بحران اوکراین و اوجگیری معمای ایران
دنیای اقتصاد: خبرگزاری تی آر تی ورلد در گزارشی، به تاثیر اقدام اخیر دولت روسیه در به راه انداختن جنگ علیه اوکراین بر سیاست خارجی ایران و بهطور خاص همکاریهای راهبردی این کشور (ایران) با مسکو و پرونده مذاکرات اتمی وین پرداخته است. به گزارش فرارو، تی آر تی ورلد موضع ایران در چارچوب جنگ اوکراین را محتاطانه و با ماهیتی خنثی در برابر روسیه ارزیابی و تاکید کرده که تهران سعی دارد نه کرملین را آزردهخاطر کند و نه بر آن است که استقلال مناطق دونتسک و لوهانسک در شرق اوکراین را بپذیرد یا اساسا ماهیت تهاجم روسها به اوکراین را تایید کند. تی آر تی ورلد در این رابطه مینویسد: ایران در ابتدای بحران، به اقدام پوتین در حمله به اوکراین، از طریق محکوم کردن رویههای ناتو و آمریکا در تحریک روسیه واکنش نشان داد و ضمن محکوم کردن آنها، عملا این رویهها را موجب ایجاد تنش و جنگ اوکراین ارزیابی کرد. با این حال، ایران به بلوک حامیان روسیه که استقلال دو جمهوری «لوهانسک» و «دونتسک» را به رسمیت شناختهاند، نپیوست و از منظری کلی نیز تهران از اعلام جنگ روسیه علیه اوکراین هم حمایت نکرد. در عوض، تهران خواستار «خویشتنداری» مسکو و کییف و در پیش گرفتن دیپلماسی از سوی این دو کشور شده است.
احتمالا مهمترین سوالی که مقامهای ایرانی در شرایط کنونی از خود میپرسند این است که اقدام اخیر دولت روسیه در حمله به اوکراین چه تاثیری بر چشماندازها جهت احیای توافق برجام در جریان مذاکرات وین خواهد داشت؟ البته برخی بر این باورند که این تنشها خود میتوانند زمینه را جهت احیای توافق برجام فراهم کرده و حتی آن را تسهیل کنند. در این رابطه باربارا سالوین میگوید: «من فکر میکنم تنشهای اخیر میان غرب و روسیه بر سر شرق اوکراین میتواند به مثابه کاتالیزوری در مسیر احیای توافق برجام و رفع بنبستها در این زمینه عمل کند. دلیل اصلی این مساله نیز این است که معادله برجام جزو معدود مسائلی است که گروه پنج به علاوه یک درباره آن اتفاق نظر دارند. بدون تردید هیچ طرفی نه نیاز دارد و نه طالب یک بحران دیگر است که در نوع خود میتواند امنیت جهانی را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار دهد.» در همین راستا، این احتمال نیز وجود دارد که روسیه روند مذاکرات اتمی وین را آرام و کند نماید تا شاید بتواند در چارچوب جنگ اوکراین، از واشنگتن و کشورهای اروپایی امتیازات خاص خود را اخذ کند. ایرانیها در شرایط کنونی این نگرانی را دارند که شاید روسیه بخواهد ایران را در چارچوب مذاکرات گستردهتر خود با غرب درباره مسائل جهانی معامله کند که این مساله تا حد زیادی موضع بینالمللی تهران را تضعیف خواهد کرد. در حال حاضر، ایران روند تحولات اوکراین را از منظر خود به نحوی راهبری خواهد کرد که تا جای ممکن از دور شدن مسکو به عنوان شریک راهبردی تهران از این کشور جلوگیری کنند.