رئیس اتحادیه لوازمالتحریر در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» از تورم ۱۰۰درصدی خبر داد
گرانی به کلاسهای درس رسید
منصوره محمدی: جنبوجوش هنوز در بازار لوازمالتحریر شروع نشده است. 10روز از آغاز ماه شهریور میگذرد و خانوادهها معلق میان بازگشایی مدارس و احتمال غیرحضوری بودن، هنوز تصمیم جدی برای خرید مایحتاج فرزندان خود نگرفتهاند. البته ابهام بازگشایی مدارس تنها دلیل خانوادهها برای عقبنشینی از بازار لوازمالتحریر نیست، رشد قیمتها دلیل قانعکنندهتری برای اکثر خانوادهها است که با احتیاط به دنیای لوازمالتحریر قدم بگذارند.
صعودِ نوشتافزار
دختر عاطفه و علی به کلاس چهارم میرود. او میگوید از مشاهده قیمتها شوکه شده است، دفتر 60برگی که سال گذشته 180تومان پولش را داده امسال برای همان دفتر از همان برند 360هزار تومان هزینه کرده است. مریم نیز تجربه مشابهی دارد، دفتر 200 برگی را که سال گذشته 500هزار تومان بوده، امسال به مبلغ یکمیلیون تومان تهیه کرده است. یک دفتر 100برگ 250هزار تومانی برای آراد، پسر خانواده مهدوی امسال 550هزار تومان تمام شده است. او یک برادر دیگر هم دارد که دانشآموز است، مادر خانواده میگوید قبلا همیشه چند دفتر اضافه در خانه داشتند؛ اما حالا با دقت و در صورت نیاز نسبت به خرید اقدام میکند، سال گذشته برای مجموع دفاتر پسرهایش 5میلیون تومان هزینه کرده بود، این عدد امسال با وجود آنکه از تعداد دفترها کم شده به بیش از 12میلیون تومان رسیده است.
مساله درباره خودکار و نوشتافزار اندکی متفاوت است و شتاب قیمت با اندکی شیب ملایمتر به آنها رسیده، البته که افزایش قیمتها در تمام محصولات نوشتافزار اجتنابناپذیر بوده است. خودکاری که سال گذشته به قیمت 100هزار تومان عرضه میشد، حالا به 150هزار تومان رسیده است. فروشندهها دو عامل را در جهش قیمتها موثر میدانند؛ نخست افزایش قیمت دلار و دیگری مساله جنگ. یکی از فروشندههای لوازمالتحریر به «دنیایاقتصاد» میگوید: «بازار هنوز به جنب و جوش سالهای قبل نرسیده است، اما خرید لوازمالتحریر نسبت به ماه قبل بیشتر شده است. با توجه به قیمت دلار همه چیز چندبرابر شده و درباره نوشتافزار نیز همین مساله صادق است. برای دفتری که سال گذشته 200 تومان پرداخت میکردیم، امسال به نزدیک 400 تومان رسیده است.»
تغییر رفتار خرید لوازمالتحریر
نگاهی به سوال و جواب خانوادهها از مغازهدارها یا مشاهده قیمت روی جلد وسایل نشان میدهد حالا بیش از آنکه طرح و رنگ و کیفیت برای خانوادهها ملاک باشد، قیمت حرف اول را میزند. این را فروشندگان نیز تایید میکنند. آقای اسدی میگوید: «مردم به وضوح خریدهایشان را مدیریت میکنند، اول از همه قیمتها را میپرسند، بعد سراغ کیفیت و در مرحله بعدی سراغ طرح و رنگ میروند.» یکی از فروشندهها میگوید یکی از مشتریهایش همیشه از یک برند خاص خرید میکرد، امسال قید آن برند را زده و سراغ محصولات دیگری رفته است.
به گفته او خریدها امسال حسابشدهتر از همیشه است و حتی محدودتر از پیش نیز هست. چند فروشگاه نیز میگویند مشتریهای ما صراحتا نسبت به سال گذشته کاهش داشتهاند. کیف و کفش و لباس فرم، سوی دیگر لوازم مدرسه هستند. خانوادهها حالا بیشتر تمایل دارند که از وسایل سالهای قبل استفاده کنند و صرفهجویی در خرید بیش از همیشه نمایان است. عاطفه میگوید جامدادی را که سال گذشته 350هزار تومان تهیه کرده بود، امسال مجبور شده به قیمت 850هزار تومان تهیه کند. او میگوید کیف و لباس فرم را تهیه نمیکند؛ چون هم نمیداند که قرار است مدارس حضوری باشد و هم قیمتها چندبرابر شده است.
لباس فرم، چند؟
عاطفه دخترش را به یک مدرسه دولتی در رباط کریم میفرستد، سال گذشته ست کامل (مانتو، شلوار و مقنعه) 890هزار تومان شده بود، امسال اصلا از مدرسه درباره قیمتها سوال هم نکرده است. میگوید: «هم مانتو و هم شلوار را سال قبل کوتاه کرده بودم و امسال تای لباس را باز میکنم و اندازه دخترم میشود. تازه وقتی که معلوم نیست به مدرسه بروند یا نه، چرا باید هزینه اضافهای به خانواده تحمیل کنم.» مادر خانواده مهدوی نیز از خرید لباس فرم برای پسرش منصرف شده است. پسر او در یک مدرسه غیرانتفاعی در شمال ایران میرود، میگوید سال گذشته یکمیلیون و 500 هزار تومان قیمت لباس فرم شده بود و امسال به ما اعلام کردند 3میلیون و 500هزار تومان برای تهیه لباس واریز کنید.
