رسانهها از پیشرفتهای جدی در مذاکرات تهران و مسقط در آستانه انقضای آتشبس خبر دادند
گشایش در پرونده هرمز
همزمان با نزدیک شدن به موعد انقضای آتشبس ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا، رسانهها از پیشرفتهای جدی در مذاکرات تهران و مسقط بر سر کنترل تنگه هرمز خبر میدهند. این در حالی است که سایه شروع دوباره درگیریها همچنان بر سر منطقه سنگینی میکند و باید منتظر ماند و دید که تحولات اخیر و نزدیک شدن اعلان توافق ایران و عمان چه مسیری را پیش رو قرار میدهد.
برچیده شدن مسیر جنوبی
در آخرین تحولات، شبکه المیادین گزارش داد که دهها کشتی و نفتکش در تنگه هرمز منتظر دریافت مجوز عبور از ایران هستند. خبرنگار المیادین در تنگه هرمز گزارش داد که دهها کشتی و نفتکش در عمق این تنگه مستقر شده و منتظر دریافت مجوز عبور از نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هستند. خبرنگار المیادین درباره آخرین وضعیت جاری با حضور در تنگه هرمز اضافه کرد که طبق مذاکرات جاری بین ایران و سلطنت عمان، مسیر جنوبی برچیده خواهد شد. این رسانه افزود: «همه تانکرهای نفتی موظف به هماهنگی با نیروی دریایی سپاه پاسداران خواهند بود و اکثر کشتیها هنگام عبور از تنگه، تاکنون مسیر ایران را رعایت کردهاند.»
این در حالی است که آکسیوس به نقل از منابع منطقهای گزارش داد که میانجیهای منطقهای همچنان پیامهایی را میان ایران و آمریکا منتقل میکنند، اما تاکنون پیشرفت ملموسی در این زمینه حاصل نشده است. این در حالی است که پیش از این کاظم غریب آبادی، معاون وزیر خارجه در واکنش به ادعاهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در مورد تنگه هرمز گفته بود که تنگه هرمز ایرانی بوده، هست و خواهد بود. وی در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس در این ارتباط نوشت: «ترامپ گفته بعد از شکست ایران، بهزودی تنگه هرمز را قلمرو آمریکا اعلام خواهد کرد! تنگه هرمز را نه با توئیت میتوان تصاحب کرد و نه با ناو هواپیمابر، نه با صدور فرمان و نه با سخنرانی انتخاباتی. ایران نه از تهدید میهراسد و نه با نمایش قدرت مرعوب میشود. یکبار برای همیشه واقعیت را بپذیرید: تا اینجا، شکستهای راهبردی و سنگینی خوردید؛ تنگه هرمز ایرانی بوده، هست و خواهد بود؛ این تنگه فقط ذیل فرمان ایران بسته و باز خواهد شد و مادامی که واقعیت شکست را نپذیرید و دست از اوهام پردازی برندارید، ایران به اعمال محاصره ادامه خواهد داد.»
از سوی دیگر، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز گفت که رئیسجمهور آمریکا «بهجای ادامه تهدیدهای بیپایان درباره تنگه هرمز، باید نگران امنیت خود باشد.» عزیزی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ترامپ ممکن است برای حفظ امنیت خود ناچار شود «در کامیون غذا» پناه بگیرد. از سوی دیگر، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، شامگاه شنبه گفت که ادامه بسته ماندن تنگه هرمز بحران بزرگی برای تجارت جهانی ایجاد میکند و خواستار بازگشایی آن در سریعترین زمان ممکن شد. اردوغان در گفتوگو با برنامه «المقابله» که از شبکه الجزیره پخش میشود، گفت ترکیه و ایران از پایان محدودیتهای اعمالشده بر رفتوآمد کشتیها حمایت میکنند؛ اقدامی که امکان از سرگیری انتقال جهانی نفت را فراهم خواهد کرد.
