درگذشت مورخ تاریخ طبری

شماره روزنامه: ۴۵۴۸ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۴۹۷۱۶۱ تاريخ و اقتصاد

۱۶ فوریه ۹۲۳ میلادی ابوجعفر محمدبن جریر طبری تاریخنگار شهیر ایران و مولف تاریخ «اخبار الرسل والملوک» در ۸۸ سالگی چشم از جهان فروبست. اثر مهم او یعنی «تاریخ طبری» در ۱۶ جلد نوشته شده است. محمدبن جریر از مردم طبرستان بود که علاوه برتاریخ بسیار مفصل خود، چند تالیف و تفسیر دیگر هم دارد. او نخستین کسی است در جهان اسلام که تاریخ را از سیره‌نویسی به تاریخ عمومی کشانید. تا دوازده سالگی مقدمات علوم زمان را در زادگاهش فرا گرفت. خود او در این باره می‌گوید: «در هفت سالگی قرآن را حفظ کردم، در هشت سالگی برای مردم نماز گزاردم و در ۹ سالگی پاره‌ای از احادیث را نگاشتم.» او از ۱۲ سالگی به تشویق پدر به ری رفت.

در آن زمان شهر ری یکی از بزرگ‌ترین شهرهای ایران و از نظر آموزش علوم زمان سرآمد شهرهای دیگر بود. در ری از محمد بن حمید رازی حدیث فرا گرفت و مغازی(تاریخ جنگ‌های پیامبر) را از محمد بن‌اسحاق واقدی آموخت. سپس رهسپار بغداد شد و زمانی به آن شهر رسید که چند روزی از مرگ احمد بن‌حنبل می‌گذشت. طبری از بغداد به واسط، شهری در میان بصره و کوفه، رفت و علم حدیث را تا جایی که توانست فرا گرفت. از آن پس او به‌عنوان یک فقیه براساس مذهب شافعی فتوا می‌داد. محمد بن جریر پس از مدتی بین‌النهرین را ترک کرد و برای آشنایی با اصحاب رای عازم مصر شد. او در این سفر از راه شام و بیروت گذشت و در ۲۵۳ قمری هنگام حکومت احمد بن‌طولون به مصر وارد شد و سه سال در آن دیار ماند و در شهر فسطاط مصر نزد پاره‌ای از دانشمندان آن دیار شاگردی کرد.

طبری طی سفرهای بسیار خود بیشتر سفرنامه‌هایی را که حاوی تاریخ و جغرافیای پیش از زمان خود بود، مطالعه کرد. همچنین، طی آن سفرها سیره‌نویسان گوناگونی را در جهان اسلام دیدار کرد و اطلاعات زیادی از آنها به‌دست آورد. او پس از زندگی سه ساله در مصر از راه شام به بغداد بازگشت و پس از زمان کوتاهی برای دیدار از وطنش راهی طبرستان شد و در سال ۲۹۰ قمری به آمل آمد. طبری پس از آنکه محیط آمل را برای ادامه تحصیل خود مساعد ندید به بغداد بازگشت و در محله رحیه‌ یعقوب اقامت کرد و مطالعات خود را ادامه داد.او که روزانه چهل برگه از تاریخ خود را گردآوری می‌کرد، نزدیک چهل سال به نوشتن تاریخ طبری پرداخت. به این ترتیب از ۴۸ سالگی شروع به گرد‌آوری نسخه‌های پراکنده سفرنامه‌ها کرد و از ۶۵ سالگی به‌طور مستمر در بغداد یادداشت‌های پراکنده خود را به مدت ۲۳ سال تنظیم کرد تا آنکه پیش از مرگش آن را به پایان رساند.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن