۵ رسانه بینالمللی ابعاد توافق تهران و واشنگتن را بررسی کردند
شروع امیدوارکننده در خاورمیانه
بر اساس این گزارشها، توافق فعلی میتواند جهان را در مسیر تنشزدایی و تقویت روندهای دیپلماتیک قرار دهد. نشریه گلوبال تایمز در یادداشتی به قلم سون دگانگ، رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه فودان چین، عنوان کرد که این توافق میتواند به کاهش محسوس تنشها در منطقه و جلوگیری از گسترش درگیریها منجر شود. این گزارش افزود که بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت عبور و مرور عادی کشتیها، به ثبات بازارهای جهانی انرژی کمک خواهد کرد و خبری مثبت برای اقتصاد جهانی محسوب میشود. این روزنامه همچنین کاهش قیمت نفت پس از انتشار اخبار مربوط به توافق را نشانه واکنش مثبت بازارها به چشمانداز کاهش تنشهای ژئوپلیتیک دانست.
گلوبال تایمز در ادامه نوشت که با وجود این، کارشناسان تاکید دارند که توافق کنونی تنها آغاز یک روند دیپلماتیک است و حل مسائل پیچیدهای همچون برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها، سازوکارهای راستیآزمایی و ترتیبات امنیتی منطقهای نیازمند مذاکرات بیشتر خواهد بود. روزنامه تلگراف طی گزارشی عنوان کرد که درگیریهای اخیر، خاورمیانه را از هم پاشیده، اقتصاد جهانی را مختل کرده و برخی از بزرگترین قدرتهای جهان را به چالش کشیده است. با این حال، سهم کشورها و قطبهای ژئوپلیتیک جهان از تحولات چند ماه اخیر یکسان نبوده و برخی توانستند بهخوبی از این بحران بیرون بیایند، حال آنکه برخی دیگر ضررهای جبرانناپذیری را از سر گذراندند.
تلگراف در ادامه نوشت: ایران دست آخر توانست موقعیت خود را در تحولات خاورمیانه تثبیت کند. بهرغم حملات اسرائیل و ایالات متحده، نظام حاکم بر ایران همچنان به حیات خود ادامه میدهد و طرح آغازین تلآویو و واشنگتن برای تغییر نظام نتوانست راه به جایی ببرد. از سوی دیگر اما، آمریکا آنچنان خوششانس نبود. با اینکه ایالات متحده در مقایسه با برخی کشورها با اختلال اقتصادی کمتری ناشی از جنگ مواجه شده است، اما تحولات اخیر برای این کشور عاری از درد نیز نبوده است. قیمت بنزین در این کشور افزایش یافت و آمریکاییها تقریبا ۴۵۰ دلار اضافی برای هر خانوار صرف افزایش هزینههای انرژی کردهاند.
نظرسنجیها نشان میدهد که مردم آمریکا جنگ را عامل افزایش هزینههای زندگی خود میدانند و از نحوه برخورد واشنگتن با آن راضی نیستند. غول نظامی ایالات متحده توانست ماهها حمله کند، اما این جنگ محدودیتهای نظامی این کشور را نیز آشکار کرد. این روزنامه نوشت: همچنین ایران به ۲۰ سایت نظامی ایالات متحده در سراسر منطقه آسیب رساند و در نتیجه متحدان واشنگتن به این نتیجه رسیدهاند که از نظر دیپلماتیک، اعتماد به ایالات متحده بیش از پیش آسیب دیده است.
جان آلترمن پژوهشگر در اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشنگتن در گفتوگو با المانیتور عنوان کرد که بازگشایی تنگه هرمز بهتنهایی صرفا بازتولید وضعیت قبلی است و کاخ سفید نمیتواند از آن بهعنوان یک پیروزی جدی یاد کند. وی گفت: «از سوی دیگر، ایران نشان داده است که حتی در میانه جنگ نیز میتواند تنگه هرمز را به دلخواه خود ببندد و این موضوع همچنان در آینده نیز به قوت خود باقی خواهد ماندو از بین نخواهد رفت.»
بنا به گزارش تلگراف، تصمیم ایالات متحده و اسرائیل برای حمله به ایران بهرغم توصیههای کشورهای حوزه خلیج فارس، این شیخنشینها را شوکه کرد. این کشورها در پی حملات تلافیجویانه ایران متحمل بیشترین خسارات شدهاند؛ بهعنوان مثال، امارات متحده عربی بدترین حملات پهپادی و موشکی را متحمل شد. همچنین، این جنگ، شکافهای موجود بین پادشاهیهای خلیج فارس را افزایش داد و امارات متحده عربی از عدم همبستگی همسایگان شکایت کرد.
تحولات مثبت ۴۸ ساعت اخیر در حالی روی داده که برخی همچنان نگران اثرگذاری منفی وضعیت در لبنان بر آینده مذاکرات و توافق فعلی هستند. در این رابطه، شبکه بیبیسی طی گزارشی نوشت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکنون هیچ نشانهای از آمادگی برای پایان دادن به تهاجم فعلی این رژیم علیه لبنان نشان نداده است. این در حالی است که حملات متعدد اسرائیل به حومه جنوبی بیروت نزدیک بود کل روند را از مسیر خود خارج کند. بنابراین مشخص نیست که آیا این توافق، آرامشی برای لبنان فراهم خواهد کرد یا خیر. این امر خود بدان معناست که باید انتظار کارشکنیهای مجدد تلآویو را داشت، خاصه پس از آنکه مقامات رسمی اسرائیل علنا عنوان کردند که خود را چندان مقید به توافق حاصلشده میان تهران و واشنگتن نمیدانند. بنا به گزارش بیبیسی، نبود تضمین مشخص در رابطه با پرونده لبنان این خطر را در پی دارد که همهچیز بار دیگر از مسیر دیپلماسی خارج شود. این شبکه افزود که گرچه ترامپ نارضایتی خود را از نافرمانیهای اخیر نتانیاهو آشکارا بیان کرده، اما اقدامات اخیر اسرائیل نشان میدهد که چهبسا رئیس کاخ سفید آنچنان که گمان میکرد بر روی بیبی کنترل ندارد.