دلایل علمی و غیر علمی زلزله و عواملش
زلزله ۸/ ۷ریشتری بامداد دوشنبه ۱۷بهمن‌ماه در ترکیه هزاران نفر را قربانی کرده و میلیون‌ها نفر را به خاک سیاه نشانده است. سخنگوی دولت اردوغان با فرافکنی فاجعه به یک «بلای طبیعی» زمینه‌های ساختاری آن را نادیده گرفته است؛ همان شر اعظم و بلای بزرگ‌تر که ذیل عنوان ساخت‌و‌ساز انبوه و عدم رعایت مقررات مهندسی ساخت، شناخته می‌شود. ریزش ساختمانهای بلند مرتبه در شهرهای زلزله‌زده ترکیه یادآور ویرانی مسکن کوتاه مرتبه «مهر» در شهر سرپل‌ذهاب است که دست بر قضا، نقش پیمانکاران یک شرکت ترکیه‌ای نیز در«مسکن مهر» مشهود بوده است.
مع‌الوصف، بارها شاهد زلزله‌های با ریشتر بالاتر در ژاپن بوده و دیده‌ایم که فقط چراغ روی سر شهروندان لرزیده است. «قیامت کوچک» وصف زلزله ۹/ ۷ریشتری ۱۹۴۹ ترکیه است که بیش از ۳۳هزار نفر کشته بر جای گذاشت. طی قرن بیستم مجموعا ۷۱زلزله در ترکیه رخ داده که ۵۵مورد آنها دارای قدرتی در حد بالاتر از ۶ ریشتر و مشخصا ۱۶مورد در حد ۷ریشتر و حتی بالاتر از ۷ریشتر بوده‌اند. زمین‌شناسان دلایل متقن چندگانه‌ای برای وقوع زلزله برشمرده‌اند از جمله:
وقوع زلزله‌های دیگر در صفحات مشترک زمینی.
تغییرات سطح آب زیرزمینی.
حرکت توده مایع ماگمایی در اعماق زمین.
نیروی گرانش ماه بین خورشید و سایر سیارات دیگر که به جو کره زمین نزدیک هستند.
توفان‌های مغناطیسی ایجاد شده به هر علتی.
لکه‌های خورشیدی قدیم و جدید.
تغییرات دمایی در جو کره زمین.
انفجارات هسته‌ای.
اما دلایل غیر علمی را نیز مرور کنیم:
وجود لکه‌های سیاه در دو نیمکره مغز مدیران مسکن و شهرسازی و پیمانکاران بساز و بفروش فعال در کشورهای زلزله‌خیز منطقه.
تغییر دمای ذهنی مهندسان شریک و ذی‌نفع در پروژه‌های شهری.
توفان‌هایی که از اخلاق و وجدان اثری بر جای نمی‌گذارند.
انفجارات مداوم در جیب پیمانکاران پول‌پرست به هر علتی.
و برخی دلایل دیگر که از بیان آنها معذوریم.
