بورس در حمایت حیاتی

پروانه کُبره: بازارهای دارایی هفته‌ای ناآرام را پشت‌سر گذاشتند. معامله‌گران بازارها در روزهای اخیر چشم به تلاش‌های دیپلماتیک کشورمان و تروئیکای اروپایی با محوریت مکانیسم ماشه دوخته‌اند. در همین مسیر، بورس، ارز، طلا و سکه در مسیر نوسانی حرکت کردند. آخرین روز معاملاتی هفته در حالی سپری شد که به‌جز سهام، دیگر بازارهای سرمایه‌گذاری شاهد بازدهی مثبت بودند. شاخص کل بورس تهران، هم در روز گذشته مایوس‌کننده ظاهر شد و هم در هفته‌ای که گذشت ۲.۶۶ درصد از ارتفاع خود را از دست داد با این حال موفق شد کانال دو‌میلیون و ۵۰۰ هزار واحد را حفظ کند.  

ریزش روز گذشته بورس درحالی رقم خورد که تنور بازارهای دارایی مجددا گرم شده است و تشدید انتظارات تورمی در اقتصاد کشور، منجر به ثبت قله‌های جدید در بازارهای دارایی شده است. در بازارهای موازی اما دلار آزاد که در معاملات سه‌شنبه در سطح ۱۰۴ هزار و ۷۰۰ تومان کار خود را به اتمام رسانده بود؛ معاملات چهارشنبه را در سطح ۱۰۶ هزار تومان آغاز کرد و در ادامه وارد کانال ۱۰۷ هزار تومان شد. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز به کانال تاریخی ۱۰‌میلیون تومان رسید و سکه امامی هم ۱۰۷‌میلیون تومان قیمت خورد. صندوق‌های طلا هم بیش از هزار و ۷۰۰میلیارد تومان ورود پول حقیقی را تجربه کرده‌اند. این موضوع بیانگر آن است که با عدم قطعیت‌های کنونی تحت‌تاثیر ریسک‌های سیاسی، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی‌های امن‌تر را به عنوان مقصد سرمایه‌گذاری انتخاب کنند. 

با نگاهی به مسیر ۶ ماهه بازارها نیز به روشنی می‌توان دریافت که چگونه صندوق‌های درآمد ثابت و بازارهای دارایی طلا و دلار با ثبت بازدهی مثبت بیشترین بازدهی را رقم زدند. در ۶ ماه نخست سال جاری صندوق‌های درآمد ثابت، طلای ۱۸ عیار و نرخ سود بانکی بیشترین بازدهی را کسب کردند که نشان از اقبال بیشتر سرمایه‌گذاران به دارایی‌های کم‌ریسک‌تر به دنبال احتمال بازگشت تحریم‌ها و بروز مجدد جنگ بوده است. کارشناسان معتقدند، وضعیت کنونی بورس تهران و بازدهی منفی این بازار از ابتدای سال تاکنون متاثر از ریسک‌های سیاسی و تب و تاب دلار رقم خورده است. به این ترتیب در روزهای گذشته نیز خروج پول حقیقی دوباره تشدید شده است.

معاملات از لنز آمار

بورس تهران روز گذشته نظاره‌گر عقب‌نشینی نماگرهای بازار سهام بود. در این هفته علاوه بر اینکه عرضه بر تقاضا غلبه کرد و بازدهی هفتگی بورس تهران منفی شد، دماسنج اصلی تالار شیشه‌ای نیز کاهش ۲.۶۶درصدی را تجربه کرد. شاخص هموزن نیز وضعیت مناسبی را پشت سر نگذاشت و در مقیاس هفتگی کاهش ۲.۷۱درصدی را به ثبت رساند. درحالی‌که بورس از منظر ارزندگی در جایگاه مناسبی قرار دارد، اما پیشروی ریسک‌های سیاسی موجب شد شاهد نمایش منفی از این بازار باشیم.

