رونق شکننده بازار کالا

نوسانی، اما بی‌جهت!

بازارهای جهانی کالا طی هفته گذشته در تلاقی نیروهای متضاد ژئوپلیتیک و اقتصادی قرار گرفتند؛ این وضعیت به نوسانات بالای قیمتی در بازار منجر شد؛ اما بازار شاهد روند قیمتی به‌خصوصی نبود. در بازار نفت، قیمت‌ها تحت‌تاثیر تنش‌های فزاینده در خاورمیانه جهشی محسوس را تجربه کردند. نفت برنت در مقاطعی از هفته به سطوحی بالاتر از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسید، اما با فروکش نسبی نگرانی‌ها و افزایش عرضه کوتاه‌مدت، تا حوالی ۱۱۰ دلار تعدیل شد. این نوسانات نشان می‌دهد بازار همچنان به‌شدت به ریسک‌های عرضه حساس است و هرگونه اختلال بالقوه می‌تواند به سرعت قیمت‌ها را جابه‌جا کند. در همین حال، حاشیه سود پالایشگاهی نیز در سطوح بالا باقی مانده که به دلیل تقاضای قوی برای فرآورده‌هایی مانند بنزین و دیزل است.

طلا به‌عنوان دارایی امن، از فضای عدم‌قطعیت بهره برد. افزایش تنش‌های سیاسی و تداوم نرخ‌های بهره بالا، نیروهای متضادی بر این فلز وارد کردند؛ اما در مجموع، قیمت طلا با شیبی ملایم صعودی باقی ماند و نزدیک به اوج‌های تاریخی نوسان کرد. تقاضای بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذاران نهادی همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند، حتی در شرایطی که دلار قوی‌تر می‌تواند مانعی برای رشد سریع‌تر باشد.

در بازار فلزات اساسی، تصویر پیچیده‌تر است. مس، آلومینیوم و روی در واکنش به داده‌های متناقض اقتصادی از چین به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده رفتاری نوسانی داشتند. امید به بسته‌های محرک اقتصادی از سوی پکن باعث رشد مقطعی قیمت‌ها شد، اما نگرانی از کندی بخش املاک و کاهش تقاضای صنعتی، مانع از شکل‌گیری روند صعودی پایدار شد. بازار محصولات پتروشیمی نیز به‌شدت تابع نوسانات نفت و تقاضای جهانی بود. افزایش قیمت خوراک یعنی نفت و گاز، فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان وارد کرد، درحالی‌که رشد تقاضا به‌ویژه در آسیا نتوانست به‌طور کامل این فشار را جبران کند. در نتیجه، حاشیه سود در بسیاری از زنجیره‌های پتروشیمی فشرده باقی ماند.

بازارهای کالایی در این هفته با عدم‌قطعیت ساختاری مواجه بودند؛ ریسک‌های ژئوپلیتیک از قیمت‌ها حمایت می‌کند، اما چشم‌انداز نامطمئن رشد جهانی مانع از تثبیت روند صعودی قدرتمند شده است.

رونق با چاشنی تورم!

شاخص ارزش معاملات در بازار فیزیکی بورس کالای ایران حکایت از آن دارد که رونق نسبی بر این بازار حاکم شده است. در هفته گذشته در این بازار، بیش از ۸۱هزار‌میلیارد تومان محصولات و کالاهای مختلف مورد دادوستد قرار گرفته است. این در حالی است که ارزش معاملات طی هفته قبل‌تر تنها ۵۵هزار‌میلیارد تومان گزارش شد. علاوه بر رشد ۱۵درصدی حجم معاملات، افزایش قیمت‌ محصولات نیز بر رشد ۴۶درصدی ارزش معاملات موثر واقع شده است. این موضوع نشان می‌دهد این رونق بیش از آنکه نتیجه تقویت حجم معاملات باشد، ریشه در افزایش انتظارات تورمی دارد. هفته گذشته تداوم روند صعودی قیمت‌ها در بازار ارز، موج جدیدی از انتظارات  را برای افزایش قیمت‌ها به همراه داشت. علاوه بر این عرضه قابل‌توجه ورق توسط فولاد مبارکه در تالار فیزیکی، موجبات رشد حجم معاملات را فراهم آورد. مجتمع فولاد مبارکه به تنهایی بیش از ۱۸۸هزار تن محصول را به ارزش ۱۶همت طی هفته گذشته در بورس کالای ایران معامله کرد. ورق گرم به عنوان پرمعامله‌ترین کالا طی هفته گذشته معرفی شد. قیمت این محصول در بازار حدود ۸۵هزار تومان به ازای هر کیلوگرم بود که اختلاف قابل‌توجهی با قیمت ماه گذشته در بازار آزاد دارد. ورق گرم خودرو نیز برای اولین‌بار پس از آغاز جنگ وارد آمار و ارقام معاملات شد و جزو کالاهای با ارزش معاملات بالادسته‌بندی شد. از منظر قیمت، همچنان انتظارات تورمی نقش اصلی را در نوسانات ایفا می‌کنند. طی هفته گذشته به طور میانگین مفتول مس، با قیمت بیش از ۲میلیارد تومان به ازای هر تن مورد معامله قرار گرفت که ۱۱درصد بالاتر از میانگین قیمت هفته قبل‌تر از آن بود. سیمان پرتلند افزایش قیمت ۱۰درصدی را طی یک هفته تجربه کرد و پلی‌اتیلن سبک خطی به عنوان یکی از محصولات اصلی پتروشیمی‌ها، همچنان با طی‌کردن روند صعودی، افزایش قیمت ۶درصدی را طی یک هفته به نمایش گذاشته است. در این میان تنها شمش فولاد و برخی از پلی‌اتیلن‌های سنگین با کاهش قیمت همراه بوده‌اند.

