درصد افزایش داشتهاست. در بین دیگر محصولات ایرانخودرو، گروه سورن تیراژ ۱۴۱هزار و ۸۹۹ دستگاهی را در ۱۱ ماه ابتدایی امسال از خود بهجا گذاشتهاست. با توجه به تیراژ ۱۱۶هزار و ۳۵۴ دستگاهی این گروه خودرویی در مدت مشابه سالگذشته، ایرانخودروییها توانستهاند تولید در این گروه را ۴۷.۷درصد افزایش دهند. همچنین ایرانخودرو اعلامکرده طی این مدت ۸۷هزار و ۷۸۱ دستگاه دنا را به تولید رساندهاست. با درنظرگرفتن تیراژ ۸۳هزار و ۱۶۵ دستگاهی این خودرو در مدت مشابه سالپیش، تولید دنا ۵.۵درصد افزایش را تجربه کردهاست. دیگر محصول ایرانخودرو یعنی رانا در مجموع آمار ۱۱ماهه ۱۸هزار و ۳۲۳ دستگاهی را ثبت کردهاست. این خودرو در ۱۱ ماهه سالپیش ۱۵هزار و ۸۳۳ دستگاه تولیدشده بود، بنابراین تولید این محصول با رشد دوهزار و ۹۴۰ دستگاهی و ۱۵.۷درصدی مواجه بودهاست.
علاوهبر این ایرانخودروییها طی ۱۱ ماه گذشته ۱۹هزار و ۸۶۶ دستگاههایما مونتاژ کردهاند، این در حالی است که در مدت مشابه ۱۴۰۳، تیراژ این خودروی مونتاژی چینی ۱۴هزار و ۸۰۸ دستگاه بود. بر این اساس تولید این خودروی مونتاژی رشد ۳۴.۱درصدی داشتهاست. طبق آمار منتشرشده در کدال، ایرانخودرو در مدت زمان یادشده ۸۲هزار و ۸۰دستگاه تارا تولید کردهاست. این خودروساز در ۱۱ماه سالگذشته به میزان ۶۴هزار و ۲۶۴ دستگاه از این محصول را به تولید رسانده بود، بنابراین تولید تارا در این مدت زمان رشد ۲۷.۷درصدی داشتهاست. در آمار تولید ایرانخودرو آیتمی بهنام خودروهای تولیدی تجارینشده سایتها وجود دارد که به خودروهای ناقص اشارهکرده و عدد درجشده در مقابل آن، سههزار و ۷۶۷ دستگاه است. همچنین بخش دیگری بهنام «دیگر محصولات» تعریفشده که تولید ایرانخودرو در این بخش ۲۹هزار و ۱۰۱دستگاه بودهاست.
همچنین سایپا بهعنوان دومین خودروساز بزرگ کشور، در ۱۱ ماه گذشته ۱۴۹هزار و ۵۶۳ دستگاه خودروی سواری تولیدکرده که این رقم در مدت مشابه پارسال به میزان ۲۳۷هزار و ۳۸۷ دستگاه بودهاست، بنابراین در اینمدت زمانی نارنجیپوشان جادهمخصوص ۸۷هزار و ۸۲۴ دستگاه کمتر، تولید خودروی سواری داشتهاند. بیشترین حجم از سبد محصولات این شرکت طی ۱۱ماه امسال به منوال گذشته به خانواده ایکس۲۰۰ (تیبا، کوئیک و ساینا) اختصاص داشتهاست. طبق اعلام سایپا این شرکت در این بازه زمانی ۱۲۰هزار و ۹۵۷ دستگاه از این گروه خودرویی تولید کردهاست. این رقم در مدت مشابه سالپیش ۱۹۲هزار و ۴۴۷ دستگاه بودهاست، بنابراین در این مدت زمان تولید این محصولات سایپا ۳۷.۱درصد کمتر شدهاست. سایپا همچنین در مدت زمان مذکور ۲۸هزار و ۵۹۶ دستگاه از خانواده شاهین را به تولید رساندهاست؛ این در حالی است که در ۱۱ماه سالگذشته تولید شاهین ۴۴هزار و ۹۱۱ دستگاه بود، بنابراین تولید شاهین در اینبازه کاهش ۳۶.۳درصدی داشتهاست. دومین خودروساز بزرگ ایران در بازه زمانی تحتبررسی تنها همین دو گروه خودرویی را بهصورت عمده به تولید رساندهاست، اما علاوهبر آنها ۱۰ دستگاه آریااتومات نیز توسط سایپا در این مدت زمان تولیدشده که تیراژ آن در مدت مشابه پارسال ۲۹ دستگاه بودهاست.
