تهدید سیل برای تهران جدی است/ این مناطق در معرض خطر هستند
علی بیتاللهی با اشاره به احتمال وقوع پدیده النینو و بارشهای شدید ناگهانی، گفت: با رسیدن فصل پاییز و هشدار متخصصان درباره احتمال بروز پدیده النینو، توجه به پتانسیل بالای سیلخیزی تهران، به دلیل ویژگیهای مورفولوژیکی بخشهای شمالی این شهر، بیش از پیش جلب میشود. سیل سال ۱۳۳۳ در محدوده فرحزاد تهران با تخریب گسترده همراه بود که برآورد شده است حدود ۲۰۰۰ نفر در این حادثه جان خود را از دست دادهاند. متعاقب آن، در سال ۱۳۳۴ سیل محدوده کن نیز رخ داد که بر اساس برخی مستندات، بیش از ۴۰۰ هکتار زمین کشاورزی و باغ در این حادثه تخریب شد.
بیتاللهی افزود: در سال ۱۳۶۶ نیز در میدان تجریش تهران، گلابدره و دربند، سیلی زیانبار رخ داد که به تلفات جانی حدود ۳۰۰ نفر منجر شد و این موارد از جمله سوابق سیلخیزی تهران به شمار میروند.
وی با بیان اینکه گستردگی حوضههای سیلخیز ارتفاعات شمالی مشرف به تهران، ضرورت توجه به خطر سیلاب را افزایش میدهد، ادامه داد: با توجه به احتمال بارشهای شدید و ناگهانی ناشی از پدیده النینو، در این بررسی خطر سیل در تهران مورد تاکید قرار گرفته است تا آمادگی لازم پیش از وقوع رخدادهای احتمالی سیلابهای ناگهانی شهری ایجاد شود.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به حوضههای آبریز شمال تهران، اظهار کرد: ۱۱ حوضه آبریز با وسعتهای متفاوت، از ۷ تا ۲۲۰ کیلومتر مربع، در امتداد روددرههای شمالی ـ جنوبی، مشرف به شهر تهران قرار گرفتهاند. این حوضهها و روددرههای آنها به ترتیب از شمالغرب به شمالشرق شامل «وردیج» با وسعت ۵۷ کیلومتر مربع، «کن» با ۲۲۰ کیلومتر مربع، «گلوتنکه» با ۱۷ کیلومتر مربع، «فرحزادی» با ۳۰ کیلومتر مربع، «درکه» با ۳۶ کیلومتر مربع، «ولنجک» با ۹ کیلومتر مربع، «دربند و گلابدره» با ۳۹ کیلومتر مربع، «دره حصارک» با ۱۱ کیلومتر مربع، «جمشیدیه» با ۹ کیلومتر مربع، «دارآباد و تنگه یورد» با ۲۹ کیلومتر مربع و «سوهانک» با ۷ کیلومتر مربع هستند که در ارتفاعات شمالی تهران واقع شدهاند.
بیتاللهی با تاکید بر اهمیت خطر سیلخیزی این حوضهها نسبت به وسعت آنها، گفت: برای درک اهمیت خطر سیلخیزی حوضههای آبریز شمال تهران، کافی است به حوضه آبریز سیلاب ناگهانی شهری شیراز، یعنی حوضه آبریز «تنگ اللهاکبر ـ آبزنگی» اشاره شود که در پنجم فروردینماه ۱۳۹۸ و در جریان سیلاب دروازه قرآن شیراز، ۲۱ نفر جان خود را از دست دادند و مساحت آن حدود ۲۳ کیلومتر مربع بود. به عبارت دیگر، ۶ حوضه مشرف به خط شمالی تهران، مساحتی به مراتب بیشتر از حوضه سیلابی شیراز دارند.
پلها و مسیرهای ارتباطی در معرض خطر در حوضه وردیج
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره حوضه وردیج، گفت: این حوضه با وسعت ۵۷ کیلومتر مربع، غربیترین حوضه سیلابی شهر تهران است و سیلاب ناشی از آن میتواند به بخشهایی از غرب تهران آسیب وارد کند.
