ابهام انتظاری تقاضای پلیمرها

اگرچه تغییر بهای ارز در کنار نوسان بهای جهانی این گروه از محصولات، دو متغیر اصلی تعیین نرخ در بازار محصولات پتروشیمیایی به شمار می‌‌‌روند؛ اما در پیش‌بینی‌‌‌های معامله‌‌‌گران این بازار، نوسان بهای ارز، آن هم در بازار آزاد، سیگنال قدرتمندی تعبیر می‌شود که حتی این روزها که شاهد روند صعودی در بازارهای جهانی هستیم، بهای ارز به‌عنوان سکاندار معاملات محصولات پتروشیمیایی عمل کرده و توانسته است جهت‌گیری کلی این بازارها را به سمت کاهش داده‌‌‌های معاملاتی، به‌ویژه  در حجم معاملات و میزان تقاضا سوق دهد.

امید به ریزش قیمت‌ها با چاشنی تکانه‌‌‌های کاهش ارز

بررسی‌‌‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد، نرخ پایه هفته گذشته که با افت متوسط هفتگی بهای نیمایی دلار، کاهش محسوسی را به ثبت رساند، هفته جاری نیز ممکن است وقوع چنین رخدادی محتمل باشد؛ چرا که نوسان بهای نیمایی ارز طی هفته گذشته باز هم از این روند کاهشی تبعیت کرده که می‌‌‌تواند زمینه تضعیف بهای پایه محصولات پتروشیمیایی در هفته جاری را نیز ایجاد کند. این مطلب به‌عنوان سیگنالی مهم بر ذهنیت اهالی این بازار اثرگذار بوده که توانسته افت میزان تقاضا را طی معاملات هفته گذشته در این بازار رقم بزند. بنابراین به نظر می‌رسد این بار اهالی بازار خریدهای خود را به امید تداوم ریزش قیمت‌های پایه به تعویق بیندازند که واکنشی متفاوت از عرف هر ساله این بازار در روزهای پایانی سال به شمار می‌رود؛ چرا که هر ساله بازار محصولات پلیمری و شیمیایی بورس‌کالا در روزهای پایانی سال با ورود تقاضای سنتی آن هم  در حجم‌‌‌های بالا مواجه بود که از این مسیر پتانسیل رشد حجم معاملات را در بر داشت. اما در سال‌جاری که غالب ذهنیت اهالی بازارهای موازی نظیر ارز، طلا و عموم کامودیتی‌‌‌ها، قیمت‌های فعلی را در نقطه اوج خود دانسته و انتظار افت نرخ را با کاهش بهای ارز در سر می‌‌‌پرورانند، لازم است این احتمال را نیز در نظر بگیریم که ممکن است نسبت به سال‌های گذشته، این روزها با جریان متفاوتی در میزان تقاضاهای به ثبت رسیده در بورس‌کالا برای خرید مواد اولیه پتروشیمیایی مواجه شویم؛ چرا که با هموار شدن بستر مذاکرات هسته‌‌‌ای و افزایش خوش‌بینی به تعیین تکلیف نتایج جلسات برجام و رفع احتمالی تحریم‌‌‌ها،  فرضیه کاهش قیمت‌ها جدی‌‌‌تر از گذشته ترسیم می‌شود.

