فرود بخش ساختمان در فصل جنگ
بر اساس گزارش رصدخانه بازار مسکن، تولید بخش ساختمان در یکسال ۱۴۰۴ به میزان ۱.۴درصد رشد مثبت پیدا کرده بود که عمده این افزایش ارزشافزوده در نیمه دوم پارسال و بهخصوص در زمستان رقم خورد. زمستان سال گذشته تولید بخش ساختمان به میزان ۳.۵درصد رشد مثبت کرد، این میزان افزایش تولید بهخاطر آن بود که احتمالا بخشی از سازندههای بازار مسکن در آن مقطع تحتتاثیر رشد نسبی معاملات خرید آپارتمان و جهش قیمت ملک تصمیم گرفتند پروژههای ناتمام را تکمیل و عرضه کنند.
بخشی از سازندهها هم احتمالا تلاش کردند از این فرصت برای «خروج از تولید مسکن و ساختمان» به پناهگاههای امن اقتصادی در شرایط تورمی و نااطمینانی ناشی از وقایع زمستان مهاجرت کنند. با این حال، بهار امسال که ماه اول آن به «ادامه جنگ ۴۰روزه» گذشت و ماههای بعدی نیز با «تعلیق ناشی از آتشبس و سپس شروع محاصره دریایی» همراه شد، رشد تولید ساختمان ۶.۴ درصد منفی شد. اگرچه سهم ساختمانسازیهای بخشخصوصی در حوزه مسکن حدود ۳۰ درصد یا کمتر از کل ارزشافزوده بخش ساختمان در کارنامه تولید ناخالص داخلی است؛ اما نبض رشد در این بخش انعکاسی از نبض سرمایهگذاری ساختمانی بخشخصوصی میتواند باشد. هنوز آمار جدیدی از تیراژ صدور پروانه ساختمانی و میزان سرمایهگذاری بخشخصوصی در بازار ساخت مسکن مربوط به بهار ۱۴۰۵ منتشر نشده است. اما در دورههای قبلتر جهت رشد این دو شاخص تقریبا همسو با جهت و شیب رشد تولید بخش ساختمان بوده است.
چرا «ساختمان» در فصل «جنگ» نشست کرد؟
بررسیهای رصدخانه بازار مسکن درباره رشد منفی ۶.۴درصدی بخش ساختمان در بهار امسال نشان میدهد، بهدلیل شرایط جنگی و نااطمینانیهای مرتبط با آن نسبت به آینده، عمده تولیدکنندگان و سرمایهگذاران ساختمانی در آن مقطع فعالیتهایشان را متوقف یا دستکم تعلیق کردند. ضمن آنکه در جایی مثل تهران که معمولا وزن حدود ۳۰درصدی در فعالیتها و تحولات بازار مسکن و ساختمان دارد، در ایام جنگ ۴۰روزه تقریبا شرایط مناسبی برای کار و فعالیت با توجه به تعطیلیها وجود نداشت. کارشناسان اقتصادی معتقدند، اثر ریسک جنگ و نااطمینانیهای اقتصادی ناشی از آن برای فعالیتهای ساختمانی بهدلیل «زمانبر بودن پروسه تولید» به مراتب بیشاز سایر بخشهای اقتصادی است. بخش ساختمان در تابستان سال گذشته، یعنی مقطع «جنگ ۱۲ روزه و ماههای بعد از وقوع آن شوک بزرگ»، ۱.۷درصد رشد منفی پیدا کرده بود.