وی افزود: در این مسیر، پلها و دوربرگردانهای اتوبان همت (خرازی)، بلوار سراوان، پل دانش، پل متروی تهران ـ کرج، پلهای بزرگراه تهران ـ کرج، پلهای بزرگراه لشکری و پل جاده قدیم کرج در تقاطع با مسیر سیلابی وردیج قرار دارند.
بیتاللهی با اشاره به یکی از نقاط حساس این حوضه، اظهار کرد: تقاطع مسیر آبراهه وردیج با جاده قدیم کرج (بزرگراه فتح) یکی از نقاط حساس در امتداد این مسیل به شمار میرود.
حوضه کن و مجاورت آن با فرودگاه مهرآباد
وی درباره حوضه کن نیز گفت: مسیل این حوضه، امتداد رود کن است که تا دریاچه نمک قم ادامه دارد و از بخش غربی تهران عبور میکند. در این مسیر، مهمترین عارضه، سمت غربی باند فرودگاه مهرآباد و تاسیسات واقع در حاشیه غربی سایت فرودگاه است.
فرحزادی؛ یکی از کانونهای مهم اثر سیلاب در غرب تهران
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به حوضه فرحزادی، گفت: این حوضه از محدوده فرحزادی به داخل محدوده شهری تهران متصل میشود و سیلاب ناشی از آن پس از عبور از درههای شمال به جنوب، در مسیر پارک نهجالبلاغه، به بخش شمالی فلکه صادقیه، خیابان سازمان آب و نقطه تقاطعی با اتوبان اشرفی اصفهانی میرسد.
وی ادامه داد: در این محدوده، به دلیل وجود عوارض و مستحدثات متعدد، امتداد مسیر سیلاب، دستکم روی نقشه گم میشود. محدوده فلکه صادقیه و اطراف آن مهمترین کانون اثر سیلاب تشکیل شده در این حوضه خواهد بود.
حوضه درکه؛ یکی دیگر از کانونهای مستعد تشکیل رواناب
بیتاللهی با اشاره به وضعیت حوضه درکه گفت: مسیر درکه با مساحت ۳۶ کیلومتر مربع، یکی دیگر از گسترههای دارای پتانسیل بالای تشکیل رواناب در شمال تهران است.
وی افزود: امتداد این مسیر پس از عبور از جانب غربی بزرگراه چمران، با خمشی وارد کوی نصر میشود و بر روی این مسیر، بازارچهای در محله گیشا احداث شده است که یکی دیگر از کانونهای خطر سیلاب تهران را تشکیل میدهد.
ساختوسازها مسیر آبراهههای دربند، گلابدره و دارآباد را محو کردهاند
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به حوضههای دربند ـ گلابدره و دارآباد، خاطر نشان کرد: ساختوسازهای گسترده در امتداد این دو حوضه، امکان ردگیری مسیر آنها را در سطح شهر از بین برده است. تنها میدانیم که امتداد بزرگراه امام علی(ع)، مسیر آبراهه دارآباد است.
بیتاللهی افزود: حوضه دربند ـ گلابدره در خروجی و حتی در میانه مسیر خود مستقیماً با مستحدثات و المانهای شهری برخورد میکند و ادامه مسیر آن محو میشود که چنین شرایطی، احتمال بروز آسیبهای متعدد را افزایش میدهد.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با تاکید بر ضرورت کاهش آسیبهای ناشی از سیلاب در کلانشهر تهران، گفت: با هدف کاهش آسیبهای ناشی از سیل در کلانشهر تهران، ضرورت دارد دو اقدام اولویتدار در دستور کار وزارت نیرو و شهرداری تهران قرار گیرد. نخستین اقدام، ارائه آموزشهای همگانی و ارتقای رفتار صحیح مردم در مواجهه با سیل است.
بیتاللهی، راهاندازی سامانههای هشدار میدانی سیل در امتداد حوضههای آبریز مشرف به کلانشهر تهران را دومین اقدام اولویتدار دانست و یادآور شد: این سامانهها باید در امتداد حوضههای آبریز مشرف به تهران راهاندازی شوند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