 شاخص کل بورس در جریان معاملات دیروز از دقایق ابتدایی وارد محدوده منفی شد و در نهایت با ثبت کاهش ۰.۷۹درصدی (معادل ۲۰هزار واحد) به سطح ۲میلیون و ۵۲۴هزار واحد رسید. بورس در روزهای اخیر بسیار متزلزل ظاهر شده است با این حال کانال ۲میلیون و ۵۰۰ هزار واحد را حفظ کرد. اگر کانال مذکور از دست می‌رفت امکان عقب‌نشینی بیشتر شاخص نیز وجود داشت. از ابتدای هفته دماسنج اصلی بورس دو بار به کف کانال ۲.۵میلیون واحد رسیده است، اما هر دو بار از این سطح حمایت شد. نماگر هموزن نیز در جریان معاملات دیروز با کاهش ارتفاع همراه شد.

 شاخص هموزن نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نمادهای معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوب‌تری نمایش می‌دهد؛ با ثبت کاهش ۰.۸۲درصدی به سطح ۷۶۹هزار واحد رسید. ۷۲درصد بازار که شامل ۵۴۳نماد معاملاتی است، روز چهارشنبه را در محدوده قرمز تابلو به انتها رساندند. ارزش معاملات خرد نیز به میزان ۶هزار و ۵۸۶میلیارد تومان رسید که از این میزان ۲۶۳میلیارد تومان پول حقیقی از تالار شیشه‌ای خارج شد.

چگونه بورس از رونق دور شد؟

بسیاری از کارشناسان، سفر رئیس‌جمهور به نیویورک برای شرکت در هشتادمین نشست سازمان ملل را آخرین تکاپوهای دیپلماتیک در مورد بازگشت تحریم‌ها ارزیابی می‌کنند. با وجود اینکه رافائل گروسی نسبت به بازگشــت تحریم‌ها هشدار داده، اما او همچنان بر ضرورت تداوم همــکاری فنی ایــران و آژانس نیز تاکید کرده است. این مواضع مجددا توجه‌ها را به خود معطوف کرد تا در بحبوحه فشارهای غرب، برخی امیدواری‌ها در پرونده هسته‌ای کشور ایجاد شود. اما سناریوهای مختلف و ابهامات کنونی، مانع از ترسیم چشم‌اندازی مشخص در ورطه سرمایه‌گذاری شده است. امری که به سرعت منجر به احتیاط معامله‌گران در بازار سهام و رونق بازارهای طلایی شد. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد از ابتدای هفته تاکنون حدود ۳.۳ همت پول از صندوق‌های درآمد ثابت و ۱.۸همت خروج پول حقیقی از سهام رخ داده است. 

در همین رابطه علیرضا فرشید، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با  «دنیای اقتصاد» ضمن بیان این مطلب اظهار کرد: روند ورود و خروج پول حاکی از آن است که همزمان حدود ۸همت پول وارد صندوق‌های طلا شده است. این روند بیانگر آن است که بخش عمده پول خارج شده از سهام و صندوق‌های درآمد ثابت به سمت صندوق‌های طلا حرکت کرده است. مرور داده‌های پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نیز موید آن است که همزمان با خروج ۴۶ همت پول از سهام، ۳۱.۵ همت ورود پول به بازار طلا و حدود ۲۱ همت ورود پول به صندوق‌های درآمد ثابت انجام شده است.

او در توضیح این وضعیت گفت: تحولات سیاسی اخیر باعث شد نرخ دلار دوباره از سطح ۱۰۰ هزار تومان عبور و تا کانال ۱۰۷ هزار تومان پیشروی کند. اونس جهانی طلا نیز پس از کاهش ۲۵ نقطه پایه‌ای نرخ بهره در نشست اخیر فدرال‌رزرو با رشد مواجه شد. برخی مصاحبه‌ها و تحلیل‌ها احتمال کاهش ۵۰ نقطه‌پایه‌‌ای نرخ بهره در نشست بعدی را مطرح کرده‌اند که اونس به آن واکنش نشان داده و اکنون در سطح ۳ هزار و ۷۶۷دلار قرار دارد. در بازار داخلی، طلای ۱۸ عیار نیز در محدوده ۱۰‌میلیون تومان معامله می‌شود که رکورد تاریخی محسوب می‌شود. سکه امامی هم وارد کانال ۱۰۴‌میلیون تومان شد این در حالی است که حباب آن بار دیگر دو رقمی شده و به حدود ۱۱ درصد رسیده است.

