از آینده قیمت بنزین در سناریوهای مختلف تا فشار گرانی بر بازار لوازمالتحریر +فیلم
در «تیتر یک» امروز، سه موضوع مهم اقتصادی و سیاسی را بررسی میکنیم؛ از آینده قیمت بنزین در سناریوهای مختلف تا فشار گرانی بر بازار لوازمالتحریر و کاغذ و اثرگذاری دادههای اشتغال آمریکا بر بازارهای جهانی. در بخش نخست، به این پرسش میپردازیم که قیمت ۱۰ هزار تومانی بنزین آزاد، در مقایسه با روند تاریخی قیمت این کالا چه معنایی دارد و آیا تصمیم دولت برای افزایش قیمت قطعی است یا همچنان در مرحله بررسی قرار دارد. در ادامه، به بازار نوشتافزار در آستانه بازگشایی مدارس میرویم؛ بازاری که همزمان با رشد شدید قیمتها و کاهش قدرت خرید خانوارها روبهروست. در بخش بینالملل نیز گزارش اشتغال آمریکا و اثر آن بر انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو و بازارهای جهانی را بررسی میکنیم و در پایان، به روابط ایران و چین و جایگاه تهران در رقابت فزاینده واشنگتن و پکن بر سر نظم جهانی آینده میپردازیم. با «تیتر یک» شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ همراه باشید.
حداقل قیمت بنزین در سناریوهای مختلف
زمان زیادی از گفتگوی مسعود پزشکیان نمیگذرد که قیمت بنزین آزاد را ۱۰ هزار تومان اعلام کرد. اما این اعلام پس از ماهها کش و قوس اتفاق افتاد و همچنان نیز نمیتوان از اتخاذ حتمی این تصمیم دولت مطمئن بود. روند تصمیمگیری درباره بنزین از سال ۸۳ به بعد تغییر کرد. ذهنیتی که برای چند سال به تغییرات مداوم و سالانه بنزین عادت کرده بود حالا باید خود را در معرض تصمیمات جهشگونه میدید. مدتی لذت از ثبات قیمت و سپس یک جهش و اعتراض اجتماعی. الگوی بنزین در تمامی این سالها ثابت بوده به طوریکه این کالا را تبدیل به یک کالای امنیتی کرده است. حال سوال اینجاست ارقامی که از دل دولت یا سایر جلسات بیرون میآید چقدر با نرخ سال ۸۳ تناسب دارد؟ یا اگر افزایش قیمت مداوم در آن دهه را ادامه دهیم، به نرخ فعلی دولت میرسیم؟ آمارها نشان میدهد نرخ اعلام شده توسط دولت در بازه میانگین افزایش بلندمدت قیمت این کالا قرار گرفته است.
افزایش قیمت لوازم تحریر و کاغذ در آستانه سال تحصیلی جدید
بازار لوازمالتحریر و کاغذ در آستانه بازگشایی مدارس، همزمان با دو فشار جدی مواجه شده است: افزایش شدید قیمتها و کاهش قدرت خرید خانوادهها.
به گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در نشست هماهنگی مدیریت ناترازی انرژی مقرر شد از این پس فقط سخنگوی دولت سیاستها را اعلام و معاون وزیر نفت درباره مسائل فنی بنزین و گازوئیل اظهارنظر کند.
بررسیها نشان میدهد قیمت برخی اقلام لوازمالتحریر نسبت به سال گذشته تا دو برابر افزایش یافته و قیمت بعضی انواع کاغذ نیز در یک سال رشدهای چندصددرصدی را تجربه کرده است. وابستگی بیش از ۸۰ درصدی بازار کاغذ به واردات، نوسانات نرخ ارز و اختلال در تأمین مواد اولیه، از مهمترین عواملی هستند که هزینه تولید و عرضه را بالا بردهاند.
اما مسئله فقط گرانی کالاها نیست. افزایش قیمتها در شرایطی اتفاق افتاده که قدرت خرید خانوارها کاهش یافته و همین موضوع رفتار مصرفکننده را تغییر داده است. خانوادهها یا بخشی از اقلام مورد نیاز را حذف میکنند یا به سراغ کالاهای ارزانتر میروند؛ اتفاقی که میتواند فروش تولیدکنندگان و فروشندگان را نیز تحت فشار قرار دهد.
بررسیهای اکوایران نشان میدهد تهیه یک مجموعه معمولی لوازمالتحریر برای هر دانشآموز میتواند بیش از ۱۵ میلیون تومان هزینه داشته باشد؛ رقمی که هزینههایی مانند لباس فرم، کفش، کیف، کتابهای کمکدرسی و سرویس مدرسه را شامل نمیشود.
