بازار تبریز میراث گرانبهای سالها اعتماد و مسئولیتپذیری
دنیای اقتصاد-تبریز: بازار سرپوشیده تبریز، وسیعترین مجموعه بههمپیوسته آجری در تمام جهان است که شامل ۵۵۰۰ حجره، ۲۵ تیمچه، ۲۰ راسته، ۳۵ سرا و امکاناتی مانند حمام، مدرسه، کاروانسرا و مسجد است که علیرغم قدمت هزار ساله آن، همچنان سرزنده و پابرجاست و به عنوان یکی از مهمترین مراکز خرید و فروش در شمال غرب ایران شناخته میشود.
این بازار نهتنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر اجتماعی و سیاسی نیز اهمیت ویژهای دارد و درسهای بسیاری به اصناف جوان در خصوص تجارت توام با انصاف و مسئولیتپذیری آموخته و مکتب اقتصادی تبریز را پدید آورده است. ️بازار تبریز قرنهاست نبض معیشت مردم آذربایجان را در دست دارد.
تاریخ تمدن و تجارت در کشورهای شرقی با ردّپایی از سازههای آجری و سقفهای ضربی گِرِه خورده است که هر کدام حکایتی از پایداری و مبادلات تجاری دارند، اما در میان این بناهای عظیم، بازار تاریخی تبریز جایگاهی منحصر به فرد دارد، نه صرفاً به خاطر معماری باشکوهش بلکه، بیش از هر چیز به سبب نقش محوریاش در حیات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ایران در گذر قرنها.
سخن از بازار تاریخی تبریز، فراتر از شرح یک شاهکار میراث جهانی است؛ سخن از سرچشمه هویت اقتصادی ملت دیار آذربایجان است که همواره نیازمند ارتباط با جهان بوده و تبریز، شهری است که در بستر این بازار عظیم متولد شد، رشد کرد و به جایگاه یک مرکز ثقل در مشرق زمین دست یافت. بنابراین این مجموعه سرپوشیده و به هم متصل، نه فقط محلی برای توزیع کالا بلکه مدرسه تجارت و بنیان نهادهای مدنی بود؛ جایی که نهادهای مردمی و معتمد مردم در دل ساختار تجاری جای گرفت و نظم اجتماعی را شکل داد و انصاف را به همگان آموخت.
بازار تاریخی و جهانی تبریز فراتر از یک فضای داد و ستد اقتصادی، همواره نهادی تاثیرگذار در شکلدهی به مناسبات اجتماعی و فرهنگی این شهر بوده است؛ بازاری که قرنها نبض معیشت مردم آذربایجان را در دست داشته و در بزنگاههای حساس تاریخی، از بحرانهای اقتصادی گرفته تا تحولات اجتماعی، نقش خود را صرفاً در قالب یک مجموعهی صنفی ایفا نکرده، بلکه بهعنوان یک بازیگر مسئولیتپذیر در صحنهی عمومی ظاهر شده و عدل و انصاف را به شهروندان و مسافران به ارمغان آورده است.
نکته جالب توجه در بازار تاریخی تبریز این است که علاوه بر انجام دادوستد امروزی، تمام جنبههای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی خود را حفظ کرده و یک مکتب اقتصادی چندمنظوره و کامل را بهوجود آورده است، حتی مثال معروفی وجود دارد از پیرمردی در بازار تبریز که هر صبح نصف قیمت روز، میوه توت میفروخت، ولی تا پایان روز تمام مغازههای اطراف خالی از مشتری بودند زیرا اکثر مشتریان از این نوع انصاف رضایت داشتند و همان یکبار خرید را به چندین خرید تبدیل میکردند.
تبریز از قدیمالایام علاوه بر یک شهر مذهبی، طلایهدار اقتصاد و تجارت ایران بوده است به طوری که اصناف و کسبهی بازار تاریخی شهر تبریز به صورت افتخاری در مکتب اقتصاد تبریز نقش داشته و ترویج انصاف و انسانیت را سرلوحه امور خود قرار دادهاند و از آن زمان، این بدعت خداپسندانه در خدمت به محرومان و مستضعفان سینه به سینه تا به امروز رسیده و در بطن جوانان بازاری نیز ریشه دوانیده است.
بازار تاریخی تبریز میراث گرانبهایی است که بر پایه اعتماد، انصاف و مسئولیتپذیری نهاده شده و اصناف و کسبه آن از قدیمالایام به حمایت از مستمندان و نیازمندان معروفند. از سوی دیگر این پهنه تجاری تنها یک مرکز تجاری نیست، بلکه تجلی یک مکتب اقتصادی است که طی دهههای متمادی با پیوند عمیق با جامعه شکل گرفته و امروزه به الگویی تبدیل شده است که میتواند در شرایط امروز الهامبخش بازسازی روابط اقتصادی و اجتماعی باشد.
از بطن بازار تاریخی تبریز موسسات خیریه بسیاری تاسیس شدهاند که پیشقراول عدل و انصاف در تجارت بوده و دست و دل بازی را به بسیاری از مردمان سایر بلاد آموختهاند که افتخار بسیار بزرگی برای تبریز و آذربایجان محسوب میشوند؛ زیرا با رسیدگی به وضعیت زندگی و معیشت مردم نیازمند شهر و مسئولیتپذیری در خصوص مقابله با تکدیگری، اولینی دیگر برای تبریز خلق کردهاند. آنهم زمانی که خبری از ارگانهای حمایتگر به شکل امروزی نبود.
