اهمیت صنعت و گردشگری در پایتخت فرهنگی ایران
مجتبی راعی/پژوهشگر اقتصادی
اصفهان از دیرباز شهر صنعت و هنر بوده است؛ شهری که با وجود ابعاد صنعتی آن، جاذبه‌های تاریخی و هنری بسیاری را در دل خود جایی داده و این ظرفیت‌ها تا اندازه‌ای بوده است که که ماهاتیر محمد، رهبر توسعه‌گرای مالزی در بازدیدی که از اصفهان داشت، بیان کرد: «اگر مدیریت جاذبه‌هاى توریستى استان اصفهان در اختیار مالزى قرار گیرد، سالانه برابر با ارزآورى نفت براى ایران سودآور خواهد بود.» این سخن حاکی از وجود ظرفیت‌های بالقوه بسیار زیاد این شهر در حوزه جاذبه‌های توریستی مغفول مانده این شهر است که می‌تواند تلنگری به مدیران شهری و حتی کشوری در بالفعل‌سازی این ظرفیت‌ها باشد.
اما ظرفیت‌های اقتصادی اصفهان تنها به جاذبه‌های توریستی و تاریخی منحصر نمی‌شود، بلکه این شهر از دیرباز میزبان صنایع بسیاری همچون فولاد، لوازم‌خانگی، پارچه، فرش و... بوده است که ظرفیت‌های اقتصادی بسیاری را برای این استان و کشور خلق کرده‌اند. وجود دو رکن صنعت و جاذبه‌های تاریخی در اصفهان، می‌تواند به‌عنوان دو بال توسعه شهری در این استان ایفای نقش کند، این در حالی است که حقایق و وضعیت موجود در این استان حاکی از این موضوع است که در چند دهه اخیر، عمده تمرکز مدیریت کشوری و استانی تنها روی بخش‌هایی از صنعت این شهر همچون فولادمبارکه و شرکت ذوب‌آهن بوده است که تامین‌کننده بخش عمده فولاد موردنیاز زنجیره تامین صنایع دیگر کشور بوده و به دلیل ماهیت استراتژیک خود بیش از سایر بخش‌ها مورد توجه بوده‌اند.
حال آنکه این شهر، همان‌طور که اشاره شد، دارای ظرفیت‌های صنعتی دیگری همچون لوازم‌خانگی، پارچه‌بافی، فرش‌بافی و... است که از جمله صنایع پاک به شمار می‌روند و بحران‌هایی همچون آلایندگی‌های محیط‌زیستی بسیار کمتری دارند. امروز که طبق گزارش‌های متعدد کارشناسان و پژوهشگران، ابربحران‌هایی همچون آلودگی‌های زیست‌محیطی، فرونشست‌ها و بحران آب، آینده اصفهان را بیش از هر زمانی در سیر تاریخ، تیره کرده است، لازم است سه اقدام مهم در دستور کار مدیران آتی این شهر قرار گیرد:
۱. مدیران آتی این استان، همچون استانداران و فرمانداران به‌جای تمرکز صرف روی صنایع فولادی، با شایسته‌سالاری واقعی و به‌کارگیری تجارب الگوهای موفق جهانی، بیش از پیش روند توسعه متوازن شهری را در پیش گیرند و به شکلی بسیار جدی روی موضوع برندسازی شهری، در عرصه جهانی کار کنند؛ برندی درخور که معرف ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در این استان بوده و می‌تواند ظرفیت‌های بالقوه اقتصادی موجود در این شهر را با نگاهی توسعه‌گرا، شکوفا سازد و درآمدهای بسیاری را برای کشور به ارمغان آورد.
۲.مدیران آتی این استان باید استراتژی توسعه صنعتی توسعه‌گرا و متناسب با شرایط این استان را با کمک خبرگان صنعت و محیط‌زیست، تدوین و اجرا کنند تا بتوان شاهد توسعه متوازن و آینده‌نگرانه در اقتصاد شهری این استان بود و در گام نخست از پیشروی و تکرار ابربحران‌های پیش‌رو پیشگیری کرد و در گام بعدی، اثرات مخربی را که تاکنون ایجاد شده است بهبود بخشید.
۳.لازم است مدیران شهری، با نگاهی جامع‌نگرانه، همراه با خرد جمعی، سند راهبردی بالفعل‌سازی ظرفیت‌های توریستی این شهر را که به دلیل قرار‌گیری تعداد بسیاری آثار تاریخی، فرهنگی و هنری در این شهر شکل گرفته است، تدوین و اجرایی کنند تا بتوان هم از تخریب و نابودی این ظرفیت‌ها پیشگیری کرد و هم ظرفیت‌هایی که تاکنون به دلیل اعمال رفتار سلیقه‌ای بالفعل نشده و به خلق ثروت نینجامیده‌اند، شکوفا شوند.
