پرونده امروز

پیشرانان توسعه زیرساخت‌ها

شماره روزنامه: ۶۶۱۵ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۲۸۴۲۹۵ باشگاه اقتصاددانان

توسعه زیرساخت‌ها صرفا با اتکا به منابع عمومی و دولتی امکان‌پذیر نیست. محدودیت‌های بودجه‌ای، انباشت پروژه‌های نیمه‌تمام، فرسودگی زیرساخت‌ها و افزایش نیازهای سرمایه‌گذاری، توان دولت را برای تامین مالی پروژه‌های بزرگ عمرانی به‌شدت کاهش داده است. اقتصاددانان با پیش‌بینی همین امر همواره بر لزوم مشارکت بخش خصوصی در پروژه‌های عمرانی و توسعه زیرساخت‌ها تاکید داشته‌اند؛ چراکه کشورهای موفق توامان با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش خصوصی و بازار سرمایه تلاش کرده‌اند این ظرفیت را به‌گونه‌ای به کار گیرند که همزمان با خلق منابع مالی جدید، بهره‌وری اقتصاد نیز افزایش یابد.

عکس صفحه 2 copy

تجربه این کشورها نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌ها، حاصل طراحی نهادهای کارآمد، ابزارهای مالی متنوع و سازوکارهای رقابتی است. در واقع، بازار سرمایه زمانی می‌تواند به موتور محرک توسعه تبدیل شود که امکان تجهیز پس‌اندازها، مدیریت ریسک و تامین مالی پروژه‌های زیرساختی را فراهم کند. شرکت‌های فنی و مهندسی می‌توانند با حضور فعال در بازار سرمایه، نقش مهمی در تجهیز سرمایه، توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی و افزایش بهره‌وری اقتصاد ایفا کنند و به‌نوعی، پیشرانان مسیر توسعه زیرساخت‌های کشور شوند. البته در این میان نباید از خاطر برد که مسیر توسعه ترسیم‌شده به شدت به کیفیت نهادها، رعایت قواعد رقابت و شیوه مشارکت بخش خصوصی وابسته است. اینجا نقش سیاستگذاران و نهادهای رگولاتور دوچندان اهمیت می‌یابد زیرا این قانون‌گذار و سیاستگذار است که باید زمین بازی را به نحوی طراحی کند که مشارکت بخش خصوصی مبتنی بر رقابت باشد.

در روی دیگر سکه و چنانچه این مشارکت در فضایی دور از رقابت شکل بگیرد، همه چیز عوض می‌شود. فعالیت این شرکت‌ها در فضایی خالی از شفافیت و عادی از رقابت سبب ایجاد رانت یا تضعیف سازوکارهای شفاف شده و به اهداف توسعه‌ منتج نمی‌شود. از این رو، مساله اصلی نه افزایش تعداد قراردادهای مشارکتی که طراحی سازوکارهایی است که مشارکت بخش خصوصی را به افزایش بهره‌وری، شفافیت و توسعه زیرساخت‌ها پیوند بزند. «باشگاه‌اقتصاددانان» روزنامه دنیای‌اقتصاد در این پرونده می‌کوشد بررسی کند که ورود شرکت‌های فنی و مهندسی به بازار سرمایه چگونه می‌تواند به تامین مالی زیرساخت‌ها، ارتقای شفافیت، افزایش بهره‌وری و تقویت توان رقابتی اقتصاد ایران کمک کند.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن