تناقض ذهنیتها در بازار گواهی
دنیای‌اقتصاد - راضیه احقاقی : بازار گواهی‌‌‌های کالایی ظرف روزهای ابتدایی هفته جاری سبزپوش بود و نرخ اغلب گواهی‌‌‌های کالایی نسبت به قیمت بازگشایی، در مسیر رشد قدم برمی‌‌‌داشتند. البته روند افزایش در گواهی‌‌‌های سکه، اواسط روز گذشته معکوس شد و این گواهی‌‌‌ها بخشی از ارزش خود را در این بازار از دست دادند. افت نرخ ارز، مهم‌ترین دلیل معکوس شدن جهت بازار گواهی‌‌‌های سکه ظرف روز گذشته بود. با وجود این، تعدیل نرخ ارز نتوانست بر روند معاملات طلای سرخ (زعفران) اثرگذار شود و این بازار تحت تاثیر سایر سیگنال‌‌‌ها همچنان سبزپوش ماند.
خوش‌‌‌اقبالی معاملات طلای سرخ
ظرف روزهای سپری‌شده از هفته جاری، گواهی‌‌‌های کالایی زعفران در اغلب نمادها در مسیر رشد نرخ مستمر قدم برداشتند. افزایش قیمت گواهی‌‌‌های زعفران درحالی رقم خورد که ارز در بازار داخل در مسیر افت نرخ قدم برمی‌‌‌داشت، به این ترتیب سیگنال‌‌‌های ارزی بر این رشد قیمتی اثرگذار نبودند. در این شرایط، خروج سررسیدهای زعفران سال گذشته، اتمام فصل برداشت زعفران و مشخص‌شدن کاهش بیش از ۵۰درصدی برداشت زعفران در سال‌جاری از مهم‌ترین دلایل اوج‌‌‌گیری بهای گواهی زعفران بودند.
افزایش شکاف قیمتی میان گواهی سکه و نرخ فیزیکی
بهای سکه در بازار فیزیکی و بازار گواهی کالایی بورس‌کالای ایران ظرف روزهای اخیر نوسان محدودی داشت. بلاتکلیفی معامله‌‌‌گران از آینده بازار ارز داخل باعث شده تا نوسان در این بازار محدود شود. درواقع محدودیت نوسان نرخ در این بازار بیانگر تردید فعالان این بازارها از آینده قیمتی آن است. در این شرایط چشم‌‌‌انتظاری نسبت به دور جدید مذاکرات احیای برجام مهم‌ترین دلیل تردید معامله‌‌‌گران در این بازار بود.
مقایسه نوسان نرخ سکه در بازار فیزیکی و گواهی حاکی از قوی‌‌‌تر بودن ذهنیت کاهشی میان معامله‌‌‌گران بازار گواهی است. در حالی که پس از روز ابتدایی دی‌ماه، میانگین نرخ گواهی‌‌‌های سکه در بازار فیزیکی بورس‌کالا در کانال ۱۲۰هزار تومانی نوسان دارد، بهای سکه در بازار فیزیکی در کانال ۱۳میلیون تومانی نوسان می‌کند.
به شکل بنیادی، ارزش هر واحد گواهی سکه طلا برابر ۰۱/ ۰ ارزش نرخ معامله (میانگین قیمت خرید و فروش روز) سکه در بازار فیزیکی است. البته ذهنیت خریداران و فروشندگان می‌‌‌تواند قیمت‌ها را در این بازار، در نرخی بالاتر یا پایین‌‌‌تر از ارزش بنیادی آن قرار دهد. ظرف دو هفته اخیر، میانگین نرخ فروش هر گواهی سکه در بازار مالی بورس‌کالا حدود یک تا ۸/ ۱درصد کمتر از ارزش بنیادی آن بود. فاصله منفی میان نرخ هر گواهی سکه با ارزش بنیادی آن را می‌‌‌توان بیانگر انتظار فعالان این بازار از تعدیل نرخ آن تعبیر کرد. این فاصله قیمتی در روزهای ابتدایی هفته افزایش داشت و در زمان تنظیم این گزارش به ۹/ ۱درصد رسید. به این ترتیب همچنان نرخ سکه در بازار فیزیکی بر حفظ کانال ۱۳میلیون تومانی اصرار دارد. معامله‌‌‌گران بازار مالی بورس‌کالا از روند قیمتی گواهی سکه انتظار دیگری دارند و منتظر عقب‌‌‌نشینی قیمتی هستند. خرید گواهی سکه با نرخی کمتر از ارزش بنیادی آن بیانگر منفی‌‌‌شدن انتظارات فعالان این بازار است.