بازاریان تبریز ۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای فقرا هزینه کردهاند
مردم تبریز و آذربایجان به حکم دین مبین اسلام در کارهای خیرخواهانه گوی سبقت را از سایر مناطق ایران ربوده و در حوزه تجارت نیز توانستهاند الگوی بزرگی در سطح کشور تبدیل شوند که نظیر آنها در کمتر جامعهای مشاهده شده است.
حسین آذرینسب از جمله معدود بازاریان تبریز است که یک عمر در راستای خدمت به فقرا و محرومان تلاش کرده و کولهباری از تجارب ارزنده در موضوع اهمیت مسئولیتپذیری اصناف و کسبهی اصیل بازار تاریخی تبریز را در چنته دارد.
این نیکمرد در سال ۱۳۲۱ در محله دوهچی کُهنشهر تبریز دیده به جهان گشود. در سال ۱۳۴۱ به خدمت سربازی رفته و دو سال بعد سربازی را به اتمام رسانده است. پدر و پدربزرگش به حرفه تجارت فرش مشغول بودهاند و او نیز پس از اتمام خدمت در رکاب پدر در صنف فرش فعالیت کرده و این امر به صورت متوالی تا سال ۱۳۵۱ شمسی به طول انجامیده و سپس وارد امور خیریه شده است.
میگوید در آن سالها چند تن از افراد خیر، فداکار و از جانگذشته بااصالت بازار تبریز کمر همت بسته و در راستای حمایت از تهیدستان و مبارزه با گدایان حرفهای و غیربومی نسبت به تاسیس موسسه خیریه حمایت از مستمندان تبریز و قرضالحسنه المهدی (عج) در خیابان دارایی اقدام کردند؛ زیرا از گسترش تکدیگری در سطح شهر متنفر و منزجر بودند.
آذرینسب در گفتگو با روابط عمومی اتاق تبریز، تشکیل این موسسه را با دو هدف اصلی جمعآوری متکدیان حرفهای و رسیدگی به وضعیت معیشتی نیازمندان واقعی بیان کرد و گفت: آن زمان وضعیتی پیش آمده بود که پنجشنبه هر هفته جمعی از متکدیان حرفهای از شهرهای دور و نزدیک به یک قهوهخانه در ابتدای میدان کاهفروشان آمده و با تعویض لباس و ملبس شدن به جامه سادات، در سطح معابر به امر شنیع متکدیگری میپرداختند و در بازار فرش نیز، اصناف مبالغی را زیر فرش برخی از حجرهها قرار میدادند تا قبح آن حفظ شود.
وی با اشاره به اینکه در تاسیس موسسه حمایت از مستمندان تبریز در سال ۱۳۵۳ شمسی زندهیاد حاج محمود منیری، حاج مسیب چاروقچی، حاج محمد طرزمی، حاج رحیم گوگردچیان، حاج مختار صدر، حاج خلیل رضایی و حاج عباسعلی فاکر بهعنوان هیئتمدیرهی اولیه نقش داشتند، افزود: این مجموعه در حال حاضر 2700 خانوار را تحت پوشش خود داشته و با 4000 نفر عضو در آزادی زندانیان جرائم مالی، تهیه جهیزیه، تابلو تسلیت مجالس ترحیم، گوشت قربانی، حمایت از فقرا، مساعدت برای بیماران سرطانی، تامین اجارهخانه خانوادههای بیبضاعت و ... مشارکت دارد.
آذرینسب اضافه کرد: تعدادی از بازاریان تبریز علاوه بر اینکه در حوزه تجارت منصفانه پیشگام بوده و شهره عام و خاصاند، در مسائل اجتماعی نیز مسئولیتپذیر هستند، بهطوری که تعدادی از خیرین اصیل تبریزی که بعداً به عضویت هیئت موسسین حمایت از مستمندان درآمدند، در سالهایی که نفت یافت نمیشد، هیزم و زغال در منازل تهیدستان توزیع کرده و ارزاق و اقلام معیشتیشان را نیز در سوز سرما تامین میکردند. کمااینکه هماکنون برخی از خیرین مکتب تبریز در قالب هیئت خیریه جاننثاران و فاطمهالزهرا (س) نیز در تامین جهیزیه زوجهای جوان نقش داشته و در کنار هم خاطرات لذتبخش و به یادماندنی را از دل بازار تاریخی تبریز رقم زدهاند.
این خیر بااصالت تبریزی با اشاره به اینکه در دو سال اخیر ۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای فقرا هزینه شده و ماهانه نیز ۲۰۵ میلیون تومان هزینه تامین نان برای خانوارهای نیازمند جمعآوری میشود، تاکید کرد: عده کثیری از بازاریان اصیل تبریزی از سالهای دور آموختهاند که علاوه بر تامین هزینههای زندگی خود، احساس مسئولیت کرده و در تامین اقلام روزمره نیازمندان و تهیدستان نیز تلاش کنند و تعدادی نیز به انحای مختلف در امر تجارت و معاملات بازار، اصل انصاف را رعایت کرده و حتی به صورت رایگان به خانوادههای مستحق، مساعدت میکنند.
آذرینسب با تاکید بر اینکه مردم آذربایجان شیفته کمک به همنوع و منصف در معامله هستند، تا به مدد ۱۴ موسسه خیریه فعال، در این کُهنشهر متکدی به چشم نخورد، یادآور شد: در دو ماه اخیر و از زمان جنگ ۴۰ روزه، تاجران و اصناف بازار تبریز نیز با دشواریهای زیاد در حوزهی اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، اما باز هم کسبه خیّر، فقرا و محرومان را فراموش نکردهاند.
ارسال نظر