سوالات ابتدایی علم اقتصاد
کامران ندری *
حدود و ثغور اختیارات و وظایف دولت در اقتصاد، هنوز در جامعه نخبگانی ایران مورد بحث است و اجماع روشنی در مورد آن وجود ندارد. آیا در اقتصادی به پهنای ایران، نظارت بر برنامه‌های دستوری دولت، حتی به مدد فناوری، امکان‌پذیر است؟ آیا نظام دیوان‌سالاری وجود دارد که بتواند به این درخواست رئیس‌جمهور محترم پاسخ دهد که چقدر کالا نیاز داریم؟ چه مقدار تولید می‌کنیم؟
چقدر باید وارد کنیم؟ و چگونه و با چه قیمتی آن را میان مصرف‌کنندگان توزیع کنیم؟ آیا می‌توان در صورت مواجه شدن با کمبود یا مازاد در جامعه، یقه تولیدکننده، واردکننده یا مصرف کننده یا برنامه‌ریزان دولتی را گرفت؟ اینها سوالات ابتدایی دانش اقتصاد است که به نظر می‌رسد، به‌رغم قدمت مدارس اقتصاد، هنوز پاسخ آنها برای سیاستمدار ایرانی مجهول است. جملاتی که بر زبان رئیس‌جمهور محترم جاری شد نشان می‌دهد که تا چه اندازه تکنوکرات‌ها، بخوانیم کارشناسان و متخصصان دولتی، در جاانداختن اولویت‌های دانش اقتصاد در سطح تصمیم‌گیرندگان رده اول کشور ناموفق بوده‌اند.
با این ادبیات، شاید بهترین توصیه این باشد که در چارچوب قرارداد همکاری با روسیه، از این کشور بخواهیم کارشناسان برنامه‌ریزی دولتی در اتحاد جماهیر شوروی سابق را برای کمک به مجلس و دولت ایران گسیل دهند تا با بیان تجربه قریب به ۷۰سال برنامه‌ریزی متمرکز، سیاستمداران ایرانی از بلاتکلیفی و سردرگمی نجات دهند.
* اقتصاددان