ماموریت فرمانده سنتکام در خاورمیانه
تحولات اخیر در حالی صورت میگیرد که فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) پس از سفری ۱۰ روزه به خاورمیانه این منطقه را ترک کرد. برد کوپر، در این سفر از شش کشور و یک ناو هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا که در حال عملیات در دریای عرب است، دیدن کرد. بنا به گزارش الجزیره، وی در سفرش با مقامهای ارشد غیر نظامی و نظامی در بحرین، عراق، اسرائیل، اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی دیدار کرد و با نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه هم دیدار داشت. گفتنی است که بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی در سراسر خاورمیانه در حال فعالیت هستند. فرمانده سنتکام در سفر خود برای دومین بار در سال جاری با ملوانان و تفنگداران دریایی مستقر در ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن دیدار کرد. او پیشتر در ماه فوریه همراه با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ از این ناو هواپیمابر بازدید کرده بود.
نارضایتی شیوخ از ترامپ
در پی ماهها جنگ و تداوم حملات ایران و گروههای همسو با تهران، نارضایتی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از سیاستهای دونالد ترامپ به اوج رسیده است و یک مقام عربی میگوید واشنگتن جنگی را آغاز کرده که کشورهای منطقه هزینه آن را میپردازند. روزنامه واشنگتن پست در گزارشی نوشت که نارضایتی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از سیاستهای دولت دونالد ترامپ در قبال ایران به بالاترین سطح خود رسیده است؛ نارضایتیای که پس از ماهها جنگ، حملات موشکی و پهپادی و تشدید پیامدهای امنیتی و اقتصادی در منطقه افزایش یافته است. این روزنامه به نقل از مقامهای عرب و غربی گزارش داد عربستان، امارات، قطر، کویت و بحرین درباره توانایی واشنگتن برای پایان دادن به جنگ و ارائه یک راهبرد روشن و پایدار تردید دارند و تهدیدهای مکرر ترامپ برای حمله به ایران و عقبنشینیهای بعدی او به بهانه پیشرفت در مذاکرات نیز بر نگرانی کشورهای منطقه افزوده است.
یک دیپلمات در منطقه خلیج فارس در گفتوگو با واشنگتن پست گفت: «ترامپ این جنگ را آغاز کرد و ما هزینه آن را میپردازیم.» به گفته او، خشم کشورهای منطقه از واشنگتن از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه به بالاترین سطح رسیده است. بنا به گزارش واشنگتن پست، با وجود وابستگی امنیتی کشورهای خلیج فارس به آمریکا و اتکای آنها به تسلیحات و اطلاعات نظامی واشنگتن، برخی دولتهای منطقه اکنون درباره ادامه میزبانی از پایگاههای نظامی آمریکا تردید میکنند. واشنگتن پست افزود: تحلیلگران میگویند کشورهای خلیج فارس احساس میکنند درگیر جنگی شدهاند که منافع آنها را تامین نمیکند، اما اکنون دولت ترامپ نیز در پایان دادن به آن با مشکل مواجه است. فراس مقصد، تحلیلگر گروه اوراسیا، سیاست واشنگتن در قبال ایران را «متزلزل و غیرقابل پیشبینی» توصیف کرده و آنا جاکوبز از موسسه کشورهای عربی خلیج فارس نیز گفت اعتماد به آمریکا کاهش یافته و متحدان واشنگتن احساس میکنند سیاستهای این کشور آنها را ناامنتر کرده است.
بازگشت به نقطه سرخط
شبکه سی.ان.ان هم در تحلیلی نوشت دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران به بازگشت تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ و کاهش قیمت انرژی رضایت داده؛ دستاوردی ناچیز در مقایسه با اهداف حداکثری اولیه واشنگتن. از سوی دیگر روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که اریک ریون، معاون پیشین وزیر جنگ آمریکا، با توجه به وضعیت بحرانی ناو آبراهام لینکلن در ماموریت طولانی آن در جنگ علیه ایران و کماهمیت جلوه دادن آن از سوی دولت دونالد ترامپ گفت که مقامات نظامی بلندپایه نگران مدیریت اشتباه برنامههای اعزام و سرعت عملیات ارتش هستند که پیامدهای بلندمدتی برای سطح آمادگی نظامیان این کشور خواهد داشت.
