ایست شاخص در آستانه مرز مهم

معاملات روز سه‌شنبه بورس تهران با افزایش تقاضا و برتری نسبی خریداران آغاز شد. شاخص کل در دقایق ابتدایی معاملات در مسیر صعودی قرار گرفت و توانست خود را تا سطح ۵‌میلیون و ۹۲۰هزار واحدی بالا بکشد. با این حال، این مسیر صعودی در ادامه روز بدون وقفه باقی نماند و افزایش عرضه‌ها موجب شد شاخص کل برای دقایقی کانال ۵‌میلیون و ۹۰۰هزار واحدی را نیز از دست بدهد. 

رفتار شاخص در ادامه معاملات اما بار دیگر تغییر کرد. از حوالی ساعت ۱۰، گروه جدیدی از خریداران وارد بازار شدند و افزایش تقاضا در نمادهای مختلف، شاخص کل را بار دیگر در مسیر صعودی قرار داد. نتیجه این موج خرید، پیشروی دماسنج اصلی بازار تا سطح ۵‌میلیون و ۹۷۰هزار واحد بود؛ سطحی که بالاترین ارتفاع شاخص در معاملات روز گذشته محسوب می‌شد و فاصله شاخص با مرز تاریخی و روانی ۶‌میلیون واحد را به حداقل رساند. با این حال، هرچه معاملات به ساعات پایانی نزدیک‌تر شد، شدت عرضه‌ها نیز افزایش یافت. فروشندگان بار دیگر دست بالا را در بخش‌هایی از بازار به دست گرفتند و شاخص کل از سقف روزانه خود فاصله گرفت. در نهایت، نماگر اصلی بازار سهام با رشد ۰.۸۴درصدی در سطح ۵‌میلیون و ۹۴۷هزار واحد به کار خود پایان داد.  شاخص هموزن نیز در معاملات روز گذشته عملکرد مثبتی داشت و با افزایش ۰.۵۵درصدی، در سطح یک‌‌میلیون و ۶۷۳هزار واحد ایستاد. با وجود رشد هر دو نماگر اصلی بازار، ترکیب پایانی نمادها از افزایش عرضه در کلیت بازار حکایت داشت؛ به‌طوری‌که در پایان معاملات، ۵۲درصد از نمادها در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۴۸درصد دیگر با کاهش قیمت سهام خود، معاملات را به پایان رساندند.

 مرز جدید ذهنی بازار

رفتار معامله‌گران در روز سه‌شنبه را می‌توان تا حد زیادی در چارچوب واکنش بازار به نزدیکی شاخص کل به یک سطح رند و روانی تحلیل کرد. پس از رشدهای اخیر و نزدیک شدن شاخص به کانال ۶‌میلیونی، بخشی از سرمایه‌گذاران ترجیح دادند سود کسب‌شده در روزها و هفته‌های گذشته را شناسایی کنند. همین موضوع موجب شد در مقاطع مختلف معاملات، عرضه‌ها افزایش یابد و شاخص نتواند فاصله خود با مرز ۶‌میلیون‌واحدی را حفظ کند.  در گزارش روز گذشته «دنیای اقتصاد» تحت عنوان «یک گام تا شاخص ۶‌میلیونی» اشاره شد: یکی از مهم‌ترین نقاط پیش روی بورس تهران، مرز ۶‌میلیون‌واحدی شاخص کل است؛ سطحی که از منظر تحلیل تکنیکال یا متغیرهای بنیادی لزوما دارای یک ویژگی ذاتی نیست، اما از حیث روان‌شناسی بازار می‌تواند اهمیت قابل‌توجهی پیدا کند. اعداد رند معمولا برای ذهن انسان از اهمیت بیشتری برخوردارند. به همین دلیل، سرمایه‌گذاران در بسیاری از بازارهای مالی، سطوحی مانند ۱‌میلیون، ۲‌میلیون، ۵‌میلیون یا ۶‌میلیون واحد را به‌ عنوان نقاط مرجع ذهنی در نظر می‌گیرند. نزدیک شدن شاخص کل به ۶‌میلیون واحد می‌تواند این سطح را به یک مرز روانی برای فعالان بازار تبدیل کند.  همین سناریو در معاملات روز سه‌شنبه محقق شد. با نزدیک شدن شاخص کل به ارتفاع ۶‌میلیونی، موجی از عرضه‌ها در کلیت بازار سهام شکل گرفت و دماسنج اصلی بازار را از سقف روزانه خود عقب راند. افزایش عرضه‌ها در شرایطی رخ داد که شاخص کل تا سطح ۵‌میلیون و ۹۷۰هزار واحد پیشروی کرده بود و تنها حدود ۳۰هزار واحد با فتح کانال جدید فاصله داشت. البته واکنش بازار به این سطح را نمی‌توان صرفا به‌عنوان نشانه‌ای منفی تعبیر کرد. شناسایی سود پس از یک دوره رشد و افزایش عرضه در نزدیکی یک مرز مهم، می‌تواند بخشی طبیعی از فرآیند معاملاتی بازار باشد. آنچه در روزهای آینده اهمیت بیشتری خواهد داشت، توان تقاضا برای جذب عرضه‌های موجود و حفظ شاخص در سطوح کنونی است.

 آزمون بزرگ خریداران

یکی دیگر از نکات قابل‌توجه معاملات روز گذشته، افزایش ارزش دادوستدها بود. ارزش معاملات خرد بازار سهام به حدود ۴۸هزار و ۷۰۰‌میلیارد تومان رسید که نشان‌دهنده حجم بالای جابه‌جایی سهام میان خریداران و فروشندگان در محدوده فعلی شاخص است. نزدیک شدن بازار به مرز ۶‌میلیون‌واحدی، بر شدت فعالیت معامله‌گران افزوده و باعث شده است عرضه و تقاضا در سطوح بالاتری با یکدیگر مواجه شوند.  در مقابل، حدود یک‌ همت سرمایه توسط سرمایه‌گذاران حقیقی از بازار سهام خارج شد. این خروج پول را نیز می‌توان در کنار افزایش عرضه‌ها و شناسایی سود بخشی از معامله‌گران ارزیابی کرد. به بیان دیگر، بخشی از سرمایه‌گذاران پس از رشد اخیر قیمت‌ها و در آستانه برخورد شاخص با مرز ۶‌میلیونی، ترجیح داده‌اند از موقعیت‌های خرید خود خارج شوند. 

اکنون مهم‌ترین آزمون پیش روی بورس تهران، نحوه مواجهه بازار با مرز ۶‌میلیون‌واحدی است. اگر شاخص کل بتواند این سطح روانی را به سمت بالا بشکند و در ادامه معاملات، خود را در بالای این مرز تثبیت کند، می‌توان به تداوم روند صعودی در تالار شیشه‌ای امیدوار بود. عبور موفق از چنین سطحی می‌تواند گروه جدیدی از خریداران را نیز به بازار سهام وارد کند و بر قدرت تقاضا بیفزاید.  بورس تهران در سال جاری توانسته عملکرد بهتری نسبت به بازارهای رقیب از جمله ارز، طلا و سکه به ثبت برساند و در صدر جدول بازدهی بازارهای دارایی قرار گیرد. حالا با نزدیک شدن شاخص کل به کانال ۶‌میلیونی، بازار سهام وارد مرحله تازه‌ای از مسیر صعودی خود شده است؛ مرحله‌ای که در آن، قدرت خریداران برای عبور از یک مرز مهم روانی و توان بازار برای جذب عرضه‌های ناشی از شناسایی سود، مسیر کوتاه‌مدت بورس را مشخص خواهد کرد.