در بازار گواهی سپرده شمش و سکه در بورس، حباب‌ها اندکی بالاتر است؛ گواهی سپرده شمش حدود ۱.۷ درصد حباب مثبت دارد و سکه بورسی با نرخ ۱۰۷ میلیون تومان با حباب ۱۲.۶ درصدی معامله شد. این ارقام نشان‌دهنده هیجان و ورود قابل‌توجه نقدینگی به صندوق‌های طلا است. اکنون باید دید این تحرکات ناشی از پیش‌بینی اخبار منفی در آینده است یا تنها تحت تاثیر هیجانات کوتاه‌مدت بازار شکل گرفته است.

 دورنمای بورس

در آستانه بازگشت قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران، نگاه‌ فعالان بازارها به ســفر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان به نیویورک دوخته شده بود که آیا این سفر می‌تواند گره وضعیت کنونی را باز کند یا نه؟

بازار سهام در هفته‌های اخیر با افزایش ابهامات نسبت به بهبود وضعیت ریسک‌های سیاسی، شاهد افزایش انتظارات تورمی سرمایه‌گذاران بودند. به این ترتیب این انتظارات را در سطح قیمت‌ بازارهای موازی مشاهده کرد. اما شاخص کل بورس اینک در محدوده دو‌میلیون و ۵۲۴ هزار واحد قرار دارد. اما همچنان اهالی بازار سرمایه با سناریوهای مختلفی مواجه‌اند. بازار سهام ‌نگاهی جدی به بازار ارز دارد و باید دید در روزهای آینده کدام اتفاقات سمت و سوی بازارها را تغییر خواهد داد. شاخص بازار سهام از لحاظ فنی، در محدوده‌ای قرار دارد که حمایت مهمی به شمار می‌رود. محدوده ۲میلیون و ۵۰۰ تا ۲میلیون و ۴۵۰هزار واحدی از این جهت حائز اهمیت است که در اوایل شهریورماه نیز بازار را به روند صعودی هدایت کرد. از این‌رو احتمال آن وجود دارد که با کاهش ریسک‌های سیاسی شاخص کل با رشد قابل‌توجهی به سمت تارگت‌های پیش‌رو حرکت کند. 

به عبارت دیگر در سناریویی خوش‌بینانه، شاخص بورس پتانسیل آن را دارد تا محدوده ۳میلیون واحدی را نیز لمس کند. به شرط آنکه بورس به وضعیت تعادل بلندمدت خود یعنی p/e آینده‌نگر۶ تا ۸ واحدی بازگردد. با این حال، در صورتی که بازار از اخبار سیاسی دچار هیجان شود، در سناریویی بدبینانه‌تر محدوده‌های پایین‌تری را نیز به خود می‌بیند. این محدوده‌های حمایتی احتمالا ۲میلیون و ۲۰۰ تا ۲میلیون و ۲۵۰هزار واحد باشد. پس از آن مجددا شاخص وارد مسیر صعودی خواهد شد. به نظر می‌رسد در هفته آینده با توجه به ارزندگی بورس این احتمال وجود دارد که وزن سهام در سبد سرمایه‌گذاران بلندمدت و میان‌مدتی بیشتر شود. هرچند تا زمانی که تب بازار دلار و طلا در نتیجه رکوردزنی طلای جهانی کاهش نیابد و فضای ریسک‌ها آرام‌تر نشود، آغاز مسیر صعودی بازار سهام در‌ هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.

  قله جدید سکه و دلار