چرا روند قیمت کالاها در هفته گذشته صعودی شد؟
رد پای دلار در تالار نقرهای
افزایش نرخ دلار
یکی از مهمترین محرکهای افزایش قیمت در بورس کالا را باید در سمت هزینه جستوجو کرد. بسیاری از محصولات صنعتی و پتروشیمی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز و قیمتهای جهانی اثر میپذیرند. زمانی که نرخ ارز مبنای معاملات افزایش پیدا میکند، قیمت ریالی مواد اولیه و محصولات نیز با فاصلهای کوتاه تحت فشار قرار میگیرد.
این اثر در گروه پتروشیمی بیش از سایر بخشها قابل مشاهده است. پلیمرها در هفته مورد بررسی اغلب افزایشی بودند و برخی گریدها رشد قابلتوجهی را ثبت کردند. پلیاتیلن سبک خطی با رشد حدود ۱۰ درصدی در صدر این گروه قرار گرفت و پلیاتیلن سنگین فیلم نیز نزدیک به ۹ درصد افزایش قیمت داشت. با این حال، نمیتوان تمام این رشد را به افزایش نرخ ارز نسبت داد. قیمت جهانی محصولات، میزان عرضه تولیدکنندگان و شدت رقابت خریداران در بورس کالا نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند. به همین دلیل است که حرکت محصولات پتروشیمی در یک مسیر واحد قرار نگرفته است. استایرن منومر نیز نمونهای متفاوت در این گروه بود. قیمت این محصول برخلاف روند غالب پتروشیمیها با افت شدید مواجه شد.
تقاضا در بخش پاییندستی فولاد
در بازار فولاد، روند معاملات منسجمتر بود. قیمت مواد اولیه و محصولات میانی زنجیره افزایش یافت و این رشد در محصولات نهایی شدت بیشتری پیدا کرد. شمش فولاد و اسلب حدود ۳ درصد بالا رفتند، درحالیکه آهن اسفنجی رشد بیشتری را تجربه کرد. در پاییندست نیز میلگرد با رشد حدود ۷ درصدی مواجه شد.
این الگو نشان میدهد که فشار هزینه در زنجیره فولاد در حال حرکت از بالادست به سمت محصولات نهایی است. افزایش قیمت سنگآهن، آهن اسفنجی و شمش، هزینه تمامشده تولیدکنندگان را بالا میبرد و در صورت همراهی تقاضا، امکان انتقال این افزایش هزینه به قیمت محصولات نهایی فراهم میشود.
در این میان، ورق گالوانیزه با رشد حدود ۱۲ درصدی یکی از مهمترین افزایشهای قیمتی هفته را به ثبت رساند. رشد بیشتر محصولات پاییندستی نسبت به شمش، میتواند نشانهای از نقش پررنگتر تقاضا و رقابت در این بخش از بازار باشد.
از سوی دیگر، تغییر سازوکار تعیین قیمت پایه برخی محصولات فولادی نیز میتواند در رفتار قیمتها موثر باشد. بنابراین رشد قیمت در بازار فولاد را باید حاصل ترکیبی از افزایش هزینه مواد اولیه، شرایط عرضه و تقاضا و سازوکار قیمتگذاری در بورس کالا دانست.
تاخت و تاز در تالار نفتی
در رینگ فرآوردههای نفتی نیز افزایش قیمتها چشمگیر بود. لوبکات سبک حدود ۹ درصد و وکیوم باتوم حدود ۸ درصد افزایش قیمت داشتند. لوبکات سنگین نیز با رشد دو رقمی همراه شد. به عبارت بهتر مواد اولیه تولید روغن پایه و قیر روند افزایشی داشته است. روغن پایه در دادوستدهای هفته گذشته رشدی مشابه با لوبکات داشت تا حاشیه سود خود را پایدار نگه دارد.
محصولات این گروه به دلیل ارتباط نزدیک با نفت خام، فرآوردههای پالایشی و نرخ ارز، حساسیت بالایی نسبت به تحولات بازارهای جهانی دارند. از این رو، افزایش قیمت آنها را میتوان بخشی از همان فشار هزینهای دانست که در بازار فولاد و پتروشیمی نیز مشاهده میشود. البته در این بخش نیز میزان عرضه و نیاز صنایع پاییندستی اهمیت دارد. زمانی که تقاضای صنایع تولیدی برای خوراک و مواد اولیه بالا باشد، کوچکترین محدودیت در سمت عرضه میتواند به رقابت بیشتر در تالار معاملات و افزایش قیمت منجر شود.
جزیره آرام بازار کالا
در مقابل موج افزایشی بازارهای صنعتی، قیمت سیمان تقریبا بدون تغییر باقی ماند. نرخ انواع سیمان پرتلند در معاملات هفته تغییر محسوسی نداشت و برخی گریدها تنها رشد جزئی را تجربه کردند. این رفتار متفاوت را باید در ساختار بازار سیمان جستوجو کرد. سیمان برخلاف مس، محصولات پتروشیمی یا فرآوردههای نفتی، وابستگی محدودی به قیمت جهانی دارد و بخش عمده بازار آن بر پایه تولید و مصرف داخلی شکل میگیرد که با توجه به شرایط رکوردی انتظار میرود، تقاضا برای این محصول کاهش یابد.
از سوی دیگر، ظرفیت تولید داخلی سیمان و شرایط عرضه نیز اجازه نمیدهد هر افزایش هزینهای بهسرعت در قیمت نهایی منعکس شود. در نتیجه، در شرایطی که کالاهای ارزی بورس کالا با موج افزایش قیمت مواجه شدهاند، سیمان همچنان در محدودهای باثباتتر حرکت میکند.
