جانشینهای فولاد مبارکه اصفهان در بورس کالا چه شرکتهایی هستند؟
جای خالی ورق «فولاد» در تالار نقرهای
شوک به ورق بورس کالا
بازار فیزیکی بورس کالای ایران طی سالیان اخیر، شاهد عرضه عمده ورقهای فولادی در مقاطع و شکلهای مختلف توسط بیش از ۱۵تولیدکننده مختلف بوده است. نگاهی به معاملات ورق طی سه ماه اخیر حکایت از آن دارد که در بهمنماه سال گذشته بیش از ۵۱۰هزار تن ورق به ارزش ۳۴هزارمیلیارد تومان مورد دادوستد قرار گرفته است. همچنین در اسفند با وجود آغاز درگیریهای ایران و آمریکا، ۴۶۰هزار تن از این محصول در تالار نقرهای بورس کالا مبادله شد. ارزش معاملات ورق فولادی در اسفندماه نیز حدود ۳۲هزار میلیارد تومان گزارش شده است. با این حال، حمله ددمنشانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به فولاد مبارکه اصفهان به عنوان بزرگترین تولیدکننده ورق در ایران، شوک بزرگی به معاملات وارد کرد. در فروردین امسال تنها ۲۵هزار تن ورق در بورس کالا معامله شد. این رقم جای خالی فولاد مبارکه اصفهان در بورس کالای ایران را به وضوح نمایش میدهد. سکته شدید ارزش معاملات ورق در فروردینماه نیز مصداق روشن دیگری از کمبود این محصول در بازار است. در اولینماه سال تنها ۲.۲همت ورق فولادی در بورس کالا داد وستد شد.
این در حالی است که معادله عرضه و تقاضا نیز در این بازار به هم خورده است.
هرچند تقاضا برای این محصول به دلیل کاهش فعالیتهای اقتصادی و خسارت به شرکتهای فولادی به شدت کاهش یافته، اما عرضه ورق در بورس کالا با شیب تندتری در فروردینماه وارد روند نزولی شده است.
بدیهی است که این موضوع افزایش قیمت به همراه داشته است. تاثیر این تورم قیمتی، بر صنعت خودرو و لوازم خانگی مشهود بوده است. تنها گواهی سپرده خودرو در بورس کالا به عنوان نماینده بازار خودروی تالار نقرهای، رشد قیمتی حدود ۳۰درصد را تجربه کرده است.
جانشینان «فولاد»
مروری بر سهم تولیدکنندگان در عرضه ورق در بورس کالای ایران نشان میدهد، که طی فولاد مبارکه اصفهان طی بهمن و اسفندماه، به طور میانگین 400هزار تن ورق فولادی را در تالار نقرهای به فروش رساندهاند. سهم بیش از 80درصدی فولاد مبارکه در حجم معاملات ورق، نقش مهم این بنگاه اقتصادی را به نمایش گذاشته است. با این حال، برخی از شرکتها که تا ماه گذشته، سهم بسیار اندکی در معاملات ورق داشتند سعی کردند تا بخش اندکی از خلأ عرضه ورق توسط فولاد مبارکه را جبران کنند.
شرکت ورق خودروی چهارمحال و بختیاری به عنوان یکی از زیرمجموعههای فولاد مبارکه اصفهان که در بهمن و اسفند ماه حدود 8 تا 9درصد از ورق بازار را تامین میکرد، سهم خود را در حجم معاملات ورق به 36درصد طی فروردینماه رساند. علاوه بر آن فولاد کاویان، که سهم ناچیزی از تولید ورق بورس کالا بر عهده داشت، اکنون بیش از 13درصد از ورق را تامین میکند.
فولاد امیرکبیر کاشان که با نماد «فجر» در بورس تهران درج شده، اکنون بیش از 27درصد از حجم معاملات ورق بورس کالای ایران را به دوش کشیده است. همچنین فولاد اکسین خوزستان و فولاد خرم آباد موفق شدند تا بخشی از ورق بازار را تامین کنند. با این حال، همچنان حذف فولاد مبارکه گریبانگیر صنایعی شده که مواد اولیه خود را از این کارخانه عظیم تامین میکردند و حالا مشخص نیست، با چه هزینه گزافی باید این مواد اولیه از طریق واردات تامین شود؛ چرا که همچنان عرضه ورق سرد لوازم خانگی و ورق گالوانیزه خودرو که توسط فولاد مبارکه و ورق خودروی چهارمحال و بختیاری تامین میشد، در فروردینماه متوقف شده است.
در نخستین ماه سال جاری، تمرکز عرضهها به صورت عمده بر ورق گرم و ورق گالوانیزه بوده است. آنچه امروز در بازار ورق فولاد بورس کالای ایران مشاهده میشود، صرفا یک نوسان مقطعی نیست؛ بلکه نشانهای از وابستگی شدید ساختار بازار به یک تولیدکننده بزرگ است. فولاد مبارکه بهعنوان بازیگر اصلی این حوزه، نقش ستون فقرات عرضه را ایفا میکرد و غیبت یا کاهش حضور آن، به سرعت کل بازار را تحت تاثیر قرار داده است. هرچند سایر شرکتها توانستهاند بخشی از خلأ ایجاد شده را پر کنند، اما این جبران تنها در سطح آماری باقی مانده و از نظر کیفیت و تنوع محصول، فاصله قابلتوجهی با وضعیت پیشین وجود دارد.
در نهایت، بازاری که زمانی با تکیه بر فولاد مبارکه از ثبات نسبی برخوردار بود، اکنون با عدم تعادل در ترکیب عرضه، کاهش تنوع محصول و فشار قیمتی روبهرو شده است. ادامه این روند میتواند پیامدهایی فراتر از بازار فولاد داشته باشد؛ از افزایش هزینه تولید در صنایع مادر گرفته تا انتقال موج تورمی به کالاهای مصرفی که بخشی از این نگرانیها در تورم فروردینماه مشهود بود. بررسی ها از نظرات کارشناسان حکایت از آن دارد که مطابق با برنامه ریزی ها احتمالا تا تیرماه امسال بخشی از کمبود ورق در بازار جبران شود.
