محرک‌های دلار از دید رئیس‌کل
دنیای‌اقتصاد : علی صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی جمعه شب با حضور در برنامه «صف اول» سیما، به تشریح مهم‌ترین مسائل درخصوص بازار ارز و همچنین تورم و نقدینگی پرداخت. به گفته صالح‌آبادی، باتوجه به اینکه شاخص بهای مصرف‌کننده در ابتدای دولت ۳/ ۵۹درصد بوده و اکنون به ۹/ ۳۹درصد رسیده است، روند تورم در سال آینده کاهشی خواهد بود و تاکید کرد که افزایش‌های هیجانی نرخ ارز تعدیل خواهد شد. او درخصوص تورم گفت که تورم ریشه‌های متعددی دارد؛ یک ریشه آن عوامل طرف عرضه و هزینه است که مثلا قیمت‌های جهانی باعث آن می‌شود. رئیس کل بانک مرکزی درخصوص تامین اسکناس ارز بیان کرد که در ۹ماه ابتدایی سال گذشته یک‌میلیارد و ۴۴۹میلیون دلار در بازار متشکل ارزی اسکناس ارز فروخته شد که این میزان در مدت مشابه سال۱۴۰۱ به ۲میلیارد و ۹۶میلیون دلار رسیده است که نشان از افزایش ۴۵درصدی دارد.
افزایش ۶۴درصدی تامین ارز در سامانه نیما
علی صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی درخصوص تامین ارز در سامانه نیما بیان کرد که معاملات نرخ ارز در سامانه نیما از اردیبهشت۹۷ تا آذر۱۴۰۱ حاکی از آن است که بیشترین نوسان ارز نیمایی در سال۱۳۹۷ است و از ابتدای سال۹۷ تا آبان۹۹ روند نرخ ارز نیمایی افزایشی بوده است. به گفته او در ابتدای شروع به کار دولت، نرخ ارز نیمایی ۲۳هزار تومان بود که درحال حاضر این نرخ به ۲۸هزار تومان رسیده است. صالح‌آبادی گفت که ارز نیمایی برای تامین واردات کشور ایجاد شده است، به همین دلیل این ارز نیمایی بسیار مهم است و نیاز‌های ارزی کشور را تامین می‌کند. در این سامانه دولت و صادرکنندگان ارزهای خود را تزریق می‌کنند و در مقابل واردکنندگان ارز مورد نیاز خود را از این سامانه دریافت می‌کنند. رئیس‌کل بانک مرکزی درخصوص میزان عرضه ارز در سامانه نیما بیان کرد که از ابتدای سال تاکنون ۱/ ۳۲میلیارد دلار ارز در سامانه نیما عرضه شده است که این میزان سال گذشته در همین مدت ۶/ ۱۹میلیارد دلار بود که نشان از افزایش ۶۴درصدی عرضه ارز در سامانه نیماست. این نشان می‌دهد که وضعیت ارزی کشور نسبت به سال گذشته بسیار بهتر بوده است. صالح‌آبادی همچنین گفت که سال گذشته در مجموع ۵/ ۳۷میلیارد دلار تامین ارز صورت گرفت که این میزان در مدت مشابه امسال به ۵/ ۴۶میلیارد دلار رسیده که حاکی از رشد ۲۶درصدی تامین ارز است؛ زیرا وصولی‌ها بهتر شده و ۱۰میلیارد دلار تامین ارز بیشتر شده است.
نرخ دلار بازار غیررسمی واقعی نیست
رئیس کل بانک مرکزی با تشریح روند نرخ دلار در بازار غیر رسمی بیان کرد که از اواخر سال۹۸ نرخ دلار در بازار غیررسمی شروع به افزایش با شیب بسیار زیادی کرد و در مهرماه سال۹۹ نرخ دلار به ۳۱هزار و ۵۰۰تومان رسید و پس از آن کاهش پیدا کرد تا اینکه امسال در ماه‌های اخیر روند افزایشی نرخ دلار را در بازار غیررسمی داشتیم. او درباره تامین اسکناس ارز نیز گفت: در ۹ماه ابتدایی سال گذشته یک‌میلیارد و ۴۴۹میلیون دلار در بازار متشکل ارزی اسکناس ارز فروخته شد که این میزان در مدت مشابه سال۱۴۰۱ به ۲میلیارد و ۹۶میلیون دلار رسیده است که نشان از افزایش ۴۵درصدی دارد. صالح‌آبادی درباره دلایل نوسانات اخیر نرخ ارز در بازار غیر رسمی گفت که بخشی از آن به تقویت شاخص دلار برمی‌گردد؛ چراکه ارزش دلار به‌دلیل افزایش نرخ بهره فدرال‌رزرو از ۵/ ۰ به ۴درصد طی چند مرحله تقویت شده است. همچنین بخشی از دلایل نوسانات نرخ ارز نیز به فضا و حوادثی که در یکی دو ماه اخیر در کشور اتفاق افتاده و همچنین وجود محدودیت‌ها و نیز پدیده قاچاق برمی‌گردد. ازطرفی بخشی از آن نیز به‌دلیل نوسانات فصلی بوده که ما همواره در یکی دو ماه پایانی سال میلادی با افزایش نرخ ارز مواجه می‌شویم. صالح‌آبادی درباره سیاست‌ها و اقدامات بانک مرکزی برای ثبات بازار ارز گفت: یک اقدام بسیار مهم این است که نقشه ارزی و تجاری کشور بر هم منطبق باشد. ما ارزهای زیادی را در اختیار داریم؛ اما مهم این است که واردکننده نیز همان ارزها را نیاز داشته باشد. بنابراین کمیته مشترکی از بانک مرکزی، وزارت صمت و وزارت نفت برای این منظور تشکیل داده‌ایم تا ارزهای پرطرفدار را در بازار عرضه و ارزهای کم‌طرفدار را تبدیل به ارز پرطرفدار کنیم. این اقدامات تشدید خواهد شد تا نقشه تجاری کشور بر نقشه ارزی منطبق شود.
