محرک فصلی تورم خوراکی
دنیای‌اقتصاد : مرکز آمار ایران، جزئیات تورم کالاهای خوراکی مناطق شهری در دی‌ماه را منتشر کرد. آمارها نشان می‌دهد که در اولین ماه زمستان۱۴۰۱، بیشترین افزایش قیمت در میان اقلام خوراکی نسبت به ماه قبل، متعلق به پیاز بوده است. براین اساس، قیمت پیاز در این ماه نسبت به آذر، ۹/ ۴۳درصد افزایش داشته است. این درحالی است که قیمت پیاز در آذرماه نیز بیشترین افزایش را در میان کل اقلام خوراکی داشته است. در رتبه دوم افزایش قیمت‌ها، بادمجان با افزایش ۵/ ۲۹درصدی قرار گرفته است و پس از آن هندوانه با ۵/ ۲۵درصد افزایش قیمت در رتبه سوم قرار دارد. به این ترتیب بیشترین افزایش قیمت اقلام خوراکی در گروه سبزیجات و حبوبات روی داده است. درواقع تغییرات فصلی و کاهش در تولید برخی اقلام خوراکی در فصل زمستان، عامل اصلی افزایش قیمت در سبزیجات و میوه‌ها شده است. همچنین بیشترین کاهش قیمت مربوط به پرتقال با منفی ۸/ ۵درصد بوده است. پس از آن مرغ ماشینی با منفی ۷/ ۲درصد و روغن مایع با منفی ۴/ ۱درصد بیشترین کاهش قیمت را داشته است.
تورم ماهانه خوراکیها در دی
مرکز آمار ایران گزارش ماهانه تورم خوراکی‌های منتخب دی‌ماه را منتشر کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد در اولین ماه فصل زمستان، در میان گروه خوراکی‌های منتخب، سه خوراکی پیاز، بادمجان و هندوانه بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند. در میان این سه قلم خوراکی، بیشترین افزایش قیمت برای پیاز بوده که از قیمت حدود ۱۵۹۰۰تومان به ازای هر کیلوگرم در آذرماه سال جاری به حدود ۲۲هزار و ۹۰۰تومان در دی‌ماه تغییر کرده است که تورم حدود ۴۴درصد را نشان می‌دهد. بادمجان و هندوانه نیز در مدت مذکور تورم ماهانه ۵/ ۲۹ و ۵/ ۲۵درصد درصد را ثبت کرده‌اند. برای مقایسه بهتر کالاهای خوراکی را به ۶گروه عمده «نان و غلات»، « گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آن»، «لبنیات، تخم‌مرغ و انواع روغن»، «میوه و خشکبار»، «سبزیجات و حبوبات» و «قند و شکر، آشامیدنیها و سایر خوراکیها» تقسیم می‌کنند.
جزئیات آمار منتشرشده مرکز آمار در دی‌ماه نشان می‌دهد که در گروه نان و غلات، «برنج خارجی درجه یک» با ۸/ ۳ درصد و «رشته آش» با ۸/ ۲درصد، بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. در گروه «گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها»، اقلام «گوشت گوسفند» با ۳/ ۱۵درصد، «ماهی قزل‌آلا» با ۹/ ۷درصد و «گوشت گاو یا گوساله» با ۷درصد بیشترین رشد قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. ازطرفی آمارها نشان می‌دهد که «مرغ ماشینی» با منفی ۷/ ۲درصد بیشترین کاهش قیمت را نسبت به آذرماه سال جاری داشته است. در گروه «لبنیات، تخم مرغ و انواع روغن» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «شیر خشک» با ۵/ ۳درصد، «تخم‌مرغ ماشینی» با ۱/ ۳درصد بوده است. همچنین در این گروه بیشترین کاهش قیمت مربوط به «روغن مایع» با منفی ۴/ ۱درصد بوده است.
در گروه «میوه و خشکبار» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «هندوانه» با ۵/ ۲۵درصد، «موز» با ۲/ ۲۱درصد و «انار» با ۱۳درصد است. همچنین در این گروه «پرتقال» با منفی ۸/ ۵ با کاهش قیمت مواجه شده‌اند. در گروه «سبزیجات و حبوبات» نیز بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل به «پیاز» با ۹/ ۴۳درصد، «بادمجان» با ۵/ ۲۹ و «کدو سبز» با ۳/ ۱۶درصد تعلق دارد. درنهایت در گروه «قند، شکر، آشامیدنیها و سایر خوراکیها» «چای خارجی بسته‌ای» و «نوشابه گازدار» با ۱/ ۳درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.