دخترِ المیرا امسال به پیشدبستانی میرود، لباس فرم مدرسه دختر او نیز 3میلیون و 500 هزار تومان هزینه برداشته است. خانواده احمدی نیز که به مدرسهای غیرانتفاعی در غرب تهران میروند سال گذشته 5میلیون تومان برای ست کامل لباس فرزندشان هزینه کردند و امسال این عدد به حدود 10میلیون تومان رسیده است. اگرچه قیمتها در مدارس غیرانتفاعی و دولتی متفاوت است، اما همه در یک نقطه مشترک هستند؛ جهش قیمتها. به گفته رئیس اتحادیه لوازمالتحریر، بیشتر وسایل نوشتافزار در ایران تولید داخل هستند و به ویژه پس از دو جنگ اخیر در کشور هم مساله واردات مواد اولیه دچار مشکل شدهاند و هم آنهایی که از مشتقات پتروشیمی تهیه میشدند، با کمبود مواجهند.
کدام لوازم بیش از همه دچار جهش شدند؟
محسن گلستانی، رئیس اتحادیه لوازمالتحریر، در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» در توضیح گرانیهای اخیر میگوید: «افزایش قیمت اجتنابناپذیر است. اما خرید لوازم التحریر از سوی مردم یک الگو دارد و به صورت عمده معمولا در شهریور و مهر هر سال انجام میشود. لوازمالتحریر هم مانند دیگر کالاها دچار تورم و افزایش قیمت شده است؛ اما معمولا برای مردم ملموس است؛ چراکه ارزاق عمومی را روزانه دریافت میکنند و لوازمالتحریر چون سالی یک بار تهیه میشود به خانوار فشار میآید.»
به گفته او، همزمانی خرید لوازمالتحریر با هزینههای تحصیل مانند پوشاک، کفش، شهریه مدارس و سرویس مدرسه در کنار همدیگر خانوادهها را دچار بحران مالی میکند. او عواملی را که در افزایش قیمت لوازمالتحریر اثرگذار بوده، چند مورد موثر میداند: «بیشتر اقلام لوازمالتحریر تولید داخل است یا وارداتی. سهم تولید داخل حدود 60درصد و واردات 40درصد است و متاسفانه تولید داخل به شدت وابسته به مواد اولیه خارجی است. بنابراین نرخ ارز بهصورت مستقیم هم در محصولات تولید داخلی و هم در محصولات وارداتی اثرگذار است. سال گذشته در شهریور قیمت ارز حدود 90 هزار تومان بود و امسال وارد کانال 200هزار تومان شده است.» به گفته او، افزایش دستمزد و تورم عمومی در کشور نیز در این قیمتها تاثیرگذار است و امروز تورم نقطه به نقطه شهریور امسال نسبت به سال گذشته در حوزه کالا بیش از 100درصد است.
رئیس اتحادیه لوازمالتحریر میگوید: قیمت لوازمالتحریر بین 50 تا 100درصد افزایش داشته است و این فشاری است که به همکاران ما وارد میشود؛ چراکه هم اندازه تورم عمومی کشور قیمتها بالا نرفته است. وی درباره اقلامی که بیش از همه دچار افزایش قیمت شدهاند، توضیح میدهد که اقلام سلولزی و محصولات کاغذی از جمله دفتر به شدت تحتتاثیر افزایش قیمت کاغذ است: «از سوی دیگر بعد از جنگ رمضان شاهد افزایش قیمت در محصولات پتروشیمی بودیم. اکثر لوازمالتحریرها نیز مانند بدنه خودکار، ماژیک، رواننویس و بسیاری از محصولات هنری بهصورت مستقیم از مواد اولیه پتروشیمی هستند و با توجه به آنکه بعد از جنگ شاهد جهش قیمت بودیم، بخشی از تولیداتی که در آن زمان رخ داده تحتتاثیر جهش قیمتهای پتروشیمی قرار گرفتند و در قیمتگذاری محصولات نوشتافزار اثرگذار بوده است.»
گلستانی در واکنش به اینکه رفتار خریداران تغییر کرده است و به جای خرید برندهای با کیفیت ایرانی ترجیح میدهند لوازم دسته دوم و سوم چینی را تهیه کنند، میگوید: «این موضوع درست است؛ اما آمار دقیقی درباره این تغییر رفتار ندارم که ارائه دهم. اما واقعیتی وجود دارد؛ تولیدات داخلی عموما با برندهای ایرانی عرضه نمیشوند. بسیاری از برندهای ایرانی بهدلیل بالا بودن تقاضا برای برندهای خارجی با اسامی و ظاهر خارجی در بازار حضور دارند تا سهمی از بازار را داشته باشند.»
او میگوید ما دچار رکود شدیدی هستیم و اگر بگوییم بحران تقاضا برای نوشتافزار، بیراه نگفتیم. محصولات نوشتافزار در مدارس و دانشگاهها و آموزشگاهها عمدتا مصرف میشود. سال گذشته سهماه از سال آموزش حضوری بود و همین موضوع باعث شده است بسیاری از لوازمالتحریر خریداریشده اصلا مصرف نشود. امسال نیز شرایط کشور هنوز عادی و با ثبات نشده است و تردیدهایی نسبت به غیرحضوری بودن مدارس وجود دارد و خانوادهها براساس تجاربی که از سال کرونا دارند، میدانند که به آموزش آنلاین سوق پیدا کرده و همین اتفاق باعث شده است مصرف نوشتافزار هم به شدت افت پیدا کند.
