جاذبه ترامپ برای چین
ویلیام پسک/ فوربس
بحثهای گوناگون و مفصل با رویکردهای متنوع درباره سیاست آمریکا در قبال چین مطرح بوده و هست و هر گروه از تحلیلگران برای اثبات صحت نظرات خود استدلالهایی دارند. پرسشهای مختلفی درباره کارآیی سیاستهای دولت آمریکا در قبال چین مطرح است؛ اما یک معیار برای درک میزان اثربخشی رویکرد دولت بایدن در قبال چین، میزان دلتنگی دولت چین برای ترامپ است. با آنکه دولت چین هرگز آشکارا به این موضوع اشاره نکرده؛ اما واقعیت این است که سیاستهای دولت بایدن زندگی را برای بزرگترین اقتصاد آسیا و دومین اقتصاد بزرگ جهان سختتر کرده است.
ترامپ همواره با تندی درباره چین سخن میگفت؛ اما سیاستهای او در عمل لطمات بزرگی به اقتصاد چین وارد نکرد و در بسیاری از موارد به نفع این کشور و رئیسجمهور آن تمام شد. آیا تعرفههایی که دولت ترامپ بر صدها میلیارد دلار کالای صادراتی چین اعمال کرد، صادرکنندگان این کشور را به زحمت انداخت و از سود آنها کاست؟ مسلما پاسخ این سوال مثبت است؛ اما آیا چهار سال مبارزه تجاری ترامپ با چین سبب تغییر سیاستهای پکن در حوزه تجارت و..، تخریب چهره شیجینپینگ و کاهش شدید نرخ رشد اقتصاد چین شد؟ بدون شک پاسخ منفی است. اما بایدن در حال وارد کردن لطمات جدی به جایگاه سیاسی و اقتصادی چین است.
برنامه حذف شرکتهای چینی از بورس نیویورک و محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیها، تجهیزات تولید تراشهها و دیگر فناوریهای پیشرفته و... اثرات بزرگی بر اقتصاد چین دارد و البته بایدن همچنان تعرفههای دوران ترامپ را حفظ کرده است. چین میتواند محاصره اقتصادی بایدن را به شکلی دور بزند؛ اما این کار زمان میبرد و انرژی زیادی باید صرف آن شود. نکته مهم دیگر این است که حالا نسبت به وقتی که ترامپ برای دومین دوره به ریاستجمهوری آمریکا برگزیده میشد، رسیدن پکن به اهداف خود یعنی ارتقای جایگاه چین در دنیای فناوری پیشرفته، سلاحهای هدایتشونده، انرژیهای نو، ساخت خودروهای برقی بهتر، هوش مصنوعی، توسعه سیستمهای نظارتی و... بسیار دشوارتر است و به صرف انرژی و هزینه بیشتری نیاز دارد.
در حال حاضر آمریکا با نرخ بالای تورم مواجه است و برخی ممکن است اینگونه استدلال کنند که بایدن باید تعرفههای دوران ترامپ بر کالاهای صادراتی چین را لغو میکرد. درباره تاثیر لغو تعرفهها بر تورم در آمریکا بحثهای مختلف مطرح است و عده زیادی از اقتصاددانها معتقدند که این تعرفهها تاثیر بسیار اندکی بر تورم در آمریکا داشته است. به یاد داشته باشید که ترامپ از بسیاری جهات زندگی را برای رئیسجمهور چین آسان کرده بود. از سال ۲۰۱۷ تا اوایل سال ۲۰۲۱ جنگ تجاری ترامپ علیه چین سبب شده بود در سطح جهان با چین همدردی شود. از سوی دیگر، لفاظیهای ضدچینی ترامپ به شی کمک کرد تا قدرت خود را در داخل کشورش تحکیم بخشد و حمایت مردم از او بیشتر شود. موضوع مهم بعدی سیاستهای ترامپ بود که سبب دور شدن همپیمانهای آمریکا از واشنگتن شد و جایگاه بینالمللی آمریکا را تضعیف کرد و این اتفاق به نفع پکن بود. جنگ اوکراین و ائتلافی که دولت آمریکا علیه روسیه ایجاد کرده، دردسرهایی برای رئیسجمهور چین پدید آورده است. چین از محکوم کردن روسیه اجتناب کرده است و اگر از مسکو طرفداری کند با ریسک منزوی شدن در سطح جهان مواجه خواهد شد.