افت ۱۳درصدی حجم معاملات پلیمرها از مسیر کاهش تقاضا

تالار محصولات پلیمری بورس‌کالا هفته گذشته میزبان ۸۶‌هزار و ۲۸۹تن انواع مواد اولیه پلیمری بود که نسبت به هفته ماقبل از افزایش محدود ۱۲/ ۱درصدی حکایت داشت. درجا زدن عرضه این گروه از محصولات در سطوح فعلی را می‌‌‌توان سرعت‌گیر جدی رشد حجم معاملات دانست؛ چرا که حتی افزایش ۹۶۱تنی میزان عرضه در هفته گذشته نیز نتوانست از کاهش جدی حجم معاملات جلوگیری کند. این در حالی است که هنوز بسیاری از گریدهای پرتقاضا و جذاب پلیمری در سطوح پایینی عرضه می‌‌‌‎شوند که به ثبت رقابت‌‌‌های قیمتی در این بازار منجر شده است. به عبارت دقیق‌‌‌تر در عرضه‌‌‌های هفته گذشته، یکی از محصولات این بازار با عنوان اکریلونیتریل بوتادین استایرن (گرید طبیعی) با ۶۰‌درصد رشد قیمت، بیشترین رقابت قیمتی این بازار را از آن خود کرد. پس از آن یکی از عرضه‌‌‌های نقدی پلی‌پروپیلن نساجی با ۴۷‌درصد رشد نرخ و یکی از عرضه‌‌‌های سلف پلی‌استایرن انبساطی با ۵/ ۴۱‌درصد رشد قیمت مورد معامله قرار گرفتند. در مقابل این میزان عرضه، به میزان ۹۴‌هزار و ۴۴تن تقاضای خرید برای مواد اولیه پلیمری به بازار وارد شد که نسبت به هفته ماقبل کاهشی بالغ بر ۱۴‌درصد را به همراه داشت و نسبت به ۲۰ هفته گذشته نیز کمترین مقدار به شمار می‌رود. مهم‌ترین دلیل کاهش حجم تقاضا را می‌‌‌توان در تکانه‌‌‌های قیمتی بهای آزاد ارز جست‌وجو کرد که چندی است با افزایش امیدها نسبت به رفع تحریم‌‌‌ها، فرضیه ریزش نرخ را در بین اهالی بازار تقویت کرده است. این در حالی است که بهای نیمایی ارز در هفته گذشته نیز کاهشی بود که احتمال تضعیف قیمت پایه پلیمرها آن هم از مسیر قیمت مبنای نیمایی دلار را بالا می‌‌‌برد.

تقابل عرضه و تقاضای پلیمرها در هفته گذشته کاهش بیش از ۱۳درصدی حجم معاملات را رقم زد و سبب شد تنها به میزان ۶۳‌هزار و ۴۰۱تن انواع محصولات پلیمری در بورس‌کالای ایران مورد دادوستد قرار گیرد. این میزان حجم معاملات که ۵/ ۱۵‌درصد پایین‌‌‌تر از میزان دادوستدهای هفتگی نیمه دوم سال‌جاری تاکنون به شمار می‌رود، از سمت کاهش حجم تقاضا تحت فشار قرار گرفته که چنین کاهش شدیدی را آن هم پس از مدت‌‌‌ها در این بازار به ثبت رسانده است. در واقع اگر از حجم معاملات هفته منتهی به ۲۴دی‌ماه چشم‌پوشی کنیم، حجم دادوستد پلیمرها در هفته گذشته کمترین مقدار طی ۲۸هفته گذشته تاکنون به شمار می‌رود؛ آن هم در شرایطی که طبق عرف هر سال این بازار، ثبت چنین ارقامی در بهمن ماه برای تقاضا و حجم معاملات پلیمرها دور از انتظار بود؛ چرا که هر سال در روزهای پایانی سال، شاهد ورود تقاضای سنتی به این بازار بودیم که در سال‌جاری نه‌تنها خبری از آن نبود، بلکه مجموعه سیگنال‌‌‌های مخابره‌شده به این بازار کاهشی بوده که غالب ذهنیت معامله‌گران را به تعویق انداختن خرید خود  تشویق می‌کند. بنابراین شاهد معامله تنها ۷۳‌درصد از عرضه‌‌‌های هفته گذشته در این بازار بودیم که از هفته منتهی به ۲۶شهریور ماه تاکنون بی‌‌‌سابقه بوده است.

کاهش یکباره داده‌‌‌های پراهمیت در بازار محصولات شیمیایی

در جریان معاملات هفته گذشته در بازار محصولات شیمیایی، شاهد افت همزمان هر سه داده حیاتی معاملات این بازار یعنی میزان تقاضا و عرضه و حجم معاملات بودیم. به عبارت دقیق‌‌‌تر هفته گذشته به میزان ۳۹‌هزار و ۵۵۵تن انواع محصولات شیمیایی در تالار فیزیکی بورس کالا عرضه شد که نسبت به هفته ماقبل خود از افت نزدیک به ۹درصدی حکایت دارد. تقاضا دیگر داده کاهشی این بازار به شمار می‌رود که هفته گذشته با افت محسوس بیش از ۱۸درصدی، به میزان ۳۱‌هزار و ۸۳۵تن به ثبت رسید که به میزان ۲۰‌درصد پایین‌‌‌تر از متوسط هفتگی نیمه دوم سال‌جاری تاکنون است. به این ترتیب هر دو نیروی اصلی بازار محصولات شیمیایی یعنی عرضه و تقاضا با صف‌آرایی کاهشی در کنار یکدیگر، حجم دادوستدهای این بازار را با کاهش ۲۸/ ۱۶درصدی به میزان ۲۳‌هزار و ۸۳۴ تن به ثبت رساندند و سبب معامله تنها ۶۰‌درصد از عرضه‌‌‌های این بازار شدند.