موتور مس‌ روشن شد

کمبود عرضه مس

بازار جهانی مس در ابتدای سپتامبر ۲۰۲۶ در شرایطی متفاوت با سال‌های گذشته قرار گرفته است. قیمت مس در معاملات روز گذشته در محدوده ۱۴ هزار و ۴۰۰ دلار به ازای هر تن قرار داشت؛ سطحی که نشان می‌دهد فلز سرخ همچنان در نزدیکی سقف‌های تاریخی خود معامله می‌شود. قیمت هر پوند مس نیز در محدوده ۶.۶ دلار قرار گرفته و قیمت این فلز نسبت به یک سال قبل بیش از ۴۶ درصد افزایش یافته است.

رشد قیمت مس را نمی‌توان به یک عامل مشخص نسبت داد. مجموعه‌ای از عوامل بنیادی و غیر بنیادی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا فلز سرخ را در چنین سطوحی نگه دارند. در سمت عرضه، نشانه‌های محدودیت تولید از اهمیت بالایی برخوردار است. کاهش تولید برخی معادن بزرگ و افت تولید شرکت‌هایی همچون کودلکو و فری‌پورت، نگرانی‌ها درباره سمت عرضه را افزایش داده است. از سوی دیگر، کاهش تولید مس شیلی به پایین‌ترین سطح فصل دوم طی ۱۹ سال، تصویری از دشواری‌های موجود در سمت عرضه این فلز ارائه می‌دهد.

به این ترتیب، بازار مس در ابتدای سپتامبر بیش از گذشته با یک مساله عرضه‌محور روبه‌رو شده است. افزایش تولید معدنی مس فرآیندی زمان‌بر است و نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین دارد. بنابراین در شرایطی که نگرانی نسبت به عرضه افزایش پیدا کرده، بازار نمی‌تواند به سرعت با افزایش تولید به این نگرانی‌ها پاسخ دهد. همین موضوع یکی از عواملی است که می‌تواند از قیمت مس در سطوح بالای فعلی حمایت کند.

در طرف تقاضا اما شرایط کمی متفاوت است. چین همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس جهان محسوب می‌شود، اما نشانه‌هایی از ضعف تقاضای این کشور دیده می‌شود. با این حال، کاهش موجودی انبارهای چین در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد بازار فیزیکی فلز سرخ همچنان با محدودیت‌هایی مواجه است. بنابراین اگرچه رشد قیمت مس را نمی‌توان صرفا حاصل افزایش مصرف سنتی چین دانست، اما مجموعه عوامل موجود در بازار باعث شده است قیمت این فلز در نزدیکی قله‌های تاریخی باقی بماند.

رشد ۱۲درصدی مس بورسی

داستان مس برای سرمایه‌گذار ایرانی اما در نقطه دیگری جذاب‌تر می‌شود. در بازار داخلی، علاوه بر قیمت جهانی فلز سرخ، نرخ ارز نیز نقش مهمی در تعیین قیمت ریالی مس دارد. قیمت گواهی کاتد مس نشان می‌دهد قیمت این دارایی طی سه روز معاملاتی نخست هفته جاری بیش از ۱۲ درصد افزایش یافته و از مرز ۲.۷‌میلیون تومان عبور کرده است.

این رشد در شرایطی رخ داده که همزمان قیمت دلار در بازارهای مختلف ارز نیز افزایش یافته است. دلار در بازار توافقی از مرز ۱۶۰ هزار تومان عبور کرده و دلار بازار آزاد نیز بیش از ۲۲۰ هزار تومان قیمت می‌خورد. در چنین شرایطی، قیمت جهانی مس پس از تبدیل به ریال، رقم بالاتری را برای بازار داخلی ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، بر اساس قیمت گواهی مس، دلار محاسباتی کاتد حدود ۱۸۷ تا ۱۹۰ هزار تومان قیمت می‌خورد. به این ترتیب، قیمت دلاری مس و نرخ ارز داخلی در کنار یکدیگر، موتور رشد قیمت گواهی کاتد را روشن کرده‌اند. فاصله میان دلار محاسباتی کاتد و دلار توافقی نیز نشان می‌دهد قیمت‌گذاری مس بورسی صرفا با نرخ توافقی توضیح داده نمی‌شود و تحولات قیمت جهانی و نرخ ارز آزاد نیز در شکل‌گیری قیمت آن اهمیت دارند.