تحولات تورم
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه شاخص بهای تولیدکننده در ابتدای دولت به میزان ۶/ ۸۲درصد بوده است، گفت: این میزان به ۱/ ۳۹درصد کاهش پیدا کرده است. شاخص نقطه به نقطه در اردیبهشت امسال حدود ۱۰۳درصد بوده که این میزان نیز به ۹/ ۳۲درصد رسیده است؛ البته این مقدار یک روند افزایشی در ابتدای سال داشته است که مجددا به روند کاهشی باز می‌گردد و علت افزایش آن در ابتدای سال به هدفمندسازی یارانه‌ها مربوط است. او درخصوص تورم مصرف‌کننده نیز بیان کرد که شاخص بهای مصرف‌کننده در ابتدای دولت ۳/ ۵۹درصد بوده که این میزان به ۹/ ۳۹درصد رسیده است. این میزان بیانگر کاهش روند تورم مصرف‌کننده است، شاخص نقطه به نقطه آن نیز از ۹/ ۵۴درصد به ۳/ ۴۴درصد رسیده است که این مقدار نیز در ماه‌های ابتدایی سال افزایش داشته و بعد مجددا به روند کاهشی بازگشته است.
عالی‌ترین مقام بانک مرکزی با اشاره به این امر که نرخ تورم ماهانه از ابتدای دولت یعنی آبان سال گذشته ۴/ ۲درصد بوده و به ترتیب در آذر و دی و بهمن به میزان ۸/ ۱درصد، ۳/ ۱ و ۶/ ۱درصد رسیده و در پایان اسفندماه به میزان ۵/ ۰درصد رسیده است، بیان کرد: این نسبت از ابتدای سال تا خردادماه روند افزایشی داشته است و از ۱/ ۲درصد به ۱/ ۵درصد و در نهایت ۶/ ۱۰درصد می‌رسد؛ اما از تیرماه روند کاهشی داشته و به ترتیب طی تیر تا آبان ماه به ۳/ ۴درصد، ۴/ ۲درصد، ۶/ ۲درصد، ۹/ ۲درصد و به ۲/ ۲درصد رسیده است.
انتظار تورم کاهشی در سال آینده
به‌گفته صالح‌آبادی، در سال آینده سه عامل اثرگذار بر روند تورم از بین می‌رود. بنابراین رشد نقدینگی، پایه پولی و تورم در سال آینده روند کاهشی خواهد داشت. او در رابطه با روند افزایش تورم در ماه‌های ابتدایی امسال گفت: این تورم به‌صورت انباشته از سال‌های گذشته وجود داشته و به‌صورت یکباره آزاد و باعث تغییر قیمت‌ها شده است؛ البته این تغییر قیمت به‌صورت همیشگی اتفاق نمی‌افتد و یکبار است.
بنابراین انتظار تورمی مردم در سال آینده کاهشی خواهد بود و با توجه به برنامه‌ریزی بانک مرکزی روند تورم در سال‌های آینده آرام خواهد بود. رئیس نهاد سیاستگذاری پولی ایران بیان کرد که تورم، تغییر قیمت به زمان قبل است؛ به عنوان مثال اگر رشد تورم در گذشته با روندی افزایش پیدا می‌کرد هم‌اکنون روند افزایش آن کاهش پیدا می‌کند. بنابراین روند رشد تورم کاهشی خواهد شد. در سه سال گذشته روند رشد تورم طبیعی نبود، بلکه صورتی فزاینده داشته است؛ اما تورم در سال‌های آینده روند طبیعی خواهد داشت. او گفت که تورم نقطه به نقطه در اسفند به میزان ۵/ ۲۹درصد بوده که اگر سه عامل گفته شده یعنی هدفمندی و غیره نبود این میزان به زیر ۲۵درصد می‌رسید.
البته ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی در ۶ماه اول امسال نسبت به مدت مشابه قبل بهبود پیدا کرده است، به این صورت که ارزش افزوده بخش کشاورزی ۱/ ۱درصد است؛ درحالی‌که در ۶ماه سال گذشته منفی ۴/ ۲درصد بوده است در بخش صنایع و معادن در ۶ماه اول سال گذشته رشد منفی ۵/ ۱درصدی داشته‌ایم که امسال این میزان به ۸/ ۳درصد رسیده است.
