تامین مالی سبز؛ ضرورت توسعه پایدار
ظاهر محمدی كارشناس بازار سرمایه
تامینمالی سبز که بهمالیه سبز نیز گفته میشود، الگوی نوین مالی در حمایت از محیطزیست همراه با سودآوری اقتصادی با تاکید بر دو مفهوم «سبز» و «تامینمالی» است. تامینمالی سبز پدیدهای است پیونددهنده دنیای مالی و کسبوکار با رفتار طبیعت و محیطزیست. در رویکرد مذکور با افزایش سرمایهگذاری در فعالیتهای اقتصادی مانند انرژیهای تجدیدپذیر، حملونقل کمکربن، ساختمانهای کارآ در مصرف انرژی و آب، کشاورزی پایدار و مدیریت جنگل و ماهیگیری، محدودیتهای منابع و بحران آب و هوا بهفرصتهایی برای تداوم توسعه پایدار تبدیل میشود.
وضع موجود توسعه پایدار موثر بر سلامت ایران در دو دهه گذشته بر اساس مرور مستندات (مقایسه شاخصهای کمی و ترند آن و مقایسه جهانی) نشانگر این مساله است که با توجه بهجایگـاه هشـتم ایـران در زمینـه انتشـار CO۲ در جهان، کشـور روزبـهروز از مسـیر توسـعه پایـدار دورتـر مـیشـود؛ چراکه ایران از لحاظ منابع آبی در وضعیت دشواری قرار دارد و بهعنوان یـک کشـور کـمآب ممکن است خیلی زودتر از اینها، زمینهای حاصلخیز خـود را از دسـت بدهـد. بـا ایـن اوصاف که منابع طبیعی در حال زوال است، تولید داخلی بههر قیمتی و بهازای تخریـب محیطزیست، عدمدخالت دولت و نبود اسـتانداردها و معیارهـای الـزامآور مصـرف بهینـه انرژی در زمینه تولید، توزیع و انتقال و کاهش انتشـار آلاینـدگی در فرآینـدهای تولیـدی و همچنین نبود نظارت سازمانی بر نحوه مصرف انرژی صنایعی کـه آلاینـدگی بـالایی دارند بهاین زوال سرعت بیشتری میبخشد و کشور را درگیر بحرانهـای محیطزیستی جبرانناپذیری میکند. بنابراین تامینمالی سبز یک استراتژی برای بخش مالی در راستای توسعه پایدار است و امروزه در سراسر دنیا مورد توجه قرار گرفتهاست. اما زمینهساز تامینمالی سبز، توسعه مالی در نظام مالی هر کشور است. وام مسکن سبز، وام خودرو سبز، سرمایهگذاری خطرپذیر در انرژیهای جایگزین، سپرده سازگار با محیطزیست، کارتهای اعتباری سبز و تعداد انگشتشماری از محصولات مالی نوآورانه سبز است که در حالحاضر در جهان ارائه میشود. در عصری که خطرات و فرصتهای زیستمحیطی بسیار است، باید گزینههایی برای تطبیق مسائل زیستمحیطی با انواع وام و روشهای تامینمالی ابداع کرد.

آینده مالیه سبز و توسعه پایدار
توسعه مالیه سبز یقینا ادامه خواهد یافت بهدلیل آنکه حکومتها و دولتمردان سراسر دنیا تمرکز دارند که چگونه آلودگی و گازهای گلخانهای را کاهش دهند و قانونگذاران و مسوولان این زمینه نیاز دارند تا شرکتها، ریسک و بازدهی خود را در ارتباط با سود و زیان بهحفظ سیاره زمین برای آیندگان افشا کنند. براساس سایت بلومبرگ میتوان متوجه شد که میزان سرمایهگذاری در ابزارهای مربوط بهمالیه سبز مانند اوراق بهادار سبز، وامهای سبز و... از سال ۲۰۱۲ که حدودا ۱۰میلیارد دلار بوده بهحدود ۲۵۰میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸رسیده است. این رشد ۲۵برابری چشمگیر بوده و انتظار میرود در سالهای پیشرو افزایش یابد.
پیشنهادات و نتیجهگیری
مالیه سبز در حال حرکت و انتقالدادن جریانهای پولی بنگاههای دولتی و خصوصی بهسوی توسعه پایدار است. دو هدف اصلی مالیه سبز، توجه به محیطزیست و کاهش خطرات مربوط بهآن بهمنظور حفظ سیاره زمین برای نسلهای آتی است. عواملی که نقش کلیدی در توسعه پایدار و مالیه سبز دارند بانکها، سرمایهگذاران و موسسات بینالمللی مالی بهعلاوه بانک مرکزی و... است. به منظور افزایش جریان مالی شرکتهای خصوصی بهاینسو، معیارهای زیر حیاتی است:
۱- الزام است که یک محیط ممتاز برای تسهیل مالیه سبز، از جمله جو کسب و کار، حاکمیت قانون و رژیم سرمایهگذاری طراحی شود.
۲- تعریف «مالیه سبز» باید شفافتر شود.
معیارها و قوانین مربوط بهافشا، باید توسعه داراییهای مالیه سبز را ترویج دهد.