این موضوع از آن جهت برای بازار سرمایه اهمیت دارد که شرکت‌های مسی در سمت درآمد خود به قیمت جهانی فلز سرخ و نرخ ارز وابستگی بالایی دارند. بنابراین اگر قیمت جهانی مس در محدوده‌های بالای فعلی باقی بماند و نرخ ارز نیز مسیر صعودی خود را حفظ کند، ارزش ریالی فروش شرکت‌های مسی می‌تواند همچنان تحت حمایت قرار گیرد.

در این میان، حتی با وجود برخی محدودیت‌های صادراتی، قیمت دلار محاسباتی کاتد مس طی هفته اخیر رشد قابل‌توجهی داشته و از دلار توافقی فاصله گرفته است. همین اتفاق باعث شده است بازار گواهی کاتد مس با سرعت بیشتری به تحولات بازار ارز واکنش نشان دهد.

2 copy

رکوردشکنی ارزش معاملات

رشد قیمت مس در بازارهای جهانی و خوش‌بینی سرمایه‌گذاران نسبت به آینده این فلز، تنها عامل فعال‌شدن بازار داخلی نیست. همزمانی این اتفاق با رکوردشکنی دلار در بازار آزاد، توجه بیشتری را به گواهی سپرده کاتد مس جلب کرده است.

به‌طور تاریخی، کاتد مس در بورس کالا با دلاری نزدیک به قیمت بازار آزاد و بالاتر از قیمت دلار توافقی قیمت می‌خورد. بنابراین افزایش نرخ ارز آزاد می‌تواند به طور مستقیم انتظارات فعالان بازار درباره ارزش ریالی مس را تغییر دهد. رشد بیش از ۱۲درصدی قیمت گواهی مس در سه روز معاملاتی نخست هفته نیز در همین چارچوب قابل بررسی است؛ بازاری که به نظر می‌رسد در مقطع فعلی بیش از گذشته تحت تاثیر متغیر ارزی قرار گرفته است.

اهمیت این روند زمانی بیشتر می‌شود که به ارزش معاملات گواهی سپرده کاتد مس نگاه کنیم. ارزش معاملات این گواهی در روز ۱۵ شهریور با ثبت رکوردی جدید و تاریخی، از ۵۰۰‌میلیارد تومان عبور کرد. افزایش همزمان قیمت و ارزش معاملات نشان می‌دهد تحرک بازار صرفا به افزایش قیمت محدود نمانده و جریان معاملات نیز تقویت شده است.

عبور ارزش معاملات از ۵۰۰‌میلیارد تومان را می‌توان نشانه‌ای از افزایش توجه سرمایه‌گذاران به این بازار دانست. به نظر می‌رسد بخشی از تقاضا برای مس، با توجه به رشد نرخ دلار و قیمت جهانی این فلز، در بازار گواهی سپرده کاتد مس در حال افزایش است. در چنین شرایطی، گواهی کاتد علاوه بر اینکه ابزاری برای معامله مس محسوب می‌شود، به‌نوعی بازتابی از همزمانی دو متغیر مهم یعنی قیمت جهانی فلز سرخ و نرخ ارز نیز شده است.

برآیند این دو موج در بازار داخلی به رشد ۱۲درصدی قیمت گواهی کاتد مس طی سه روز معاملاتی نخست هفته منجر شده است. عبور ارزش معاملات از ۵۰۰‌میلیارد تومان نیز نشان می‌دهد این حرکت تنها یک افزایش قیمت ساده نبوده و با افزایش توجه معامله‌گران همراه شده است. بنابراین در شرایط فعلی، موتور مس روشن شده است؛ موتوری که یک طرف آن با قیمت جهانی فلز سرخ و طرف دیگر آن با نرخ ارز داخلی کار می‌کند.