در شرایطی که تعدیل نرخ ارز در بازار داخل سیگنالی در جهت تضعیف نرخ سکه به شکل فیزیکی و گواهی در بازارهای کشور بود، رشد بهای طلا در بازارهای جهانی ظرف روزهای پایانی سال ۲۰۲۱ در مقابل این داده منفی قرار گرفت و زمینه افزایش قیمت آن را فراهم کرد.
طلا ظرف هفته پایانی سال ۲۰۲۱ به کانال ۱۸۰۰دلاری در هر اونس صعود کرد. بسیاری از تحلیلگران بازار طلا انتظار دارند که طلا در سال ۲۰۲۲ همچنان در مسیر صعودی بماند. طلا ظرف هفته‌‌‌های پایانی سال ۲۰۲۱ چند مرتبه توانست به کانال ۱۸۰۰دلاری صعود کند، اما نوسان این فلز گرانبها در این کانال قیمتی چندان طولانی نشد. در حالی که سال ۲۰۲۱ زمان اوج‌‌‌گیری بازارهای مالی و کالایی دنیا بود، طلا از این رالی صعود جا ماند و نه‌‌‌تنها نتوانست مجددا به اوج تاریخی خود که در سال ۲۰۲۰ محقق شده بود برسد؛ بلکه در اغلب روزهای سال ۲۰۲۱ نیز در زیر محدوده ۱۷۰۰دلار در هر اونس مورد معامله قرار گرفت. در حالی سال ۲۰۲۱ روزهای خوش‌‌‌اقبالی فلز گرانبها نبود که ظرف این سال دنیا با رکوردشکنی تورم روبه‌‌‌رو شده بود و انتظار می‌‌‌رفت با توجه به جایگاه طلا به‌‌‌عنوان دارایی امن، اوج‌‌‌گیری تورم به رشد بهای طلا منجر شود. با وجود این، افزایش اقبال سرمایه‌گذاران به دارایی‌‌‌های دیجیتال به کاهش تقاضا برای فلز تاریخی گرانبها منجر شد و طلا از رالی صعود در سال ۲۰۲۱ جا ماند. با این حال، اغلب تحلیلگران بر این باورند که زمینه تثبیت نرخ طلا در کانال ۱۸۰۰دلاری ظرف سال ۲۰۲۲ مهیاست. بالا ماندن تورم جهانی با وجود آغاز سیاست‌‌‌های انقباضی، عدم‌صعود نرخ ظرف سال ۲۰۲۱، احتمال بروز تنش‌‌‌های جدید ژئوپلیتیک و گسترش سویه‌‌‌های جدید کرونا می‌‌‌تواند به تقویت نرخ طلا در بازارهای جهانی ظرف سال جاری میلادی منجر شود و از این منظر زمینه رشد قیمتی در این بخش را فراهم کند.
صف خرید در جدیدترین محصول کشاورزی پذیرفته‌شده در بورس
نخود، جدیدترین محصول راه‌‌‌یافته به بازار گواهی سپرده کالایی بورس‌کالای ایران است. انبار و نماد گواهی سپرده کالایی در تاریخ ۵ دی‌ماه گشایش یافت. از جمله مزایای بازار گواهی‌‌‌های کالایی تعریف آن روی محصولات کشاورزی است.
تعریف گواهی کالایی روی محصولات کشاورزی ایجاد بازاری برای شفافیت نرخ محصولات کشاورزی و کاهش واسطه‌‌‌هاست و در عین حال که از این منظر زمینه سود کشاورز را تامین می‌کند، با در اختیار قرار دادن محصول استاندارد اطمینان خاطر خریدار را فراهم می‌کند. البته واقعیت این است که جذابیت بازار نخود به حدی نیست که بتوان این بازار را محلی برای جذب نقدینگی سرگردان به حساب آورد. مهم‌ترین مزیت راه‌‌‌اندازی این بازار ایجاد شاخص قیمتی برای محصولات کشاورزی، امکانی برای تامین مالی کشاورزان، امنیت مالی در معاملات و تسویه و تحویل محصول با استاندارد مطلوب به خریدار است. ظرف روزهای گذشته و پس از بازگشایی نماد گواهی نخود روزانه ۵درصد رقابت قیمتی در معاملات این محصول انجام شده است.