بررسی تورم سالانه کالاهای خوراکی
بخش دیگری از گزارش مرکز آمار درباره تورم کالاهای خوراکی به بررسی تورم نقطه به نقطه این دسته از کالاها اختصاص یافته است. بر این اساس در میان ۵۳کالای بررسی‌شده در این گزارش ۲۹قلم کالا تورم نقطه به نقطه‌ای بالاتر از تورم نقطه به نقطه دی‌ماه که ۶/ ۵۰درصد بوده را ثبت کرده است. روغن مایع و روغن نباتی جامد به ترتیب با ثبت تورم نقطه به نقطه ۲/ ۲۸۹درصدی ۹/ ۲۷۶درصدی صدرنشین تورم نقطه به نقطه خوراکیها بودند. پیاز با ۴/ ۱۹۸درصد، ماکارونی با ۸/ ۱۳۹درصد و سس مایونز با ۴/ ۱۰۸درصد در رده‌های بعدی بالاترین تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی در دی‌ماه قرار دارد. رشد نقطه به نقطه بالای صددرصد در کالاهایی مانند برنج ایرانی، ماکارونی و پیاز حاکی از آن است که کالاهای اساسی در یک سال گذشته افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کرده‌اند و این موضوع باعث شده است فشار مضاعفی بر دوش خانوارها قرار گیرد.
رشد ۱۰ ماهه خوراکی‌های منتخب
مقایسه قیمت‌های برخی کالاهای خوراکی در ۱۰ماه نخست سال جاری نشان می‌دهد بیشترین افزایش قیمت به گروه روغن‌ها تعلق داشته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در بازه مذکور، قیمت روغن مایع از حدود ۱۷هزار و ۶۰۰تومان به حدود ۶۹هزار تومان افزایش یافته که رشد ۲۹۰درصدی را نشان می‌دهد. قیمت روغن جامد نیز از ابتدای سال ۲۸۰درصد افزایش داشته است. قیمت یک کیلوگرم روغن نباتی جامد از حدود ۲۰هزار تومان در ابتدای سال به بیش از ۷۶هزار تومان در دی‌ماه رسیده است. بعد از روغن‌ها، پیاز بیشترین افزایش قیمت در ۱۰ماه نخست سال جاری را داشته و بر این اساس، قیمت پیاز ۱۶۴درصد افزایش داشته است؛ چراکه قیمت آن از حدود ۹هزار تومان برای هر کیلوگرم در فروردین۱۴۰۱ به بیش از ۲۲هزار و ۸۰۰تومان در دی ماه امسال رسیده است. در رتبه چهارم بیشترین افزایش قیمت در ۱۰ماه نخست سال۱۴۰۱، مربوط به کره است. قیمت کره از فرودین‌ماه تا دی‌ماه امسال ۹۲درصد رشد داشته است. پس از آن، تخم‌مرغ با ۸۴درصد، گوشت مرغ با ۸۱درصد، شیر با ۸۰درصد، پنیر پاستوریزه با ۷۶درصد و ماست پاستوریزه با ۷۰درصد در رتبه‌های بعدی بیشترین رشد قیمت در ۱۰ماه نخست سال جاری قرار دارند.
تفاوت تورم خوراکیها در دهک‌‌‌ها
براساس گزارش مرکز آمار ایران، وضعیت تورم گروه خوراکیها در دهکهای مختلف، متفاوت بوده است؛ به‌طوری‌که محدوده تغییرات تورم ۱۲ماهه در گروه عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» بین ۱/ ۶۴درصد برای دهک هشتم تا ۹/ ۶۸درصد برای دهک اول است؛به‌طور‌کلی نرخ تورم کل کشور در دی‌ماه ۱۴۰۱ برابر با ۳/ ۴۶درصد است که در دهکهای مختلف هزینه‌‌‌ای در بازه ۷/ ۴۳درصد برای دهک دهم تا ۲/ ۵۳درصد برای دهک اول نوسان دارد. براساس گزارش تورم دهکهای مختلف هزینه‌‌‌ای فاصله تورمی دهک‌‌‌ها در این ماه به ۶/ ۹واحد‌درصد رسید که نسبت به ماه قبل (۲/ ۹واحد درصد) ۳/ ۰واحد‌درصد افزایش داشته است.
