لشکرکشی سعودی به میدان «مین» یمن

«تیمور اَزهری» و «مبشر بخاری» در گزارشی برای رویترز نوشتند، ۶فرد مطلع از این تدارکات گفتند که انتظار می‌رود این عملیات در روزهای آتی آغاز شود. بر همین اساس، یک احتمال این است که نیروهای یمنی مستقر در میدان نبرد (تحت نظارت ریاض) به‌عنوان نیروی زمینی عمل کرده که البته با پشتیبانی هوایی عربستان همراه خواهد بود. این ۶فرد مطلع که خواستند نامشان منتشر نشود به رویترز گفتند، اگرچه ایالات متحده هم‌اکنون اطلاعاتی را برای پشتیبانی از عملیات ریاض در یمن فراهم می‌کند و برخی کشورهای منطقه‌ای و اروپایی نیز عمدتا کمک‌های نظامی تدافعی در اختیار پادشاهی عربستان قرار می‌دهند، اما انتظار نمی‌رود که متحدان عربستان نقش مستقیمی در عملیات رزمی ایفا کنند.

به گفته افراد مطلع، از این برنامه‌ها (که شامل مقامات کشورهای حوزه خلیج‌فارس، مقامات یمنی و دیپلمات‌های غربی هستند) یکی از اهداف کلیدی این حمله برنامه‌ریزی‌شده عربستان، معکوس‌کردن پیشروی‌های سریع حوثی‌هاست. به گفته مقامات کشورهای حوزه خلیج‌فارس و یمن، سعودی‌ها دو گزینه احتمالی را برای این حمله در نظر دارند: یا حمله‌ای با تمرکز محدود بر منطقه اطراف باب‌المندب یا تهاجمی گسترده‌تر که شامل حملات همزمان در جبهه‌های متعدد پیرامون یمن (در استان‌های البیضا، مأرب، تعز و الجوف) می‌شود. این مقامات همگی اظهار کردند که بسته به مقیاس عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰هزار نیروی یمنی برای این تهاجم بسیج شوند.

دیپلمات‌های غربی و یک مقام حوزه خلیج‌فارس گفتند که ریاض به این نتیجه رسیده تا زمانی که حوثی‌ها کنترل باب‌المندب را در دست دارند و از این طریق اهرم فشار جهانی قابل‌توجهی در اختیار دارند، نمی‌تواند وارد مذاکرات صلح جدیدی با آنها شود. آن ۶فرد مطلع نتوانستند زمان دقیقی برای آغاز این تهاجم اعلام کنند، اما برآوردهای آنها بازه‌ای از یک هفته آینده تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل ماه نوامبر را دربرمی‌گرفت. «مایکل راتنی»، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، گفت انتظار دارد که این تهاجم تمرکزی محدود داشته باشد و قطعا از نظر وسعت، بسیار کوچک‌تر از عملیات سال۲۰۱۵ به رهبری عربستان باشد که هدفش درهم‌شکستن کامل شبه‌نظامیان بود. او افزود: «در حالت ایده‌آل، این عملیاتی نسبتا محدود برای بازپس‌گیری مناطق ساحلی و احیای تردد عادی دریایی خواهد بود.»

به نوشته گزارشگران رویترز، آغاز یک عملیات تهاجمی به رهبری عربستان علیه این گروه، کانون تنش جدیدی را در منطقه‌ای رقم خواهد زد. به گفته یکی از دیپلمات‌های غربی، واشنگتن برای پشتیبانی از عملیات هوایی عربستان در یمن، مشاوران نظامی و اطلاعاتی در اختیار این کشور قرار می‌دهد. مقامات پاکستانی نیز اعلام کردند که ترکیه و پاکستان تجهیزات نظامی‌ای را در اختیار این پادشاهی قرار داده‌اند که در یمن مورد استفاده قرار می‌گیرد. یک مقام دولتی پاکستان گفت که این کشور ماه گذشته چهار فروند هواپیمای باری حامل تجهیزاتی شامل سامانه‌های پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و سامانه‌های ضدپهپاد را به عدن، مقر دولت یمن که تحت حمایت عربستان است، ارسال کرد.

به گفته مقام‌های پاکستانی، حوزه خلیج‌فارس و یک دیپلمات غربی، مشاوران نظامی پاکستان نیز برای حمایت از نیروهای یمنی در کنار همتایان سعودی خود در میدان حضور دارند. آنها افزودند که پهپادهای ساخت ترکیه نیز که پیش از آغاز جنگ کنونی توسط عربستان سعودی خریداری شده بودند، بر فراز یمن به‌کار گرفته شده‌اند. به گفته مقامات منطقه‌ای، یکی از دغدغه‌های اصلی پادشاهی عربستان در آغاز تهاجم جدید به یمن، چگونگی حفاظت از تاسیسات نفتی و سایر زیرساخت‌های خود در برابر حملات پهپادی و موشکی حوثی‌هاست. به گفته یک مقام پاکستانی، این کشور بین ۳۰ تا ۴۰هزار نیروی نظامی به عربستان اعزام کرده است تا به دفاع از مرزهای زمینی پادشاهی و همچنین رهگیری پهپادها و موشک‌ها کمک کنند.

به نوشته «اَزهری - بخاری» هرگونه عملیات زمینی در داخل یمن به ائتلافی ناهمگون از گروه‌های رزمی یمنی وابسته خواهد بود؛ گروه‌هایی که عربستان و امارات در مراحل اولیه جنگ داخلی آنها را مسلح و آموزش داده بودند. «محمد الباشا»، تحلیلگر مسائل یمن، گفت: «بسیاری از نیروهای ضد حوثی هنوز برای انجام تهاجم مداومی که برای عقب راندن نیروی نظامی منضبط حوثی‌ها لازم است، سازماندهی یا آمادگی ندارند. آنها هم‌اکنون در حال محک خوردن هستند؛ چراکه حوثی‌ها همزمان در چندین جبهه فشار وارد می‌کنند.» ازسوی‌دیگر، «علی شهابی»، تحلیلگر سیاسی سعودی که دیدگاه‌هایش به مواضع دولت نزدیک است، هشدار داد که نتیجه هرگونه عملیات تهاجمی سعودی‌ها علیه حوثی‌ها، به عملکرد نیروهای زمینی بستگی خواهد داشت.

آیا جنگی تمام‌عیار در راه است؟

به نظر می‌رسد شرایط در یمن همچون میدان «مین» است که هر قدمی می‌تواند به انفجار تبدیل شود. طی شب‌ها و روزهای اخیر مناطق تحت کنترل حوثی‌ها به‌شدت هدف بمباران قرار گرفته است. گفته شده درگیری‌ها در «تعز» شدیدترین درگیری‌های سال‌های اخیر در این سومین شهر بزرگ یمن بوده است. «یوان وارد»، «سعید البطاطی» و «شعیب الموساوا» در گزارشی برای نیویورک‌تایمز نوشتند، حملات هوایی در فاصله پنج‌شنبه‌شب تا صبح جمعه و همچنین از جمعه تا دیروز شنبه صنعا، پایتخت یمن (تحت کنترل حوثی‌ها)، را لرزاند. این حملات نشانه‌های تازه‌ای از لغزش دوباره کشور به‌سوی جنگی تمام‌عیار محسوب می‌شوند.

شبکه تلویزیونی «المسیره» - متعلق به حوثی‌ها - اعلام کرد که حملات به صنعا و دست‌کم سه استان دیگر، تجاوزی از سوی عربستان و متحدانش بود. سرهنگ «عبدالباسط البحر»، از افسران ارتش دولت یمن (تحت حمایت عربستان) اعلام کرد که درگیری‌ها در «تعز» به «درگیری‌های سنگین و همزمان» در ده‌ها جبهه منجر شد. شهر تعز در یک تقاطع استراتژیک میان مناطق شمالی یمن (تحت کنترل حوثی‌ها)، مناطق جنوبی (تحت کنترل دولت) و سواحل دریای سرخ واقع شده است. گسترش نفوذ در این منطقه به حوثی‌ها کمک می‌کند تا دستاوردهای ساحلی اخیر خود را تثبیت کنند و فشار بر نیروهای دولتی در مناطق جنوبی‌تر را افزایش دهند. «هانس گروندبرگ»، نماینده ویژه سازمان ملل در امور یمن، با اشاره به «تشدید قابل‌توجه» درگیری‌ها در تعز، اظهار کرد که دفترش گزارش‌هایی مبنی بر تلفات انسانی، آسیب به زیرساخت‌ها و مسدود شدن جاده‌ها که مانع خروج مردم می‌شود، دریافت کرده است.

یمن که یکی از فقیرترین کشورهای جهان به شمار می‌رود، بر اثر بیش از یک دهه جنگ و فروپاشی اقتصادی ویران شده است. تشدید اخیر درگیری‌ها، بحران انسانی در این کشور را وخیم‌تر کرده است. برنامه جهانی غذا اعلام کرد که در هفته‌های اخیر بیش از ۱۵۰هزار نفر آواره شده‌اند. در مناطق تحت کنترل دولت که توسط این نهاد رصد می‌شوند، نزدیک به سه مورد از هر چهار خانوار قادر به تامین نیازهای غذایی اولیه خود نیستند؛ رقمی که بالاترین میزان ثبت‌شده در سال جاری به شمار می‌رود. آخرین تحولات از یمن حاکی از اخباری ضد و نقیض است. الجزیره از پیشروی نیروهای انصارالله خبر می دهد و الشرق الاوسط از پیشروی نیروهای تحت حمایت عربستان. هر چه باشد، طی ساعات آینده و لحظه انتشار این گزارش ممکن است اتفاقات غیر منتظره ای حاکی از پیشروی یکی از دو گروه اصلی یمن رخ داده باشد.