بیمه در برابر سنگین‌ترین آزمون دهه
دنیای اقتصاد : جنگ‌های اخیر برای صنعت بیمه تنها به معنای افزایش حجم خسارت‌ها نبود. این بحران، توان صنعت بیمه در ایفای نقش حمایتی را نیز به آزمون گذاشت و همزمان بخشی از چالش‌های قدیمی این صنعت را دوباره به سطح سیاستگذاری آورد. از پرداخت خسارت خودروها، شناورها و هواپیماها گرفته تا تسویه وام‌های دارای پوشش بیمه عمر، بیمه‌گران در ماه‌های اخیر بخشی از تعهدات خود را در شرایطی متفاوت از روال عادی بازار اجرا کردند. در عین حال، نشست اخیر رئیس کل بیمه مرکزی با اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس نشان داد که بحث آینده صنعت بیمه دیگر تنها به پرداخت خسارت محدود نیست و اصلاح ساختار بیمه درمان، کاهش تصدی‌گری دولت و تقویت نقش بیمه‌های بازرگانی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
موسی رضایی، رئیس کل بیمه مرکزی، در این نشست اعلام کرد که تاکنون یک‌هزار و ۴۱۹ فقره وام دارای پوشش بیمه عمر مانده بدهکار مربوط به شهدای جنگ‌های اخیر، به ارزش یک‌هزار‌میلیارد ریال از سوی صنعت بیمه تسویه شده و ۱۸۳ مورد دیگر نیز در حال پیگیری است. در بخش خسارت‌های جنگی نیز طبق اعلام او، از مجموع ۴۲هزار خودروی آسیب‌دیده، خسارت بیش از ۳۰هزار خودرو به ارزش ۳هزار و ۵۰۰میلیارد تومان پرداخت شده است.
در بخش حمل‌ونقل نیز ارقام قابل‌توجه است. آمارها نشان می‌دهد که میزان خسارت واردشده به هواپیماها ۱۱۲میلیون دلار بوده که بیش از ۳۳میلیون دلار آن پرداخت شده است. در بخش کشتی نیز خسارت به ۱۴۰میلیون دلار رسیده و ۹۰میلیون دلار آن به زیان‌دیدگان پرداخت شده است. این ارقام نشان می‌دهد که بحران جنگی برای صنعت بیمه، علاوه بر خسارت‌های خانوار و خودرو، تعهدات سنگین ارزی در بخش‌های بزرگ اقتصادی نیز ایجاد کرده است.
نسخه جدید مجلس برای درمان
با این حال، فاصله میان پرداخت خسارت و حل مسائل ساختاری همچنان قابل‌توجه است. صنعت بیمه در حالی بخشی از تعهدات خود در جنگ را ایفا کرده که پیش از این نیز با چالش‌هایی مانند ناترازی برخی شرکت‌ها، عوارض تحمیلی و محدودیت منابع روبه‌رو بوده است. از این منظر، افزایش تعهدات بیمه‌گران بدون توجه به توان مالی آنها می‌تواند در بلندمدت ظرفیت صنعت برای ایفای نقش حمایتی را کاهش دهد.
در همین نقطه، موضوع اصلاح ساختار بیمه درمان دوباره مطرح شد. رضایی معتقد است یکپارچه‌سازی خدمات درمانی و سلامت کشور اهمیت ویژه‌ای دارد و واگذاری اختیارات کامل بیمه‌گری به بیمه‌های بازرگانی می‌تواند بخشی از مشکلات موجود را برطرف کند. او همچنین خودگردانی بیمارستان‌ها و کاهش تصدی‌گری دولت در حوزه سلامت را از راهکارهای قابل بررسی دانست.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نیز بر ضرورت ایجاد و تقویت بیمه تکمیلی فراگیر تاکید کرده است. علی بابایی کارنامی، صنعت بیمه را یکی از شاخص‌های بنیادی کشور در زندگی و معیشت مردم دانست و گفت راه‌اندازی و تقویت سیستم بیمه تکمیلی فراگیر می‌تواند به رقابت‌های ناسالم پایان دهد. او همچنین از آمادگی مجلس برای اصلاح قوانین و تدوین مقررات جدید در این حوزه خبر داد.
در کنار اصلاح نظام درمان، مساله منابع صنعت بیمه نیز اهمیت دارد. محسن پورکیانی، دبیرکل سندیکای بیمه‌گران ایران، در این نشست نسبت به عوارض تحمیلی به شرکت‌های بیمه انتقاد کرد و گفت شرکت‌های بیمه نباید به ابزار تامین بودجه کشور تبدیل شوند. به گفته او، این عوارض در نهایت می‌تواند به سبد اقتصادی و معیشتی مردم لطمه بزند.
به این ترتیب، جنگ اخیر را می‌توان یکی از مهم‌ترین آزمون‌های صنعت بیمه در سال‌های اخیر دانست. این آزمون هم ظرفیت حمایتی این صنعت را نشان داد و هم نقاط ضعف آن را برجسته کرد. اکنون مساله فقط تکمیل پرداخت خسارت‌های باقی‌مانده نیست. اگر قرار است بیمه‌های بازرگانی نقش بزرگ‌تری در حوزه سلامت و پوشش ریسک‌های اقتصادی و اجتماعی بر عهده بگیرند، باید همزمان ظرفیت مالی شرکت‌ها، ثبات مقررات و امکان سرمایه‌گذاری آنها نیز تقویت شود. در غیر این صورت، افزایش مسوولیت‌های صنعت بیمه بدون تقویت منابع، می‌تواند فاصله میان انتظارات از این صنعت و توان واقعی آن را بیشتر کند.
