آیا سد چمشیر، نساخته بحران میآفریند؟
طرح سد چمشیر، یکی از طرح‌‌‌های شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران است که با هدف تعدیل کیفیت رودخانه شور زهره در ۲۵کیلومتری جنوب شرقی شهر دوگنبدان (گچساران) مرکز شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد، قبل از پیوستن رودخانه خیرآباد به رودخانه زهره در مجاورت محلی به نام تنگه چمشیر نزدیک به مرز استان بوشهر احداث شده است. تامین مالی این سد توسط کنسرسیوم ایران و چین به مبلغ ۲۰۳میلیون یورو در دستور کار قرار گرفته و عملیات ساخت از سال ۱۳۹۳ آغاز شده است.
توجه به روند تامین مالی پروژه بیانگر آن است که طرح ساخت سد چمشیر از پروژه‌‌‌های موفق ذیل تامین مالی چین به حساب می‌‌‌آید و در مهلت مقرر به نتیجه رسیده است. آن‌طور که گزارش مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس شورای اسلامی مطرح می‌کند، در حوضه آبریز رودخانه زهره، ۶چشمه آب شور قرار گرفته که سالانه بیش از ۵/ ۲میلیون تن نمک را با خود به پایین‌دست سد انتقال داده و در بازه‌‌‌های زمانی از سال شاخص شوری هفت‌برابر حد مجاز را تجربه می‌کند. به معنای دیگر زمانی‌‌‌که میزان آبدهی رودخانه، به‌خصوص در بازه زمانی خردادماه تا مهرماه هر سال به‌واسطه کاهش آورد آبی افزایش می‌‌‌یابد، میزان شوری آب در رودخانه زهره بالا رفته و زمینه ضربه‌زدن به محیط‌زیست فراهم می‌شود. مسوولان متولی اجرای سد می‌‌‌گویند نگاهی به کشت مردم در پایین‌دست رودخانه زهره گواهی دیگر بر ماهیت شور این رودخانه است؛ جایی‌‌‌که در مزارعی نظیر مزارع زیتون، تنها امکان کشاورزی در ماه‌‌‌های خاصی از سال طی فصل زمستان و زمینه استفاده از منابع آبی مهیا بوده و در سایر ماه‌‌‌های سال به علت افزایش شوری آب امکان استفاده از منابع آبی وجود ندارد.
منتقدان این سد معتقدند، آبگیری سد چمشیر نه‌تنها تنوع زیستی و اکوسیستم منطقه را نابود می‌کند، بلکه به دلیل واقع‌شدن در سازند نمکی گچساران، رودخانه زهره را شورتر کرده و پایین‌دست خود را به تلی از نمک بدل می‌کند و خاطره تلخ و شور سد گتوند در خوزستان را دوباره برای تمدن جنوب غرب ایران تازه خواهد کرد.
