ایران و آمریکا در فضای ابهام و تعلیق

سیگنال‌های مبهم

المانیتور در گزارشی به تاریخ ۲۱ مه عنوان کرد که سرنوشت مذاکرات میان ایران و آمریکا و آینده خاورمیانه و جهان در سایه جنگ اخیر همچنان نامشخص است. این تارنمای خبری در ادامه افزود که روز پنج‌شنبه، تهران و آمریکا سیگنال‌های متناقضی را درباره موضوعاتی چون اورانیوم غنی‌شده ایران و سرنوشت آن ارسال کردند. بنا به گزارش‌ها، ایران اوایل روز پنج‌شنبه اعلام کرد که در حال بررسی آخرین پیشنهادهای آمریکا بوده و کاخ سفید نرمش‌هایی در رابطه با خطوط قرمز خود نشان داده است.

این در حالی است که پیش‌تر ترامپ عنوان کرد که امکان حل‌وفصل بحران فعلی طی چند روز آینده وجود دارد. وی در عین حال مدعی شد: «شرایط در وضعیت حساسی است، باور کنید. اگر پاسخ‌های درست را دریافت نکنیم، روند بسیار سریع پیش خواهد رفت. ما کاملا آماده اقدام هستیم. باید پاسخ‌های درست را دریافت کنیم. پاسخ‌ها باید ۱۰۰ درصد کامل و خوب باشند.» رئیس‌جمهوری آمریکا به‌رغم تکرار تهدیدهایش مدعی شد: «نمی‌خواهم دوباره وارد جنگ با ایران شوم، اما چند روزی صبر خواهم کرد؛ ما می‌خواهیم به یک توافق برسیم. انتظار داریم تهران برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها، به‌طور مناسب پاسخ دهد.» رئیس‌جمهوری آمریکا درباره مذاکره‌کنندگان ایرانی نیز گفت: «در واقع با افراد بسیار خوبی سروکار داریم. با افرادی با استعداد و با قدرت فکری بالا سروکار داریم. ما کاملا تحت‌تاثیر قرار گرفته‌ایم.» ترامپ در پاسخ به سوالی درباره احتمال ارائه پیشنهاد کاهش تحریم‌های نفتی به ایران در مذاکرات صلح، گفت: «چنین کاری انجام نداده‌ام و تا زمانی که توافقی امضا نشود، هیچ‌گونه رفع تحریمی اعمال نخواهد شد.»

المانیتور در ادامه عنوان کرد که مشخص نیست که آیا دو طرف توانسته‌اند بر شکاف‌های موجود در قبال مسائلی چون اورانیوم غنی‌شده ایران و همچنین کنترل تنگه هرمز به توافق‌هایی برسند یا خیر. با این همه، یک منبع پاکستانی در گفت‌وگو با الحدث گفت که خوش‌بینی محتاطانه، مشخصه ارتباطات جاری در مورد توافق برنامه‌ریزی‌شده میان ایران و آمریکا است. الحدث گزارش داد که به گفته این منبع، جایگزینی برای توافق موقت احتمالی بین واشنگتن و تهران وجود ندارد. این منبع پاکستانی به الحدث گفت: «کاهش شکاف‌ها میان دو طرف آسان نیست، زیرا هر طرف خواسته‌های بالایی دارند.» این منبع در ادامه عنوان کرد که مسائل اصلی در توافق نیاز به یک دوره طولانی مذاکره دارد و آمریکا و ایران بر مواضع خود در مورد اورانیوم پایبند هستند.

تداوم تلاش‌های دیپلماتیک

المانیتور در ادامه افزود که اسلام‌آباد همچنان به تلاش‌های میانجی‌گرانه خود برای رسیدن به راه‌حل دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن ادامه می‌دهد. در همین رابطه، محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان همچنان در تهران به سر می‌برد. وی روز چهارشنبه و برای دومین بار در هفته گذشته به ایران سفر کرد. در همین رابطه، طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز جمعه گفت که اسلام آباد همچنان به تلاش‌های خود برای کمک به برون‌رفت از بحران جاری در منطقه ادامه می‌دهد.

بنا به گزارش روزنامه داون، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز جمعه در نشست خبری هفتگی خود در اسلام‌آباد با اشاره به سفر کنونی سید محسن نقوی به تهران گفت که دیدارهای مهمی با مسوولان بلندپایه ایرانی در طول این بازدید صورت گرفته است. وی اظهار کرد که پاکستان همچنان به تلاش‌های خود برای کمک به برون‌رفت از بحران جاری در منطقه ادامه می‌دهد و در همین راستا نخست‌وزیر و وزیر خارجه این کشور رایزنی‌های فشرده‌ای با همتایان خود در خاورمیانه انجام داده‌اند و این مشورت‌ها ادامه خواهد داشت.