در سوی دیگر، تولیدکنندگان داخلی نیز با مشکلاتی مانند ناترازی انرژی، دشواری تأمین مواد اولیه و وابستگی این صنعت به مواد شیمیایی مواجهاند.
به این ترتیب، بازار نوشتافزار در آستانه سال تحصیلی جدید با یک تناقض جدی روبهروست: قیمتها بالا میروند، اما توان خرید مردم پایین میآید؛ ترکیبی که میتواند همزمان تورم و رکود را به بازار تحمیل کند.
دادههای اشتغال آمریکا و تاثیر آن بر بازارهای جهانی
گزارش اشتغال آمریکا در ماه آگوست، معادلات بازار را تغییر داد؛ اما نه بهقدری که تکلیف نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر را روشن کند.
اقتصاد آمریکا در این ماه ۱۶۲ هزار شغل ایجاد کرد؛ رقمی که تقریباً سه برابر پیشبینی ۵۶ هزار نفری اقتصاددانان بود. در بخش خانوار نیز تعداد شاغلان ۵۶۹ هزار نفر افزایش یافت و ۶۸۳ هزار نفر به جمعیت فعال بازار کار اضافه شدند. نرخ مشارکت هم از ۶۱.۴ به ۶۱.۶ درصد رسید.
افزایش جزئی تعداد بیکاران، با وجود افزایش اشتغال، بیشتر به ورود گسترده افراد جدید به بازار کار مربوط میشود و نشانهای از موج اخراج نیست. از سوی دیگر، تعداد افرادی که بهدلیل شرایط اقتصادی ناچار به کار پارهوقت بودند، ۴۱۴ هزار نفر کاهش یافته؛ نشانهای دیگر از بهبود کیفیت اشتغال.
حتی دادههای ماههای قبل نیز بازبینی مثبت شدند؛ اشتغال جولای که پیشتر ۲۳ هزار نفر کاهش اعلام شده بود، اکنون افزایش ۲۱ هزار نفری نشان میدهد.
اما یک نکته مهم باقی است: دستمزد ساعتی در آگوست تنها ۳.۱ درصد نسبت به سال قبل رشد کرده است. بنابراین بازار کار قوی شده، اما فعلاً فشار دستمزدی تازهای ایجاد نکرده است.
واکنش بازارها به همین دلیل «خبر خوب، خبر بد» بود: سهام، طلا و نقره افت کردند، بازدهی اوراق و دلار بالا رفت و احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در سپتامبر دوباره به حوالی ۶۰ درصد رسید.
با این حال، برای تصمیم نهایی فدرال رزرو هنوز یک قطعه مهم پازل باقی مانده: تورم.
روابط ایران و چین از لنز رسانههای جهان
هفته گذشته، دو نشست مهم در سیاست جهانی در دو منطقه کوهستانی برگزار شد؛ نشست وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی گروه G۲۰ در اَشویل آمریکا و نشست سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک قرقیزستان. اما اهمیت این دو نشست فقط به دستورکار رسمی آنها محدود نمیشود؛ بلکه تصویری از رقابت بر سر شکلگیری نظم جهانی آینده ارائه میکنند.
در اَشویل، اختلاف میان آمریکا و متحدان اروپایی و کانادایی بر سر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و همچنین نحوه تنظیم هوش مصنوعی آشکار شد. در بیشکک نیز، برخلاف تصور رایج، سازمان همکاری شانگهای را نمیتوان یک بلوک یکپارچه سیاسی، نظامی یا اقتصادی دانست.
رفتار چین در قبال ایران نمونه روشنی از این رویکرد است. پکن ضمن حفظ روابط راهبردی و اقتصادی با تهران، تمایلی ندارد این رابطه را به معنای قرار گرفتن در یک جبهه مشترک علیه غرب نشان دهد. چین از تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران تبعیت نمیکند، اما همزمان نمیخواهد منافع گستردهترش در اقتصاد جهانی را به خطر بیندازد.
از سوی دیگر، آمریکا نیز برای اثرگذاری تحریمها علیه ایران به همکاری چین نیاز دارد؛ اما فشار بیش از حد بر پکن میتواند به جنگ اقتصادی گستردهتری منجر شود.
حالا نگاهها به اواخر سپتامبر دوخته شده؛ زمانی که شی جینپینگ و ترامپ دیدار خواهند کرد. ایران احتمالاً یکی از موضوعات این مذاکرات خواهد بود؛ جایی که آینده رابطه تهران و پکن ممکن است بخشی از معامله بزرگتر واشنگتن و پکن شود.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
