تداوم رکوردشکنی قیمت شمش
دنیای اقتصاد - نسیم نوحهخوان : در شرایطی که تقاضای واقعی در بازار فولاد به کف رسیده و فضای نامطمئن اقتصادی و سیاسی رفتارهای احتیاطی را تشدید کرده، کاهش محسوس معاملات در بورس کالای ایران بهویژه در بخش شمش فولادی، زنگ هشدار تضعیف نقش این بازار در کشف قیمت و تامین نیاز تولیدکنندگان را به صدا درآورده است.
بازار فولاد کشور در شرایطی قرار گرفته که تقاضای واقعی به پایینترین سطوح خود رسیده، اما فضای نامطمئن اقتصادی و سیاسی باعث شده رفتارهای احتیاطی همچنان بر بازار حاکم باشد. در چنین فضایی، بخشی از فعالان اقتصادی با هدف حفظ ارزش دارایی، سیاست «تبدیل پول به کالا» را دنبال میکنند و همین موضوع مانع از توقف کامل معاملات شده است. هرچند این خریدها بیش از آنکه ناشی از نیاز مصرفی باشد، ریشه در نگرانی از آینده دارد.
یکی از چالشهای اساسی بازار فولاد، سازوکار قیمتگذاری در بورس کالا است. قفل شدن قیمتهای داخلی به نرخهای صادراتی، بدون توجه به شرایط واقعی بازار داخل، نهتنها مبنای علمی و اقتصادی مشخصی ندارد، بلکه در عمل نیز کارآیی خود را از دست داده است. سیاستهای محدودکننده تقاضا در بورس کالا باعث شده بسیاری از کارخانههایی که پیشتر به عرضه منظم و کامل در بورس متعهد بودند، برای تامین نقدینگی به سمت فروش خارج از بورس کالا حرکت کنند. این تغییر رفتار، فاصله میان قیمتهای بورس و بازار آزاد را افزایش داده و نقش بورس بهعنوان مرجع شفاف قیمتگذاری را تضعیف کرده است.

رشد بیوقفه قیمتها در زنجیره فولاد
از نظر قیمتی، بازار محصولات فولادی طی دو هفته گذشته ثبات نسبی را تجربه کرده است. قیمت میلگرد بهعنوان محصول نهایی در محدوده ۵۰هزار تومان تثبیت شده، تیرآهن در حوالی ۶۱ هزار تومان معامله میشود و ورق گرم نیز بسته به ضخامت و شرایط عرضه، در بازه ۶۲ تا ۶۷ هزار تومان قرار دارد. در این میان، قیمت شمش فولادی در بازار آزاد تغییر محسوسی نداشته است. این در حالی است که به دلیل مشکلات تامین گاز، تولید آهن اسفنجی کاهش یافته و قیمت تمامشده آن از مرز ۲۲ هزار تومان عبور کرده است. با وجود این فشارهای هزینهای، بازار توان انتقال افزایش قیمت به حلقههای بعدی زنجیره را نداشته است.
برای هفته پیشرو نیز انتظار نوسانات جدی قیمتی نمیرود. بهطور سنتی در آستانه ۲۲ بهمن، تمرکز مسوولان کشور بر برنامهها و جلسات مناسبتی قرار میگیرد و تصمیمگیریهای اقتصادی به حاشیه میرود. از سوی دیگر، بانکها سیاستهای انقباضی شدیدی را در پیش گرفتهاند که دسترسی به نقدینگی را برای فعالان بازار دشوارتر کرده است. ابهام در فضای سیاسی نیز به این شرایط دامن زده و انگیزه ریسکپذیری را کاهش داده است. اگرچه عرضه تختال بهشدت محدود شده، اما تقاضای موثری برای ورق وجود ندارد و آخرین عرضه ورق مبارکه نیز با استقبال سرد بازار مواجه شد. بهطور کلی شرایط کنونی بازار فولاد بیش از هر چیز تحتتاثیر سیاست قرار دارد. نتیجه این فضا، احتیاط حداکثری، حفظ نقدینگی و مدیریت موجودی انبارها است. با این وجود، اظهارات معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر مبنی بر کاهش نسبی برودت هوا، بهبود وضعیت گاز تحویلی به نیروگاهها و توقف برنامههای مدیریت بار مصرفی صنایع، میتواند در روزهای آینده به افزایش تولید در صنایع فولادی منجر شود. در صورت تحقق این موضوع، انتظار میرود حجم عرضه در بازار فولاد افزایش یابد. هرچند اثرگذاری آن بر قیمتها همچنان به وضعیت تقاضا و تصمیمهای سیاستگذار بستگی خواهد داشت.
افت معاملات شمش در تالار فیزیکی
بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته سوم معاملاتی بهمنماه نشان میدهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۴۴ درصد در هفته گذشته به ۲۲ درصد کاهش داشته است. بررسیها نشان میدهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۲۰ بهمنماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته رشد ۹.۴ درصدی داشته است. بررسی معاملات نشان میدهد که بورس کالای ایران میزبان عرضه ۱۸۷ هزار و ۳۰۰تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۰.۳برابری نسبت به عرضه ۲۲ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون شمش در معاملات روز ۲۰ بهمنماه ۴۴ هزار و ۸۶۸ تومان بهازای هر کیلوگرم بود و قیمت پایه تعیین شده برای عرضههای شمش در بازه ۴۱ هزار و ۳۶۳ تومان تا ۴۸ هزار و ۴۷۷ تومان بهازای هر کیلوگرم تعیین شد. همچنین بررسی رینگ فیزیکی نشان میدهد که میزان معاملات در روز مورد بررسی نسبت به هفته گذشته کاهش ۷۸ درصدی داشته است.
همچنین بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان میدهد این بازار روز یکشنبه ۱۹بهمنماه میزبان عرضه ۶۴ هزار تن آهن اسفنجی بود که باتوجه به ثبت تقاضای ۱.۸ برابری نسبت به عرضه، ۶۴درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۴.۲ درصد افزایش داشت و به ۲۳هزار و ۸۳۴ تومان بهازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۲۲هزار و ۸۲۳ تومان بهازای هر کیلوگرم بود.