از سوی دیگر، شبکه الجزیره به نقل از یک منبع آگاه که نامی از او فاش نکرده گزارش کرد که با وجود پیشرفت‌هایی در روند میانجی‌گری پاکستان، ایران و آمریکا همچنان سقف مطالبات خود را در دو موضوع کلیدی کاهش نداده‌اند: برنامه غنی‌سازی اورانیوم و امنیت تنگه راهبردی هرمز. با این حال، همین منبع تاکید کرد که اسلام‌آباد همچنان به امکان دستیابی به یک تفاهم مرحله‌ای میان واشنگتن و تهران خوش‌بین است. این در حالی است که در ادامه تحولات مثبت در حوزه دیپلماسی، وزیر خارجه آمریکا مدعی ‌پیشرفت جزئی‌ در مذاکرات با ایران شد. بنا به گزارش الجزیره، مارکو روبیو،‌ وزیر امور خارجه آمریکا، گفت که موضع واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای تهران تغییری نکرده است. وی در عین حال ادعا کرد مذاکرات با ایران «پیشرفت اندکی» داشته است. روبیو در نشستی خبری گفت: «پیشرفت اندکی حاصل شده است. نمی‌خواهم در این‌باره اغراق کنم، اما مقداری حرکت رو به جلو وجود داشته و این مساله خوبی است.»

چالش انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

تحولات در خاورمیانه در حالی همچنان در وضعیت یک بام و دو هوا قرار دارد که بنا به گزارش روزنامه واشنگتن پست، رئیس‌جمهور آمریکا با نزدیک شدن به زمان انتخابات میان‌دوره‌ای، تلاش بسیار دارد تا وضعیت در خاورمیانه را به سرانجامی قطعی رسانده تا مانع از شکست حزب متبوعش در رای‌گیری سرنوشت‌ساز بر سر کنترل کنگره شود. بنا به گزارش این روزنامه، خاورمیانه در حالی همچنان گرفتار بن‌بست بوده که آژانس بین‌المللی انرژی خبر داد که درگیری‌های اخیر بدترین شوک انرژی جهان را ایجاد کرده است. بنا به گزارش بلومبرگ، این آژانس روز پنج‌شنبه هشدار داد که اوج تقاضای سوخت تابستانی همراه با کمبود عرضه جدید در خاورمیانه به این معنی است که بازار می‌تواند در ماه‌های ژوئیه و اوت وارد ‌منطقه قرمز‌ شود. این گزارش عنوان کرد که گرچه برخی از کشتی‌ها موفق به عبور از تنگه هرمز شده‌اند، اما این تعداد در مقایسه با ۱۲۵ تا ۱۴۰ عبور روزانه قبل از جنگ، بسیار کم است.

واشنگتن پست در ادامه نوشت: هیچ مزیت سیاسی برای دونالد ترامپ در جنگ با ایران وجود نداشت. جنگ‌ها پر از ریسک هستند و همان‌طور که در این جنگ مشاهده شد، عواقب و عوارض درگیری‌های نظامی گسترده از سطح منطقه‌ای فراتر رفته و تک‌تک کشورهای جهان را درگیر خود می‌کند. این در حالی است که نظرسنجی‌ها به طور مداوم نشان داده‌اند که بسیاری از آمریکایی‌ها فکر می‌کنند تصمیم ترامپ برای جنگ با ایران اشتباه بوده است.

این گزارش در ادامه نوشت: جنگ با ایران به قیمت کنترل جمهوری‌خواهان بر کنگره تمام نخواهد شد، مگر اینکه ایالات متحده به طور کامل در نزاع فعلی شکست بخورد. حزب جمهوری‌خواه پیش از این در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ نبرد سختی را پشت سر گذاشته بود. حزبی که کاخ سفید را در دست دارد تقریبا همیشه در انتخابات میان‌دوره‌ای کرسی‌ها را از دست می‌دهد و حزب جمهوری‌خواه مدت‌ها قبل از شروع جنگ ایران در نظرسنجی‌ها عقب بود. اما پایان ناموفق جنگ، مشکلات سیاسی این حزب را تشدید می‌کند، درحالی‌که یک پیروزی قاطع نظامی به ترامپ در ماه نوامبر قدرت می‌دهد. به صورت تاریخی، افکار عمومی آمریکا،‌ مانند دیگر کشورها، همواره به موفقیت پاداش می‌دهند. دونالد ترامپ نیز تنها در صورتی جایگاه خود را در تاریخ تثبیت خواهد کرد که موفق شود به اهدافی که در رابطه با ایران اعلام کرده به صورتی قاطع و برگشت‌ناپذیر دست یابد. به همین خاطر، یک توافق ضعیف با ایران بیش از آنکه به قیمت از دست دادن انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ تمام شود، برای وی هزینه‌ای گزاف خواهد داشت و سبب خواهد شد که شکست وی در کتاب تاریخ برای همیشه پابرجا بماند.