طغیان نسل زد علیه «مودی»

به گزارش نیویورک تایمز، با گذشت ۲۵روز از آغاز اعتراضات و استفاده پلیس از گاز اشک‌آور و باتوم علیه دانشجویان واکنش مودی همچنان منفعلانه به نظر می‌رسد. پیام دیرهنگام او در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر اهمیت آینده جوانان و وعده تشکیل دادگاه‌های فوری برای برخورد با متخلفان آزمون ورودی دانشگاه‌ها نه تنها آبی بر آتش نریخت بلکه خشم معترضان را دوچندان کرد. مطالبات دانشجویان اکنون از اعتراض ساده به تقلب در یک آزمون فراتر رفته و مسائلی چون جبران خسارت آسیب‌دیدگان و مقابله با فضای خفقان و اقتدارگرایی را دربرمی‌گیرد. این دامنه نارضایتی به سرعت شهرهای بزرگی نظیر بمبئی و بنگلور را نیز درنوردیده است. در یکی از نمادین‌ترین صحنه‌های این اعتراضات در بمبئی، ریا اهیر ۲۷ساله به تنهایی و زیر باران مسیر یک ون پلیس را مسدود کرد تا مانع انتقال بازداشتی‌ها شود؛ تصویری که اکنون به نماد ایستادگی و اراده معترضان نسل زد در هند تبدیل شده است.

پیشگام این ناآرامی‌ها جریانی اعتراضی است که نام کنایه‌آمیز خود را [حزب سوسک جانتا] از توهین رئیس دیوان عالی هند وام گرفته و نوک پیکان انتقادات را به سوی مقامات بی‌کفایت نشانه رفته است. به‌رغم رشد مطلوب اقتصاد کلان هند جوانان سهمی از این شکوفایی ندارند. آمارهای رسمی که نرخ بیکاری را بین ۴ تا ۷درصد نشان می‌دهند واقعیت تلخ بازار کار غیررسمی را پنهان کرده‌اند. بر اساس گزارش سال۲۰۲۶ دانشگاه عظیم پرمجی نرخ بیکاری در میان جوانان تحصیل‌کرده به مرز ۴۰ درصد رسیده و آنها را به خشمگین‌ترین قشر جامعه تبدیل کرده است.

هیچ‌یک از این بحران‌ها در برنامه‌های سال ۲۰۲۶ مودی پیش‌بینی نشده بود. او قصد داشت پس از تثبیت قدرت در انتخابات ایالتی روی مهار تورم فزاینده و جلوگیری از سقوط ارزش روپیه تمرکز کند؛ اما رسوایی آزمون پزشکی تمام معادلاتش را به هم ریخت. برخلاف اعتراضات منسجم کشاورزان در سال‌های گذشته این جنبش رهبری متمرکزی ندارد؛ اما به‌دلیل حضور پررنگ و مطالبه‌گرانه طبقه متوسط دولت نمی‌تواند به سادگی آن را به حاشیه براند. بحران امروز حاصل سال‌ها انباشت سیاست‌های غلطی است که دستاوردی جز تحمیل بدهی‌های سنگین به خانواده‌ها و تولید فارغ‌التحصیلان فاقد مهارت‌های شغلی نداشته است.

 در تازه‌ترین تحولات، نمایندگان این جنبش اعتراضی با وزرای ارشد کابینه پای میز مذاکره نشسته‌اند. به گزارش رویترز، این گفت‌وگوها درست پس از پایان اعتصاب غذای ۲۶ روزه سونام وانگچوک، فعال سرشناس، آغاز شد و روزنه امیدی برای خروج از بن‌بست گشود. با این حال، دانشجویان هشدار داده‌اند که بدون استعفای درمندرا پرادان، وزیر آموزش، هیچ توافقی را نمی‌پذیرند؛ خواسته‌ای که دولت مودی برای تصمیم‌گیری درباره آن تا بعدازظهر شنبه مهلت خواسته است. مطالبات معترضان اکنون ابعاد تراژیک‌تری به خود گرفته و پرداخت غرامت به خانواده‌ بیش از ۱۲دانشجویی که در پی رسوایی آزمون دست به خودکشی زدند، در کنار لغو پرونده‌های قضایی دانشجویان، به شروط اصلی افزوده شده است. احزاب مخالف نیز با حمایت از این خیزش که بزرگ‌ترین چالش مودی از سال۲۰۱۴ محسوب می‌شود، جلسات پارلمان را مختل کرده‌اند تا فشار بر دولت به اوج خود برسد.