نگرانیهای عرضه، قیمت مواد غذایی را به بالاترین سطح سهساله رساند
بازگشت فشار به بازار جهانی غذا
شاخص قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ژوئیه ۰.۶درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت. این شاخص که قیمت کالاهای غذایی معاملهشده در بازارهای بینالمللی را دنبال میکند، در این ماه به بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ رسید. افزایش قیمت غلات، شکر و روغنهای گیاهی مهمترین عوامل رشد شاخص بودند و نشان میدهند فشار قیمتی تنها به یک گروه از کالاهای اساسی محدود نمانده است. براساس گزارش بلومبرگ، تمرکز بازارهای جهانی غذا در حال تغییر است و نگرانیها از تبعات مستقیم جنگ آمریکا علیه ایران جای خود را تا حدی به نگرانی درباره کاهش برداشت، اختلال در تجارت و تداوم شرایط نامساعد جوی داده است. در بازار غلات، تحولات دریای سیاه اهمیت ویژهای دارد. افزایش حملات روسیه و اوکراین نگرانیها درباره صادرات از این منطقه مهم را بیشتر کرده و قیمت گندم را در ماه ژوئن به بالاترین سطح دو ساله رسانده است. اروپا نیز با یکی از ضعیفترین چشماندازهای برداشت غلات در سالهای اخیر مواجه است. موجهای گرمای شدید در بخشهایی از این قاره به محصولات کشاورزی آسیب زده و احتمال کاهش تولید را افزایش داده است. همزمان، خشکی در برخی مناطق مهم کشاورزی آمریکا نگرانیها درباره عملکرد مزارع ذرت و سویا را بالا برده است. از آنجا که آمریکا یکی از تامینکنندگان اصلی این محصولات در بازار جهانی است، کاهش برداشت میتواند قیمتها را در کشورهای واردکننده نیز تحت فشار قرار دهد.
ریسکهای تازه برای عرضه
چشمانداز آبوهوایی نیز بر نگرانیها افزوده است. احتمال وقوع یک النینوی قدرتمند میتواند الگوهای بارش و دما را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد و شرایط تولید محصولات کشاورزی را دشوارتر کند. این موضوع در کنار اختلال در بازار کود و بالا ماندن هزینه انرژی، هزینه تولید مواد غذایی را افزایش میدهد.بازار جهانی غذا در سالهای اخیر نشان داده است که شوکهای عرضه میتوانند به سرعت به قیمتها منتقل شوند. جنگ روسیه و اوکراین نمونه مهمی از این وضعیت بود؛ اختلال در صادرات غلات و افزایش هزینه انرژی و کود، قیمت مواد غذایی را در بسیاری از اقتصادها بالا برد. اکنون ترکیب تازهای از ریسکهای ژئوپلیتیک، آبوهوایی و تجاری میتواند بار دیگر همین فشار را ایجاد کند. با این حال، افزایش شاخص فائو به معنای آغاز یک بحران جهانی غذا نیست. برآوردهای فعلی همچنان نشان میدهد تولید جهانی غلات در سال ۲۰۲۶ میتواند در سطح بسیار بالایی قرار گیرد. فائو در آخرین برآورد خود، تولید جهانی غلات را حدود ۲.۹۸میلیارد تن پیشبینی کرده که هرچند کمتر از رکورد سال گذشته است، اما همچنان دومین سطح بالای تولید ثبتشده محسوب میشود. بنابراین، مساله اصلی در شرایط کنونی بیشتر به توزیع جغرافیایی تولید، مسیرهای تجارت و آسیبپذیری برخی محصولات در برابر تغییرات آبوهوایی مربوط میشود.
