نوک کوه یخ
برای مقایسه، بد نیست بدانیم صنعت نفت و گاز در سال گذشته تنها ۵۷۰میلیارد دلار در بخش اکتشاف و استخراج سرمایهگذاری کرده است. با این حال، از جنبهای دیگر، دادهها یا دستکم تراشههایی که دادهها روی آنها ذخیره و پردازش میشوند هنوز فرسنگها از نفت عقبتر است. پردازندههای گرافیکی (GPU) نقش بسیار ناچیزی در بازارهای مالی ایفا میکنند. درست است که در سازوکار برخی وامها از این تراشهها بهعنوان وثیقه استفاده میشود؛ اما قیمتگذاری و فروش مجدد آنها همچنان دشوار است. عملا هیچ بازاری برای «مشتقات مالی پردازندههای گرافیکی» وجود ندارد؛ ابزارهایی که به معاملهگران اجازه میدهد ریسکها (مانند خطر سقوط ناگهانی قیمت) را بستهبندی و منتقل کنند.
از این رو، تراشهها و قدرت پردازشی حاصل از آنها (Compute)، درست مانند نفت، مسکن و بیشمار داراییهای دیگر در گذشته، آمادهاند تا توسط والاستریت «مالیسازی» شوند. موج جدیدی از نوآوران امید دارند که دقیقا همین مسیر را بپیمایند. برای نمونه، شرکت فناورانه مالی «وانکرونوس» (OneChronos) را در نظر بگیرید که در سال۲۰۱۶ با هدف افزایش کارآیی در معاملات سهام تاسیس شد. این شرکت قصد دارد تا ماه ژوئن بازاری را برای قدرت پردازشی راهاندازی کند که در آن دستههایی از خدمات پردازشی به حراج گذاشته میشوند. وانکرونوس در این مسیر با شرکت «آکشنومیکس» (Auctionomics) همکاری کرده که توسط پل میلگروم (Paul Milgrom)، برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۰، همبنیانگذاری شده است. همچنین شرکت «اورن» (Ornn) شاخصی را برای ردیابی قیمت تراشهها از جمله مدل محبوب H۱۰۰ انویدیا، راهاندازی کرده است.
این استارتآپ قصد دارد ابزارهای «اختیار فروش» (Put Options) را نیز عرضه کند؛ قراردادهای مشتقی که در صورت افت شدید قیمت تراشههای فیزیکی، خسارت خریدار را جبران میکنند. در نهایت، ترکیب شاخصهای مرجع معتبر و بازارهای نقدشونده مشتقات مالی میتوانند از اوراق بهاداری پشتیبانی کند که وثیقه آنها سبدی از پردازندههای گرافیکی است؛ درست مانند اوراقی که پشتوانهشان مجموعهای از وامهای فردی است. کمتر سرمایهگذاری پیدا میشود که دانش دقیقی از وضعیت مصرفکنندگان کالیفرنیا یا بازار املاک اداری اوهایو داشته باشد؛ اما با این حال بسیاری از آنها اوراق بهادار متکی به بدهی کارتهای اعتباری و وامهای رهن تجاری را با اشتیاق خریداری میکنند.
چالشهای بزرگ در مسیر مالیسازی تراشهها
برای شکلگیری چنین بازاری، باید از موانع سهمگینی عبور کرد. شاید بزرگترین مانع این باشد که پیشرفتهترین تراشهها با ورود مدلهای هوشمندتر و قویتر به بازار، بهسرعت ارزش خود را از دست میدهند. موسسه مورگاناستنلی برآورد میکند که این موضوع میتواند شرکتهای آلفابت، مایکروسافت، متا و اوراکل را وادار کند تا طی چهار سال آینده رقمی معادل ۶۸۰میلیارد دلار افت ارزش تجربه کنند. البته هر برآوردی از این دست با عدم قطعیت شدیدی همراه است؛ زیرا هیچکس نمیتواند با قاطعیت بداند فناوری با چه سرعتی پیشرفت خواهد کرد. این مساله خطری بزرگ برای خریداران وامهایی محسوب میشود که وثیقه آنها پردازندههای گرافیکی است؛ تراشههایی که ممکن است قیمتشان به ناگاه سقوط کند. حتی در حال حاضر نیز برای بزرگترین خریداران تراشه، مقایسه جدیدترین مدلها با مدلهای یک دهه پیش، مانند مقایسه یک هواپیمای مافوق صوت با اسب و گاری است.