پارسخودرو نیز در ۱۱ ماه امسال ۵۲هزار و ۳۲۲ دستگاه خودروی سواری را به تولید رساندهاست. در مقایسه با تیراژ ۹۴هزار و ۹۳۰ دستگاهی مدت مشابه پارسال، تولید این شرکت ۴۲هزار و ۶۰۸ دستگاه معادل ۴۴.۹درصد کمتر شدهاست. پارسخودرو از ابتدای سالجاری تا انتهای بهمنماه سهند، گروه Q۲۰۰ و محصول جدید خود یعنی پارس نوآ را به تولید رساندهاست.
طبق گزارش ارسالی به بورس، گروه Q۲۰۰ پارسخودرو تیراژ ۳۹هزار و ۲۲۸ دستگاهی در ۱۱ ماه گذشته داشته که نسبت به همین بازه زمانی در سال۱۴۰۳ با تیراژ ۶۱هزار و ۴۸۰دستگاهی، از افت ۳۶.۲درصدی (۲۲هزار و ۲۵۲ دستگاهی) تولید این گروه خودرویی حکایت دارد. خودروساز سوم ایران همچنین در ۱۱ ماه امسال۱۲هزار و ۹۰۷ دستگاه سهند را به تولید رساندهاست. در مدت مشابه سالگذشته ۱۳هزار و ۲۹۵ دستگاه سهند تولیدشده بود. بر این اساس تولید سهند در مدت یادشده افت محدودی داشته و کاهش آن ۳۸۸ دستگاه معادل ۲۰۹درصد بودهاست. پارسخودروییها، در مدت زمان مذکور علاوهبر این دو گروه خودرویی تنها محصول جدید خود بهنام پارسنوآ را به تعداد ۱۸۷ دستگاه تولید کردند. این در شرایطی است که در مدت مشابه سالقبل آنهاهزار و ۲۳۴ دستگاه کوئیک معمولی و ۱۸هزار و ۹۲۱ دستگاه سایناS را نیز تولید کردهبودند اما اکنون تولید این خودروها به صفر رسیدهاست.
تولید ماهانه سواریها
تولید خودروی سواری در بهمنماه امسال نسبت به بهمن با کمی رشد مواجه بودهاست. البته این رشد تنها مربوط به ایرانخودرو است که توانسته آمار کل تغییرات تولید ماهانه را مثبت کند. بر این اساس خودروسازان بزرگ کشور در یازدهمین ماه از سال۶۵هزار و ۶۴۸ دستگاه خودروی سواری تولید کردند، این در شرایطی است که این رقم در دیماه به ۶۳هزار و ۹۰۲ دستگاه میرسید، بنابراین تولید ماهانه خودروسازان طی یک ماه گذشته هزار و ۷۴۶ دستگاه معادل ۲.۷درصد رشد داشتهاست. در این بین بزرگترین خودروساز کشور در ماه میانی زمستان ۵۲هزار و ۱۹ دستگاه خودروی سواری تولید کردهاست، این رقم در دیماه به ۴۸هزار و ۱۳۸ دستگاه میرسید، بنابراین آبیپوشان جاده مخصوص در این مدتزمان رشد سههزار و ۸۸۱ دستگاهی و ۸درصدی را در تولید خودرویسواری ثبت کردهاند.
سایپا نیز تولید ۱۰هزار و ۱۵۲ دستگاهی را در بهمنماه داشته که نسبت به تیراژ ۱۲هزار و ۱۲دستگاهی آن در دیماه، افتهزار و ۸۶۰ دستگاهی و ۱۵.۵درصدی را نشان میدهد. بهنظر میرسد که تولید ماهانه سایپاییها تقریبا به کف رسیده و دیگر نمیتواند افتهای شدید را ثبت کند. این در شرایطی است برای مثال در آذرماه تولید این گروه ۱۶هزار و ۸۹۷دستگاه بود و در دی افت ۲۸.۹درصدی را ثبت کرد اما بازهم در بهمن یک گام عقبتر رفت و ۱۵.۵درصد افت تولید داشت.
همچنین پارسخودرو که تولید پنجهزار و ۳۱۸دستگاهی در آذرماه داشته، طی دیماه سههزار و ۷۵۲دستگاه خودروی سواری تولیدکرد و در بهمن نیز تولید سواریهای آن به سههزار و ۴۷۷دستگاه رسید تا تولید آن در یازدهمین ماه از سالنسبت به دی افت ۲۷۵ دستگاهی داشته باشد و افت ۷.۲درصدی را ثبت کند، اما همانطور که مشخص است نسبت به آذر تولید آن کاهش قابلتوجهی داشتهاست.
