بازآرایی مسیر تجارت با اوراسیا

وزیر صنعت، معدن و تجارت برای شرکت در نشست شورای بین دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا به قرقیزستان سفر کرد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت صمت، سید محمد اتابک ضمن حضور در نشست شورای بین دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا با روسای دولت‌ها و رئیس هیات‌مدیره کمیسیون اقتصادی اوراسیا نیز به صورت جداگانه دیدار خواهد کرد. نشست شورای بین‌دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یکی از نشست‌های اصلی اجرایی در ساختار اتحادیه اقتصادی اوراسیا است؛ اتحادیه‌ای منطقه‌ای که با هدف همگرایی اقتصادی، تسهیل تجارت، کاهش موانع گمرکی و هماهنگی سیاست‌های اقتصادی میان اعضا شکل گرفته است. این نشست برای پیشبرد همکاری اقتصادی، حل مسائل اجرایی و تسریع یکپارچگی اقتصادی بین کشورهای عضو اوراسیا برگزار می‌شود. پیش از این در ششم خردادماه امسال، وزیر صنعت، معدن و تجارت، به نمایندگی از مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، برای شرکت در پنجمین مجمع اقتصادی اوراسیا به شهر «آستانه» پایتخت قزاقستان سفر کرده بود.

ایران، شریک راهبردی اوراسیا

سید محمد اتابک در نشست شورای بین‌دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا ضمن ابلاغ پیام دکتر محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با اشاره به تحولات اخیر منطقه اظهار کرد: حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و بمباران زیرساخت‌های شهری و غیرنظامی، آموزشی، درمانی و دارویی از جمله بمباران هدفمند و عامدانه زیرساخت‌های حیاتی حمل‌ونقلی، انرژی و صنعتی و تخریب آنها نه تنها جنایت جنگی علیه مردم ایران بود، بلکه باعث اختلال در تولید، صادرات و ناامن شدن کریدورهای ترانزیتی و مسیرهای انتقال کالا و انرژی در کل منطقه شده است. این کریدورها به‌عنوان شریان‌های حیاتی منطقه عمل می‌کنند و نقش کلیدی در تسهیل تجارت و توسعه و رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال، کاهش فقر و شکاف طبقاتی و افزایش ثبات سیاسی کشورها ایفا می‌کنند.

وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران به سازوکارها و چارچوب‌های همکاری چندجانبه منطقه‌ای که توسط کشورهای منطقه و بدون وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای شکل می‌گیرد، باور دارد گفت: همگرایی اقتصادی و همکاری‌های بلندمدت منطقه‌ای کلید رشد پایدار و رفاه مشترک کشورهای منطقه است. وی عنوان کرد: تلاش ما همواره بر این است که عضو و شریکی موثر و قابل اتکا در ترتیبات و بلوک‌های منطقه‌ای باشیم. حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در ترتیباتی همچون سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، بریکس، سازمان همکاری‌های اقتصادی هشت کشور در حال توسعه (D-۸)، مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیا ACD، اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند (آیورا - IORA) و سازمان همکاری شانگهای شاهدی بر این مدعا است. وزیر صمت تاکید کرد: بی‌تردید، در این بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران دارد و موافقت‌نامه تجارت آزاد فیمابین و کسب موقعیت ناظر در این اتحادیه، نشانه‌ای از اراده طرفین برای همکاری موثر و مولد در فعالیت‌های این نهاد مهم اقتصادی در این پهنه جغرافیایی است.

حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در عالی‌ترین نشست‌های اتحادیه اقتصادی اوراسیا نشان‌دهنده عزم و اراده ما در گسترش مناسبات تجاری و اقتصادی فیمابین با هر پنج عضو اتحادیه و اعضای ناظر است. وی با اشاره به حضور ایران در نشست‌های سران و شورای بین دولتی (نشست نخست‌وزیران) اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: امسال وزارت صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران در همکاری با کمیسیون اقتصادی اوراسیا، دومین کمیته مشترک و همچنین دومین نشست کارگروه بررسی موانع فنی در تجارت (ذیل بند ۱۰ ماده ۴.۷ موافقت‌نامه) را در تهران برگزار خواهند کرد و آخرین وضعیت اجرای موافقت‌نامه و چالش‌های موجود را بررسی خواهند کرد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های موافقت‌نامه تجارت آزاد میان جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، توسعه همکاری‌های صنعتی و تجاری، تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تسریع پروژه راه‌آهن رشت ـ آستارا و تدوین نقشه راه جامع همکاری‌های دو کشور تاکید کرد. اتابک در دیدار با الکسی اورچوک معاون نخست‌وزیر روسیه ضمن با اشاره به روند رو به رشد مبادلات تجاری ایران و روسیه طی سه سال گذشته، اظهار کرد: با وجود افزایش قابل‌توجه حجم تجارت میان دو کشور، ظرفیت‌های گسترده همکاری‌های اقتصادی، صنعتی و سرمایه‌گذاری ایجاب می‌کند که سطح روابط تجاری تهران و مسکو به مراتب فراتر از وضعیت کنونی ارتقا یابد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین پیشرفت‌های حاصل شده در حوزه رفع موانع بانکی، حمل‌ونقل و لجستیک را از دستاوردهای مهم همکاری‌های دو کشور برشمرد و گفت: فعال شدن پیام‌رسان بانکی مشترک، گسترش روابط کارگزاری میان بانک‌های تجاری، حرکت به سمت نهایی‌سازی پیمان پولی میان بانک‌های مرکزی ایران و روسیه و اتصال شبکه‌های پرداخت «شتاب» و «میر»، زمینه تسهیل مبادلات تجاری با استفاده از ارزهای ملی را فراهم کرده است. وی همچنین بر عملیاتی شدن کامل اتصال سامانه‌های بانکی و پیام‌رسان‌های مالی دو کشور، توسعه تولید مشترک قطعات صنعتی، تجهیزات نیروگاهی، ماشین‌آلات و خودروهای سنگین، ایجاد گمرک واحد دیجیتال، راه‌اندازی کریدور سبز گمرکی و کاهش زمان ترخیص کالاها، تسریع پروژه راه‌آهن رشت ـ آستارا، توسعه ناوگان حمل‌ونقل دریایی و سایر موارد تاکید کرد.