پای «فولاد» به بازار باز شد!

نخستین عرضه ورق گرم فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۵ و پس از جنگ تحمیلی اخیر در بازه ۷ تا ۹اردیبهشت‌ماه انجام گرفت. این عرضه را می‌توان به‌عنوان یک «سیگنال اصلاحی» مهم در بازار فولاد ایران تفسیر کرد؛ با وجود عرضه ۱۶۰هزار تنی ورق گرم توسط فولاد مبارکه، با تقاضایی کمتر از انتظار مواجه شد و در نهایت بخش عمده معاملات در نرخ پایه ۸۵هزار تومان به ازای هر کیلوگرم انجام گرفت. داده‌های معاملاتی نشان می‌دهد از کل عرضه، تنها حدود ۹۲.۵هزار تن به فروش رسید، درحالی‌که تقاضا نیز از مرز ۱۰۰ هزار تن عبور نکرد؛ شکافی معنادار که از ضعف سمت تقاضا حکایت دارد. این رخداد در شرایطی رقم خورد که پیش از عرضه، بازار آزاد تحت‌تاثیر انتظارات تورمی و نگرانی‌های ناشی از وقفه تولید، شاهد قیمت‌هایی تا سطوح ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان بود. اما ورود عرضه سنگین به بورس کالا، به‌سرعت این حباب قیمتی را تخلیه کرد و نرخ‌ها را به زیر ۱۰۰ هزار تومان بازگرداند. علاوه بر این فولاد مبارکه در روز چهارشنبه نهم اردیبهشت‌ماه نیز مقداری ورق سرد و ورق خودرو عرضه کرد که ورق خودرو با استقبال خوبی همراه شد. با این حال، نکته کلیدی در این میان، ناکارآمدی ابزارهای تحریک تقاضا از جمله فروش اعتباری ۴۰ درصدی در برابر رکود عمیق صنایع پایین‌دستی است. کمبود نقدینگی، نااطمینانی‌های اقتصادی و کاهش سفارشات تولیدی باعث شده خریداران واقعی، رویکردی محتاطانه اتخاذ کنند و خریدهای خود را به تعویق بیندازند. در چنین فضایی، حتی قیمت‌های تعدیل‌شده نیز نتوانسته‌اند موتور تقاضا را روشن کنند. این عرضه را باید آغاز یک روند تعدیل تدریجی در بازار فولاد دانست؛ روندی که بیش از آنکه به سمت عرضه وابسته باشد، به احیای تقاضای واقعی گره خورده است. تا زمان بهبود شرایط کلان اقتصادی و بازگشت رونق به صنایع مصرف‌کننده، انتظار می‌رود فشار نزولی بر قیمت‌ها ادامه یابد و بازار در مسیر تعادل، اما با شیبی ملایم، حرکت کند.

قیر، در جایگاه اول!

رشد افسارگسیخته قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی سبب شد تا هفته گذشته در بازار گواهی‌های سپرده کالایی، قیر، رتبه اول بازدهی را به خود اختصاص دهد. گواهی سپرده قیر در یک هفته گذشته بازدهی بیش از ۳۷درصدی را به ارمغان آورد. پس از آن گواهی سپرده شمش نقره به دلیل تقاضای شدید برای این فلز صنعتی بازدهی ۳۱درصدی را در پی داشت. این در حالی است که گواهی سپرده شمش طلا و سکه تنها رشد قیمتی ۱۷ تا ۱۹درصدی را تجربه کردند. علاوه بر این، تقاضای قوی برای ورق خودرو در بازار فیزیکی نشان داد که همچنان فعالان بازار خودرو، تقویت قیمت‌ها در این بازار را محتمل می‌دانند. گواهی سپرده خودرو وانت به عنوان نماینده بازار خودرو در بورس کالای ایران، رشد قیمتی ۲۵درصدی را تجربه کرد. در این میان، گواهی سپرده میلگرد که در اوایل امسال، با شتابی بالا در حال طی کردن روند صعودی بود، کمی عقب‌نشینی کرد و در هفته گذشته به بازدهی ۶درصدی رضایت داد.