مسائل کمیسیون مالی مجلس اول مشروطه

شماره روزنامه: ۴۶۵۴ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۵۴۷۳۵۷ تاريخ و اقتصاد

در دوره اول مجلس، ریاست کمیسیون مالیه، بیشتر بر عهده وثوق‌الدوله بود؛ چراکه به گفته مستشارالدوله «چون هم نایب‌رئیس اول بود و هم خود یکی از مستوفی‌های عمده بود.» در سال آخر مجلس هم مدتی حاجی امام‌جمعه خویی، نماینده آذربایجان، ریاست کمیسیون مالیه را عهده‌دار بود که بنا بر گفته خودش، پس از مدت کوتاهی استعفا داد و به درستی روشن نیست که پس از وی چه کسی این سمت را بر عهده گرفت.

در آخرین ترکیب کمیسیون مالیه، این اسامی به چشم می‌خورند: «مستوفی‌الممالک، حاج‌امام جمعه، مخبرالملک، موتمن‌الممالک، عمیدالحکما، حاج‌محمد‌آقا حریری، سیدحسن تقی‌زاده، میرزاحسین کرمانی، آقامیرزامحمود اصفهانی، میرزامحمدعلیخان گیلانی، وکیل الرعایا و شرف‌الدوله.»تنوع این اسامی نشان می‌دهد که در مدت ۲۲ ماه حیات مجلس اول، تغییرات زیادی در ترکیب اعضای کمیسیون مالیه صورت گرفت. این تغییرات دائم، موجب اعتراض برخی نمایندگان و اعضای کمیسیون شده بود. آقامیرزامحمود اصفهانی (نماینده تهران) در این‌باره می‌گوید: به عقیده بنده در تغییر و تبدیل اعضای کمیسیون‌ها فی‌الجمله خبط شد زیرا که اول ما باید ملاحظه این نکته را بکنیم که لااقل یک ثلث از اعضای سابق را که اطلاع کامل در کار خود حاصل کرده‌اند، باقی می‌گذاشتیم و باقی را از سایرین انتخاب می‌کردیم تا اینکه این اعضای جدید با همراهی اعضای قدیم بتوانند مشغول کار و مسلط باشند. اجزای کمیسیون مالیه سابق به واسطه اینکه مدتی در کار بودند عامل و مسلط شده بودند؛ اما اعضای حالیه، درست مطلع از امور مملکتی نیستند؛ پس، در این صورت خوب است اجازه داده شود چند نفری از اعضای قدیم یا عده[ای] از خارج ـ که عامل و بصیر در کارند ـ داخل این کمیسیون بشوند تا اینکه بودجه مملکتی از روی علم و اطلاع به‌زودی اصلاح شود.

منبع: مقاله «کمیسیون‌های تخصصی در نخستین مجلس شورای ملی»، نوشته علی ططری، سهراب یزدانی، مندرج در نشریه تاریخ ایران: شماره ۶۸،تابستان و پاییز ۱۳۹۰

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن