فرمول ایران برای یمن

در همین رابطه«دنیس سیترینوویچ» کارشناس امنیتی اسرائیلی پیشروی حوثی‌ها را دستاورد استراتژیک بی‌سابقه‌ای برای ایران و انصارالله دانست و گفت که پیشروی مقاومت یمن و کنترل آن بر بیشتر سواحل این کشور و چند جزیره در دریای سرخ، به ایران اهرم فشار بزرگی می‌دهد و تهران این فرصت را خواهد داشت تا هزینه‌های مقابله را برای ایالات متحده بالا ببرد. دویچه وله نیز گزارش داد که انصارالله به ایران اهرم فشار بر عربستان سعودی، اسرائیل و کشتیرانی جهانی را می‌دهد و این مساله با توجه به شرایط کنونی، از اهمیت راهبردی بالایی برای تهران برخوردار است.

در کنار پیروزی‌های متعدد انصارالله؛ نکته دیگری به چشم می‌خورد، شکست مقاومت یمن به سادگی امکان‌پذیر نیست. یک تحلیلگر یمنی نیز در گفت‌وگو با الجزیره با اشاره به حضور انصارالله در مواضع کوهستانی و همچنین ضعف نیروهای تحت حمایت عربستان، گفت که گزینه‌های نظامی علیه انصارالله در حال حاضر محدود بوده و شکست نظامی آن واقع بینانه به نظر نمی‌رسد. ناکامی‌ها و فشارها بر عربستان سبب شد تا این کشور برای توقف انصارالله دست به دامن چین شود. رویترز به نقل از منابع خود گزارش داد که پکن به درخواست ریاض، از ایران خواسته که از نفوذ خود بر انصارالله استفاده کرده و به کاهش درگیری در مسیرهای انرژی‌‌ که خود چین نیز به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان به آن وابسته است، کمک کند. بر اساس گزارش رویترز، تهران نیز در پاسخ اعلام کرده که صلح و ثبات در منطقه به پایان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بستگی دارد. در این شرایط دو موضوع مطرح می‌شود؛ میزان نفوذ ایران بر انصارالله و همچنین نحوه‌ استفاده تهران از این فرصت.

در رابطه با میزان نفوذ و نحوه ارتباط ایران با انصارالله گمانه‌زنی‌های زیادی مطرح است. در حالی‌که برخی انصارالله را تحت نفوذ ایران می‌دانند، عده‌ای دیگر بر این باورند که این گروه به صورت مستقل عمل می‌کند و کاملا تحت نفوذ ایران نیست. رهبران انصارالله نیز در هفته‌های اخیر اعلام کرده‌اند که اقدامات آنها در یمن صرفا یک مساله داخلی است. هرچند که نمی‌توان ارتباط نزدیک ایران و انصارالله را رد کرد، اما این گروه به طور کلی مستقل از ایران عمل می‌کند و دلایل خود را برای اقداماتش دارد. برای مثال این گروه می‌تواند با استفاده از اهرم باب المندب عربستان سعودی را برای رفع محاصره تحت فشار قرار دهد. درحالی‌که برخی گزارش‌ها حاکی از پاسخ منفی ترامپ به عربستان برای درخواست حمله به انصارالله است، تحلیلگر شبکه سی‌ان ان ‌از نشست ترامپ در کمپ دیوید برای بررسی گزینه‌های حمله به یمن خبر داد. در شرایطی که تصمیم ترامپ در این باره مشخص نیست، عربستان می‌کوشد تا از هر طریق ممکن از گسترش بیشتر تنش‌ها جلوگیری کند و درخواست ریاض از پکن خود گواه این مساله است.

از طرفی با افزایش هزینه‌های اقتصادی جنگ علیه ایران، این دیدگاه در میان کشورهای منطقه تقویت شده که مذاکره با تهران دیگر نه صرفا یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ بقا و منافع در منطقه است. یک تحلیلگر مسائل خاورمیانه در رابطه با شرایط کنونی به المانیتور گفت که این وضعیت می‌تواند کشورهای خلیج فارس را به سمت دیپلماسی موازی با تهران سوق دهد و آنها به مرور راهبرد امنیتی گسترده‌تری را در پیش بگیرند که کمتر از گذشته به ایالات متحده متکی باشد.

عربستان از اولین روزهای درگیری در یمن نسبت به حل‌وفصل دیپلماتیک تنش‌ها ابراز آمادگی کرده و تهران نیز در سال ۲۰۱۵ با مطرح کردن پیشنهادی ۴ بندی که شامل: «توقف جنگ، کمک‌های بشردوستانه، گفت‌وگوی یمنی-یمنی و تشکیل دولت فراگیر» می‌شد، سابقه نقش‌‌آفرینی دیپلماتیک را در مساله یمن دارد. اکنون تهران می‌تواند با استفاده از روابط خود با انصارالله و همچنین شرایط منطقه از این اهرم برای تحقق شروط خود استفاده کند، اما آنچه از خود این اهرم مهم‌تر است نحوه استفاده از آن است که به نظر می‌رسد فرمول سیاسی ایران برای یمن می‌تواند به این مساله کمک کرده و به خروج عربستان از بن بست کنونی منجر شود.