اتابک، آمادگی وزارت صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران را برای تدوین و به‌روزرسانی نقشه راه جامع همکاری‌های صنعتی و تجاری دو کشور و تشکیل کارگروه مشترک صنعتی، معدنی و تجاری اعلام و ابراز امیدواری کرد: با اجرای این برنامه‌ها، فصل جدیدی از همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو در حوزه‌های صنعت، معدن، تجارت و سرمایه‌گذاری رقم بخورد. در ادامه این دیدار، الکسی اورچوک معاون نخست‌وزیر روسیه بر توسعه ظرفیت‌های تجاری و صنعتی بین دو کشور تاکید کرد.

گسترش همکاری‌های تجاری و معدنی با قرقیزستان

وزرای صمت ایران و اقتصاد قرقیزستان در دیدارهای دوجانبه، بر توسعه مبادلات تجاری، سرمایه‌گذاری مشترک، گسترش همکاری‌های صنعتی، معدنی، انرژی، حمل‌ونقل و مناطق آزاد، با هدف ارتقای سطح روابط اقتصادی دو کشور پرداختند. در دیدار وزیر صنعت، معدن و تجارت با «صدیکوف» وزیر اقتصاد قرقیزستان دو طرف با تاکید بر ظرفیت‌های گسترده همکاری‌های اقتصادی، بر توسعه مناسبات تجاری و سرمایه‌گذاری در چارچوب پیمان‌های منطقه‌ای از جمله اتحادیه اقتصادی اوراسیا و سازمان همکاری شانگهای تاکید کردند. همچنین دو طرف بر توسعه تولیدات مشترک با هدف صادرات به بازار کشورهای ثالث، افزایش همکاری در حوزه صادرات محصولات دانش‌بنیان، دارو و تجهیزات پزشکی، گسترش همکاری میان مناطق آزاد و توسعه سرمایه‌گذاری در بخش‌های صنعت و معدن تاکید کردند.

در بخش معدن و انرژی نیز با اشاره به ظرفیت‌های معدنی قرقیزستان، آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری در اکتشاف، استخراج، فرآوری و ارائه خدمات فنی و مهندسی، نوسازی صنایع معدنی و انتقال دانش فنی اعلام شد. در بخش حمل‌ونقل و ترانزیت نیز دو طرف بر فعال‌سازی مسیر ریلی بندرعباس–اوش، برقراری پرواز مستقیم، کاهش هزینه‌های ترانزیت و تکمیل کریدورهای منطقه‌ای تاکید کردند. همچنین بر اهمیت مشارکت در طرح «یک کمربند–یک جاده» و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ترانزیتی ایران برای اتصال قرقیزستان به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی تاکید شد. همچنین توسعه زیرساخت‌های بانکی، لجستیک و حمل‌ونقل، برگزاری کمیته مشترک بانکی، استفاده از ارزهای ملی، ایجاد صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری و بهره‌گیری از روش‌های نوین تامین مالی، از دیگر موضوعات مورد توافق طرفین بود.

تقویت تجارت اتحادیه اوراسیا با چین و ایران در اولویت است

میخائیل میشوستین در نشست شورای بین‌دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا که در چولپون آتا قرقیزستان برگزار شد، با تاکید بر اهمیت به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در لجستیک و حمل‌و‌نقل کالا، این موضوع را تسهیل‌کننده افزایش گردش مبادلات تجاری خواند. وی گفت:‌ سال ۲۰۲۵ میلادی تقریبا همه کالاهای حمل‌شده از طریق مسیر ریلی بین روسیه و بلاروس با استفاده از اسناد الکترونیک انجام شد؛ ما همچنان با قزاقستان در حال پیشرفت در این زمینه هستیم، هرچند این رقم با ۸۱درصد کمی کمتر است.

میشوستین خاطرنشان کرد: استفاده از اسناد الکترونیک در مبادلات کالا بین کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، عملیات تجاری را به‌طور قابل‌توجهی ساده می‌کند و رویه‌های اداری را سرعت می‌بخشد؛ ما به پیشرفت در این زمینه ادامه خواهیم داد. وی ادامه داد: ادامه کار در این زمینه برای تقویت همکاری تجاری و اقتصادی چه در داخل اتحادیه و چه با شرکای خارجی، در درجه اول با جمهوری خلق چین، جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای دوست، بسیار مهم است.

نخست‌وزیر روسیه گفت:‌ امروز شاهد پویایی مثبت در شاخص‌های اقتصاد کلان در کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا هستیم و در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، تولید ناخالص داخلی و حجم تولیدات صنعتی، کشاورزی و خرده‌فروشی کشورهای عضو افزایش یافته است. وی اظهار کرد: حجم تجارت روسیه با دیگر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در این مدت ۱۰درصد افزایش یافته است. میشوستین با تاکید بر اینکه اتحادیه اقتصادی اوراسیا با موفقیت در حال توسعه است، گفت:‌ جریان تجارت داخلی بین کشورهای ما به ۷.۵تریلیون روبل رسیده است.